czytnik

Ekfraza. Urodziny

2012-02-26T14:52:00.005-08:00

drugiej połówce czytnika, z okazji urodzin

Mam 14 lat i nie znam wszystkich słów.

Z zadania domowego gimnazjalisty

Tego psa, który wychodzi na ślizgawkę,
znam tylko z fotografii, więc dzisiaj ma być szyty na miarę,
ubrany w plusz jak zabawka,

jego zastygły pysk gubi plastikowe kości,
Panie, dlaczego kości

moich rąk, dlaczego kości w moich rękach
pokazują cyfry, które nie opisują żadnego rozmiaru,

choć przecież ma wyznaczone momenty wierszy,
kałuże kroplówek. Śpiewamy przy ognisku, cofa się śnieg,

znowu kończę 14 lat. Razem z nami happy birthday,
Czeburaszka i krokodyl Giena. Języki mieszają się

z ujadaniem, psy zerwane ze smyczy zagłuszają rytm.

Spotkanie autorskie JERZEGO BENIAMINA ZIMNEGO

2012-02-26T06:01:00.000-08:00

Zapraszamy na wieczór autorski zorganizowany w poznańskim klubie
"W Starym Kinie" Poznań, ul. Nowowiejskiego 8, sala na piętrze, początek o godzinie 18.00 w sobotę 3 marca 2012 roku.

Wystąpi Jerzy Beniamin Zimny.

Jerzy Beniamin Zimny - poeta, krytyk literacki, urodzony w Kargowej w 1946 r. Publikował wiersze w „Nadodrzu", „Nurcie”, „Literaturze”, „Frazie”, „Znaj”.
oraz w almanachach i antologiach. W 2007 i 2010 r. był nominowany do nagrody głównej w konkursie im. K. Ratonia w Olkuszu. Wydał tomiki wierszy: Biały goździk na śniegu (1991), W sercu ciszy (2005), Dystans (2008), Zwrotnik Skorpiona (2009), Rubinosa (2011), nominowany do XVIII Lubuskiego Wawrzynu Literackiego.
W planach wydawniczych powieść: Gromnica

Spotkanie poprowadzą Magda Gałkowska i Jakub Sajkowski.

Wstęp wolny.

Piosenka noworoczna

2012-02-12T09:38:00.000-08:00

Dziewczynko, inne media na mnie psy wieszają,
więc śmiej się do mnie, śmiej się, jak konfetti rozsyp
coś, czemu tak naprawdę nie sprostasz słowami.
Wstążki, okruchy ciastek, krople krwi i włosy.

Rozmydlone są drogi serpentyn, poręcze
pękają od naporu tłumów oraz mrozu.
Odwróceni jak mosty, odbici jak tęcza,
jak wasze „puk” albo „pyk” w bańki naszych głosów.

Jurij Szewczuk (DDT) "Rosyjskie tango" (Rossijskoje tango) - ros-> pol

2012-02-12T01:12:00.000-08:00

Powieszono nam w urzędzie jego portret
Ślinił się jak pies bez kagańca
Czy ikony mogą mieć takie mordy?
W tym kraju to nie świętokradztwo

Odpuszczono grzechy cudzym żonom
Niebo zostało przesiane przez sito
Chcieli nakarmić chlebem ikony
Choć ikony mamy dawno syte

Miłość po weselu śpi jak kamień
Panowie nie przeżyli tych szaleństw
Wszyscy zgon, a nasze baby
Poszły tam, gdzie krócej, choć dalej

Bili się w piersi, fałszywe
Łzy lali do białego rana
Pili z mętnych kałuż wszystkie brudy
Choć nie wszyscy skurwili się naraz

Rosyjskie tango - stroi się w czarne pióra
Rosyjskie tango
Rosyjskie tango - w czarnych garniturach
Rosyjskie tango

Kto zaszyje rany prostym ściegiem
Gdzie jest mięso w kolorze czerwońców
Kto ślady zatrze pod śniegiem
Komu płynie w żyłach ciecz żrąca

Zrobili z miernoty gieroja
Od nowa przepisali nam pieśni
Choćbym w mordę miał dostać, nie pojmę
Pogubiłem się wśród tych rejestrów

Uciekliśmy kiedyś z naszych domów
Gdy drzwi i okna otwarte były
Do pierwszej skuchy tak miło, znajomo
Gdzie owce całe i wilki syte

Krzyczeliśmy – Ale z nas twardziele!
Wyciągamy ręce po swoje
Nie wiedzieliśmy, my, kwiaty młodzieży
Że na twardo są tylko jaja

Rosyjskie tango - stroi się w czarne pióra
Rosyjskie tango
Rosyjskie tango - w czarnych garniturach
Rosyjskie tango

Jak trudno wynieść szambo do niebios
Łatwiej wykląć to wszystko i spalić
Droga Wiero, ja raczej nie byłem
Twoim małżonkiem, swatem ni bratem

Lecz obejmij nas, babuszko Wiero,
Podaj nam swoje ręce śniade
Nie byłem czysty, nie byłem wierny
Lecz jakby też jestem z tego kraju

Российское Танго

Сделали начальником крика
Свили из жил своих пряжу
Да на морду походить стала Лика
А не заметили мы эту кражу
Отпустили грехи чужим женам
Доставали небо из сита
Предлагали хлеба иконам
Да иконы у нас давно сыты
Засыпали любовью свадбы
Да женихи не доживали до ночи
Все упали, a наши бабы
Ушли туда, где длинней, да короче
Колотили себя в грудь, да слезы
Раззевали рты к закату
Выпивали из мутных луж грезы
Да все козлами не стали, брат

Российское танго - танцуют вороны
Российское танго
Российское танго - без дна и короны
Российское танго

Кто засыпет эту грязь снегом
Кто припудрит наше сырое мясо
Кто ж запавит этот свет следом
Кто зальет его из вены квасом
Эх да пропечатали буквами наши песни
Понашили из трусов героев
Потерялся я среди этих строев
Да ничего не пойму - хоть тресни
Мы свернули у порога дома
Когда двери и окна открыты
Где до боли все любимо, знакомо
Где овцы целы, a волки сыты
И мы кричали - А мы самые крутые!
Впереди себя несем свои пальцы
Но не знали мы молодые,
Что крутыми бывают лишь яйца

Припев

Эх, трудно слить унитаз до неба
Легче крыть это все матом
Баба Вера - я был или не был
Женихом твоим отцом или братом
Обними же нас бабуля Вера
Протяни свои руки седые
Не был чистым я, не был и верным
Но мы ведь тоже немного Россия

http://www.youtube.com/watch?v=D_LOKf1NLjo

to oraz inne tłumaczenia w numerze 11 "Arterii"

Teresa Radziewicz w Starym Kinie

2012-01-15T11:26:00.000-08:00

Zapraszamy na wieczór autorski zorganizowany w poznańskim klubie „W Starym Kinie” (Poznań, ul. Nowowiejskiego 8, sala na piętrze, początek o godzinie 19.00 w piątek 3 lutego 2012 roku). Wystąpi Teresa Radziewicz.

Poetka publikowała min. w Studium, Tyglu Kultury, Arteriach, Migotaniach, przejaśnieniach, Pro Arte, Notatniku Satyrycznym, Frazie, Toposie oraz w antologiach pokonkursowych. Laureatka wielu konkursów poetyckich, w tym im. K. K. Baczyńskiego i im. Kazimierza Ratonia. Za debiutancki tom wierszy "Lewa strona" otrzymała Literacką Nagrodę Prezydenta Miasta Białegostoku im. W. Kazaneckiego za najlepszą książkę 2009 r. twórcy związanego z Podlasiem. Na początku 2011 roku ukazał się jej drugi tom wierszy "Sonia zmienia imię", a pod koniec - "Samosiejki" /nakładem BWA w Olkuszu/.

Spotkanie poprowadzą Dorota Surdyk i Jakub Sajkowski.
Wstęp wolny.

Zapraszamy serdecznie!

Piosenka o drugiej Irlandii

2012-01-09T16:13:00.000-08:00

Ten nadmiar, ten ostry jak brzeg liścia, jak morska sól
Przesyt przywileju.

Seamus Heaney Ostrygi

Marcie Frątczak

Heaney otwiera ostrygę. Belfast otwiera ogień.
Czytelnik otwiera książkę: powiedz, powiedz, no powiedz

po co ci takie truchełko? Po co ci te bebechy?
Rozbijasz skórę orzecha, głos odbija się echem,

trafia pod strzechy Belfastu, który otwiera oczy.
Budzi go dym papierosów. Ciągle poci się, poci

że nic a nic to nie mówi. Potem pali się, pali
płynący, aby ocalić, statek z gladiatorami,

zabiera od zapomnienia: ostrygi, małże, sushi.
To wszystko miało pójść z dymem, ale tylko się dusi.

To dobrze, niech będzie gęsto, niech się duszą w tym tekście
słowa jak balast Belfastu. W Peweksie. W Pekaesie.

Noc wigilijna

2011-12-29T11:37:00.001-08:00

Mam nadzieję, że nie pobrudzę ci koszuli,
gdy położę głowę na piersi. Wynurzę się z ciasnego akwarium
rozmów o patroszeniu karpia

jak ślimak winniczek, uznany przez Unię za rybę lądową
czyli zdefiniowany tak, by nie miał racji bytu.

Przez Unię? Co sądzisz o uniach?
Czy zaczniesz teraz pisać wiersze patriotyczne
o syrenach, które panują u wybrzeży Bałtyku?

Tu na szczęście urywa się ślad śluzu, jest czystość
sztucznego śniegu. Słowa i fale zastygają
kilkadziesiąt centymetrów nad poziomem morza, jak okopy

albo jęzor lodowca.

Dwa wiersze o nowych nurtach

2011-12-11T14:56:00.000-08:00

Magda Gałkowska

piosenka o dziewczynie w stylu new romantic

cześć Murzyn, kurwa, na której stacji wyjebałeś?

chłopiec z kantoru podryguje, kiedy idę do wyjścia,
podróżni łapią pociągi, komórki – zasięgi.
niszczysz wszystko, czego dotykasz,
jak rozmienione przed chwilą pięć euro.

arbuzowy zapach nie chce wywietrzeć z szalika.
rytm kołysze mnie jak kolczyki w uszach.
kobieta w czerwonym płaszczu
ma tylko dziurki, ja mam decybele.

hall w innym mieście nie brzmi.
mężczyzna poruszany. jak na zwolnionym filmie.
zapali się barwami neonu nad wejściem,
kiedy dźwięk pokona odległość.

chłopiec z kantoru podryguje, gdy idę do wyjścia.
przesiadając się, nie odgarnę grzywki,
spojrzę przez palce lub spode łba,
zmienię wszystko jak podróżni peron.

dzisiaj zniszcz mnie w ten sposób.

_______________________________________________________________________

Kuba Sajkowski

Piosenka o nowofalowych chłopcach

Strzeżcie się tych chłopców, znoszą do domu egzotyczne rośliny,
o których nikt nic nie wie, nawet kwiaciarka. Jak je podlewać,
czy liście będą suche, czy dorodne, czy zgniją
sufity, pod którymi musicie się chować, a woda kapiąca ze stropów
będzie padać na wasze głowy jak dzieci własne
albo dzieci znajomych, które dostajecie na przechowanie
(zaludniają dom jak ziarna tajemniczych roślin,
wraz z wiatrem wpadającym przez puste okiennice).

Chłopcy będą odwracać wzrok,
choć spróbujecie z nimi porozmawiać: wiem, że lubiłeś Nową Falę,
ale chodziło ci o poezję czy o Białą flagę?

You will never walk alone by Justyna Krawiec

2011-12-04T08:34:00.000-08:00

Marylin Dumont, "Wypuść konie" (Let the ponies out) - eng->pol

2011-11-27T06:20:00.000-08:00

Wypuść konie

och tato, jakbyś ode mnie odpłynął, albo któraś część ciebie odpłynęła z wodą
czystą wodą na modrym talerzu, u podnóży przesiąkniętych niebem, tato
jakby twój oddech oderwał się ode mnie, jakbym uciekła, zrzuciła ciężar
twoich kości, mięśni, organów, jakbym uciekła od ciebie, uniosła się, powstała
aż staniesz się w całości oddechem wypełniającym przestrzeń, unoszącym się, zrzucającym białe
biel
twoich prześcieradeł, noszonych powietrzem, zabranych podmuchem wiatru , konie bez uzd
wypuść konie
otworzyłabym bramę, gdybym wiedziała gdzie jest, gdyby ktoś stworzył bramę
przez którą odejdziesz, odpłyniesz, wyrwiesz się
z tego eksperymentu do świątyni oddechu, wiatru
i zjawisz się na nowo wraz z burzą pierwszych lat,
z Chigayow tnącym chmury nad twoimi oczami, gdy rosną
pióra twoich skrzydeł,
unosisz się ponad polami tłustych koni, świerków, brzozy i topoli, zataczając
kręgi szersze niż ten mały, sterylnie biały kwadrat
którym oddychasz, gdybyś wstrzymał oddech byłbyś zdolny
uciec, odejść gdziekolwiek chcesz, eksplodować i opaść na preriach
zakwitnąć na oczach krokusów
zjawić się w pyle tui przecinanej piłą
w zapachu grubej skóry
w świście drzew
w dalekim dźwięku piły, drwala tnącego drewno
w łagodnym łuku filcowej czapki, w wolnym kłusie koni

Let the ponies out

oh papa, to have you drift up, some part of you drift up through water through
fresh water into the teal plate of sky soaking foothills, papa,
to have your breath leave, escape you, escape the
weight of bone, muscle and organ, escape you, rise up, to loft
till you are all breath filling the room, rising, escaping the white,
the white
sheets, airborne, taken in a gust of wind and unbridled ponies,
let the ponies
out, I would open that gate if I could find it, if there was one
to let you go, to drift up into, out, out,
of this experiment into the dome of all breath and wind and
reappear in the sound of the first year’s thunder with
Chigayow cutting the clouds over your eyes expanding, wafting, wings
of a bird over fields, fat ponies, spruce, birch and poplar, circling
wider than that tight square sanitized whiteness
you breathe in, if you could just stop breathing you could
escape, go anywhere, blow, tumble in the prairie grass,
bloom in the face of crocuses
appear in the smell of cedar dust off a saw
in the smell of thick leather
in the whistling sounds of the trees
in the far off sound of a chainsaw or someone chopping wood
in the smooth curve of a felt hat, in unbridled ponies

Marylin Dumont (1955) - kanadyjska poetka pochodzenia Cree/Metyskiego; wielokrotnie nagradzana i antologizowana; opublikowała trzy zbiory wierszy:

A Really Good Brown Girl. London, ON: Brick, 1996. ISBN 0-919626-76-9
Green Girl Dreams Mountains. Lantzville, BC: Oolichan Books, 2001.
that tongued belonging. Cape Croker ON: Kegedonce Press, 2007.

Justyna Krawiec - right from hell to Poznań. Wieczór poetycki

2011-11-26T01:24:00.000-08:00

But have you heard the news
There's a sad song singer coming-

Johnny Cash

Z Łódzkiego industrialu i mroku
Przy dźwięku metalu, dziewięciocalowych gwoździ
z oparów opuszczonych fabryk, z depresyjnym drivem i złowieszczym uśmiechem poszerzonym żyletką
z pianą na pysku i sierścią płonącą jak otchłanie piekła
wyłania się

Justyna Krawiec!!!!!

Poetka z Łodzi
której książka debiutancka ma w sobie tyle szatana i piekła,
że w Empiku w Łódzkiej "Manufakturze" od egzemplarza dołączonego do Arterii spaliła się ponoć cała półka z poezją (mimo że zatytułowana jest "Chłód"),

której ksiązka ma w sobie tyle mroku
że w Poznańskiej "Plazie" półka z poezją ogarnęła się egipskimi ciemnościami i znikła

niektórzy myślą że to wszystko wina polityki wydawniczej Empiku, który ma w dupie poezję i sam doprowadza do zniknięcia półek z poezją, ale nie dajmy się zwieść!!!

przekonajcie się sami, czy wyjdziecie ze spotkania z tą poezją żywi.
Nawet jeśli nie, zapewniam że warto się tak poświęcać.

Zapraszam 3 grudnia 2011 roku
o godzinie 18:00
w "Sali Niebieskiej" Poznańskiego klubu "W Starym Kinie"
ceremonię poprowadzi Jakub Sajkowski

Let the hellhounds bark
let the hellhounds yell
Justyna Krawiec's coming right from hell!

*Gigantyczna siła poezji Justyny Krawiec obudziła z grobu samego Iana Curtisa,
który zgodził się wziąć udział w promocji wieczoru.

** Justyna Krawiec - urodzona w 1988 w Łodzi, tu mieszka i studiuje. Współautorka czytnika oraz laureatka XVI edycji konkursu im. Jacka Bierezina, której pokłosiem jest jej debiutancki tomik "Chłód" (Biblioteka Arterii 2011, zapewne niebawem dostępny z czasopismem "Arterie" w Empikach). Konkurs im. Jacka Bierezina jest pierwszym (i być może, jak deklaruje, ostatnim) konkursem w jakim w ogóle wzięła udział.

Jeden psi wiersz

2011-11-23T03:37:00.000-08:00

Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki

XVI.

dokarmiam wszystkie wyimaginowane
psy i zwracam sobie wolność
na wolności również wyprowadzam
i dokarmiam wszystkie obce

i nieobce sierściuchy których nikt nie chciał
lecz nie stwarzam im domu (oprócz
wiersza) obecne i nieobecne w które nikt
nie wątpił (tym bardziej ja nie będę

przed nimi uciekał) dokarmiam więc
wszystkie wyimaginowane psy
lecz nikogo do siebie nie dopuszczam
oprócz jednego małego zaropialca

Imię i znamię, 2011

Łazarz

2011-11-20T05:45:00.000-08:00

Dzień, w którym twoja córka miała osiemnaste urodziny
to prawie początek listopada,

więc trudno powiedzieć coś o kwitnięciu, ale są płomienie.
Chłopcy mają katar (a u nich to tak, jakby umierali od ran po wybuchu),

dziewczynki szukają sztucznego mleka w katakumbach fabryk.
Karmią, przewijają

i tak od nowa. Każdą rankę bandażują osobno,
oddzielają od ziemi jak stygmaty,

przykładają kostki lodu, plastry
z gniazda, z jaskini Łazarza. Podrażnione pszczoły
wylatują za wcześnie, zanim zamarzną

jeszcze żądlą, w poszukiwaniu pierwszych kwiatów
kołują jak bombowce.

Dwa wieczory w Starym Kinie

2011-11-03T12:45:00.000-07:00

Zapraszamy na dwa sobotnie wieczory poetyckie w klubie "W starym kinie" w Poznaniu,
w których maczają palce autorzy czytnika.

Pierwszy Pauliny Korzeniewskiej, Joanny Dziwak i Jakuba Sajkowskiego, prowadzony przez Dawida Junga,
odbywający się 19.11 o g. 18:00.

Drugi - Justyny Krawiec, prowadzony przez Jakuba Sajkowskiego,
odbywający się 3.12. o g. 18:00

Justyna Krawiec i Jakub Sajkowski, to (dla przypomnienia) ci co sobie mieszkają na tej stronie,
natomiast reszta to:

Joanna Dziwak – wiersze publikowała w wielu pismach literackich, m.in. w „Akcencie”, „Toposie” i „Czasie Kultury”. Tłumaczyła również poezję Bertolta Brechta. Ukończyła filozofię na UJ. W 2010 roku została nominowana do Nagrody im. Andrzeja Krzyckiego, a w 2011 za debiutancką książkę "sturm & drang" (Zeszyty Poetyckie, 2010) otrzymała wyróżnienie w konkursie Złoty Środek Poezji na najlepszy debiut poetycki 201. Pochodzi z Dęblina, mieszka w Krakowie.

Paulina Korzeniewska - studentka filologii rosyjskiej i angielskiej na UAM w Poznaniu, stypendystka na Uniwersytecie Wileńskim, Nominowana do Nagrody Andrzeja Krzyckiego w 2010. Wyróżniana i nagradzana w kilkunastu ogólnopolskich konkursach poetyckich. W 2011 r. ukazał się jej debiutancki tom poezji "Usta Vivien Leigh" (Bramasole). Mieszka w Poznaniu.

Zapraszamy serdecznie!

Po omacku, ale z ogniem. "Wyjście w ciemno" Roberta Rutkowskiego

2011-11-01T15:44:00.000-07:00

Wyjście w ciemno Roberta Rutkowskiego to wyzwanie dla czytelnika i idealna książka dla recenzenta. Czytelnik niczego nie może być pewnym, będzie brodził trochę po omacku, a mimo to, gdy zechce przyjąć rolę recenzenta, aż cisnąć mu się będą na usta, jeśli nie odpowiedzi, to chociażby szereg pytań.

Zacznę od ogółu, czyli „o czym”. W zasadzie trudno jednoznacznie stwierdzić (jak już wspomniałem, można nadziać się na wiele pułapek), ale wydaje mi się że to książka o „wątpieniu”. Wiele w Wyjściu w ciemno odniesień do religii, które każą spojrzeć na świat z Wyjścia w ciemno z dwóch stron. Zacznijmy od tego, że świat ten wydaje mi się światem bez boga. Frazę świat bez boga można rozumieć dwojako: po pierwsze jako zły, płytki, pusty. Coś w tym jest, pytanie czym/kim jest bóg. Kiedy Robert Rutkowski pisze w trójcy jedyny/lecz w zestawie/taniej aby nie poplamił niedzielnego ubrania, zwraca uwagę na płytkość i łatwość wycierania sobie „gęby” słowem bóg, ale z drugiej strony w żadnym momencie nie podaje alternatywy, innego boga, który by mógł nad tą pustką i płycizną zapanować. Zatem w tej książce podmiot liryczny stara się „radzić sobie samemu” – nieco w ciemno, po omacku, nieporadnie - i do takiego rozumienia tytułu jestem bliższy; czyli w ciemno = po omacku, niepewnie, zahaczając też o mrok, czasem ze strachem – ale niekoniecznie dając temu „mrokowi” sobą zawładnąć. Nawet jeśli po omacku, pojawia się po drodze ciepło, miłość, ciekawość – i język, który daje tyleż niedoskonałą, co bezcenną możliwość poznania.

Właśnie, język. Robert Rutkowski podchodzi do języka w sposób – jak mi się wydaje – bardzo ambitny. Ba, wręcz mogłoby się wydawać, stara się pogodzić rzeczy skrajne. Po pierwsze, podchodzi do języka z pokorą, uwagą, oszczędnością, a jednocześnie nierzadko stara się mówić wprost, odważnie. To zresztą kolejna ciekawa sprawa, bo wydawałoby się, że oszczędność słowa implikuje bardziej „ukrywanie” sensów, gdy tym czasem zdarza się, że podane są one na tacy. Oczywiście pozornie, z czym czytelnik z pewnością nieraz będzie miał zagwozdkę, i nieraz się na tym „przejedzie”. Tak jak w wierszu „teraz”, którego puenta niepowtarzalna/jak każda wydała mi się z początku nieco gorszą wersją zasłużyłaś na lepsze. Jak wszyscy Miłobędzkiej, co okazało się osądem niesprawiedliwym, bo ponowne czytanie wydobyło z banalnej wydawałoby się frazy coś znacznie ciekawszego – właśnie wspomniane zacieranie się, a także współistnienie sprzeczności – czy brodząc po omacku, idąc w ciemno widzimy za mało, czy za dużo? Takich paradoksów jest więcej. Żeby jednak podjąć się rzeczy paradoksalnych, właśnie najprostsze słowa są idealnym środkiem – nie popisują się, nie zapętlają rzeczy dodatkowo, a jednocześnie same zyskują innego, ciekawszego wymiaru.

Uważne, ascetyczne traktowanie języka przy jednoczesnej prostocie skutkuje niejednokrotnie świetnymi frazami. Takimi jak króciutki wiersz pt „Wielkanoc”, który brzmi (w całości) raduj się/kto/może. Tutaj zresztą wchodzą kolejne sprzeczności - między powagą a żartem poetyckim, czy też zabawą słowną, która doskonale radzi sobie z treściami ciężkiego kalibru. Choć nie zawsze doskonale. Wątpliwości czy udało się pogodzić „sprzeczności” odnoszą się do wiersza „przypis”. W tym oto tekście Rutkowski pisze niech cię nie zwiedzie mój nieświeży oddech – by zakończyć patetycznym przypis do nicości. Ja mam wrażenie zbyt dużego rozdźwięku stylistycznego. Problem z patosem mam również w wierszu „łowienie spod lodu” który co prawda zawiera świetną zwrotkę

nie wierzę tym
którzy chodząc po kruchej tafli lodu
mówią
że chodzą po wodzie

wcześniej jednak następuje fragment bardziej patetyczny, i bardziej oczywisty

nie wierzę
upozowanym rimbaudom
z ostrym makijażem
nieprzespanych nocy

pomijając, że fraza ta jest po prostu niezbyt ładna językowo. Największe jednak wątpliwości wprowadza wiersz „piosenka dla mirandy”, która w moim odczuciu po prostu nie pasuje do całości tomu, a jednocześnie zawiera sporo fraz – moim zdaniem – kiepskich: garb naszych nocy, domknięty nawias nóg, etc. Jednak – jak już wspomniałem – zadanie sobie Robert Rutkowski postawił ambitne, a w przeważającej części radzi sobie z nim naprawdę dobrze, nad mniej udanymi żartami językowymi przeważają te celne, a nad słabszymi fragmentami te rozkładające na łopatki. „białe rękawiczki”, „D.O.M”, „teraz”, „pan cogito i życie po śmierci” (świetna dyskusja z – wydawałoby się – zbyt wyeksploatowanym tekstem), „wielkanoc”, „rano”, „suma” – sporo jest tekstów, które dają dużą przyjemność czytania, a i być może te fragmenty które podałem w wątpliwość z czasem nabiorą nowego znaczenia.

Swoją drogą, w najkrótszych tekstach skojarzenie z przywołaną tutaj Miłobędzką – co prawda luźne, dotyczące ogólnie traktowania języka – trochę się nasuwa, nawet jeśli autor jest skromny i będzie się przed nim wzbraniał; z jednej strony skromność i pokora to nic złego, z drugiej – im bardziej ambitnie się mierzy, tym ciekawiej. Wyjście w ciemno pokazuje to doskonale.

Wyjście w ciemno, Stowarzyszenie im K. K. Baczyńskiego, Łódź 2009

nowy, stary, dobry pies.

2011-10-31T16:13:00.000-07:00

re:

zimno.

próbujesz mnie czytać jakbyś próbował połknąć
wszystkie kostki lodu ze szklanki. to whisky
czy whiskey? to lato, czy zima robi mnie w chuja?
ostatnio śniłam, że rodzę ci córkę i dopiero we śnie

poczułam, że coś jest nie tak. miałam urodzić hybrydę,
a zamiast niej-dziura w brzuchu. można powiedzieć,
że przejrzałeś mnie na wylot. czy widziałeś też

rzeczywistość zmniejszającą się do wielkości
legitymacyjnego zdjęcia, na którym wyszłam
tak niepodobna do nikogo?

bez tytułu.

chłopcy mówią, że jestem dziewczynką Bukowskiego
i podrywają mnie na książki. ja wolę kilka
kolejek czystej. słyszałam, że w Rosji na tym
polega życie.

kiedy ostatnio wyszłam do miasta spotkałam
wszystkich, których nie chciałam spotykać i
całą noc byłam trzeźwa. potem długo wracałam
do domu, bo tam

inni są mi mniej obcy,
niż ty.

Dwa wiersze o materiałach pirotechnicznych

2011-10-26T02:01:00.000-07:00

Mariusz Grzebalski

Co z nami, zeszyciku?

Dzisiaj mam tylko ciebie.
Kormoran na wiatrołapie w ciszy stroszy skrzydła.
Wszystko, czego się nauczyłem o panowaniu nad sobą, zawiodło

Magda Gałkowska

trzydzieści trzy

dziś pan przyszedł do mnie, mówił:
więcej nie zatrujesz rzeki, od tego
są zakłady przemysłowe. produkują
plastykowe rurki. sztuczne włosy lalek

nie dają się uczesać. pokręcone w dotyku
jak szklana wata, jak pakuły. mówił:
więcej nie zatrujesz powietrza, od tego
są zakłady chemiczne. blade twarze stażystów

łapią powietrze szeroko otwartymi ustami. dziś
pan przyszedł do mnie. nie wyjaśnił słowem,
skąd wzięły się tkanki, mutacje. leczę rany
po wybuchu, wystawiam na słońce, jak twarz.

Sonia idzie na wojnę. Konfrontacje w poezji Teresy Radziewicz

2011-10-16T00:35:00.000-07:00

Tytuł powyższego tekstu mógłby niektórych wprawić w osłupienie. Abstrahując już od osoby autorki, która należy raczej do osób łagodnych (choć może to tylko pozory), w tomie „Sonia zmienia imię” pierwszą rzeczą, która uderza, jest spokój narracji, a nie metoda konfrontacji i zderzeń, którą trochę w tym tekście zastosuję. Z drugiej strony, podmiot liryczny w jednym z wierszy wyznaje, że pisze się „trochę tak jak nie jest”. Więc niechże moja przekora będzie w ten sposób uzasadniona. Będzie zatem trochę o konfrontacji różnych książek autorki, będą też moje konfrontacje z niektórymi opiniami. Sonia z początku wydaje się być niepozorną dziewczynką, ale nie potrzeba czołgu, aby wywołać niezłe zamieszanie.

To może zacznijmy od spojrzenia na to, co zdarzyło się wcześniej w poezji Teresy Radziewicz. Spotkałem się z zarzutem, że „Sonia” jest utrzymana w podobnej tematyce co debiutancka „Lewa strona”. Otóż, jeśli jest coś wspólnego, to pewien wspólny obszar, wspólne ramy opowieści – czyli pojęcia tak ogólne jak poszukiwanie, odkrywanie, odnajdywanie swojej tożsamości – ale kompletnie inna jest droga, jaka została obrana w obu tomikach. W „Lewej stronie”, jak mi się wydaje, podmiot liryczny jest w tym wszystkim znacznie bardziej realistyczny, więcej jest detali, można powiedzieć – podchodzi do zadania z metodyczną skrupulatnością. W „Sonii” bohaterem lirycznym jest „wariatka”, co jest dość symptomatyczne – więcej jest w tym intuicji, „czucia”, jakby opowieść o „Sonii” była – nomen omen – „lewą stroną”, rewersem tego, co znalazło się w debiucie. Niczym złym nie jest to, że można znaleźć podobieństwa co do tematyki – nikt chyba nie oczekiwał od Teresy Radziewicz, że nagle np. pójdzie w tematykę industrialną – jest to spoiwo, pewien znak rozpoznawalny Teresy Radziewicz, wiadomość dla czytelnika, że poetka wie co robi. Obszar tematyczny, pewnie rekwizyty – owszem, w wielu miejscach wspólne. Tempo narracji, technika – kompletnie odmienne.

Na jeden z aspektów, który w znacznie mniejszym stopniu pojawia się w „Lewej stronie”, zwraca w swojej krótkiej recenzji uwagę Paweł Kozioł (Lampa 09/2011) – uważa on, że sporo tu abstrakcji, symboli, alegoryczności. Nie jest bez racji, a w każdym razie dla mnie również więcej w „Sonii” symbolizmu i abstrakcji niż w „Lewej stronie”. Paweł Kozioł tenże symbolizm, alegoryczność jednoznacznie odrzuca – fakt, mnie też jest nieco bliższa tętniąca życiem i szczegółami poetyka debiutu, natomiast doskonale rozumiem chęć autorki stworzenia projektu odrębnego, opowiadającego historię, być może, dziejącą się równolegle do „Lewej strony”, ale z innej perspektywy, napisaną inaczej. Ponadto, o ile nie można potępiać Pawła Kozioła za odrzucenie tej czy innej poetyki, o tyle na minus należy mu zaliczyć zdanie, że „bohaterka nosi imię nadane przez wariatkę” – co świadczy zapewne o tym, że uprzedzony recenzent (uprzedzony do poetyki, nie autorki) przeczytał książkę po prostu zbyt pobieżnie – bowiem nawet średnio uważna lektura dość jasno sugeruje, że „wariatka” i „bohaterka” to jedna i ta sama osoba. Zresztą, tytuł „wariatka nadaje sobie imię” jest jednoznaczny, i zdecydowanie wyklucza udział osób trzecich.

Zdziwiła mnie także opinia recenzenta nt. szafy graficznej – wg niego obrazy Magdaleny Moskwy ilustrujące „Sonię” zapowiadają „ciemną stronę”, „mrok” panujący w książce. Osobiście mam wrażenie kompletnie inne – obrazy zestawione zostały z wierszami na zasadzie konfrontacji, ich intensywność co prawda uzupełnia spokój i łagodność narracji, ale zdecydowanie bardziej na zasadzie kontrastu niż kontynuacji. Faktem jest, że nie są to też wiersze lekkie, są to wiersze, w których przeważa powaga, choć też, moim zdaniem – wbrew temu, co pisze Paweł Kozioł – pojawia się pewien rodzaj ciepłego humoru czy ironii, szczególnie we wspomnianym już wierszu „wariatka nadaje sobie imię”.

Kolejne zestawienie jest nieco „muzyczne” – co jakiś czas, co kilka wierszy w książce pojawiają się swego rodzaju kilkuwersowe „refreny”.

urodziłaś się maleńka z niedostatku i przeszłości
wyjęliśmy z przerębli rybę pozbawiliśmy oddechu
urodziliśmy ciało rozcięte podzielone
potrzebujące dotyku uzdrawiających rąk

Kto czuwał nad narodzinami? Tego nie wiadomo. To kolejna rzecz, która odrywa nieco „Sonię” od „Lewej strony”. W „Lewej stronie” rodzice czy dziadkowie mieli imię, szczegóły opisane z prozatorską skrupulatnością – tu, zarówno te „zaśpiewy”, „refreny”, a także ich treść, choćby powyższy „dotyk uzdrawiających rąk” tworzą atmosferę bardziej odrealnioną. Z jednej strony można by postawić zarzut, że nie są to konieczne rytuały – że bez powyższych „zaśpiewów” odrealnienie, magia bohaterki lirycznej byłaby mniej dosłowna, oczywista, i przez to ciekawsza. Z drugiej strony, taki zabieg, po pierwsze, dość logicznie dopełnia opowieść, a po drugie tworzy nieco inną perspektywę, punkt odniesienia względem głównego nurtu narracji.

Konkludując, konfrontacje z udziałem „Sonii” można prowadzić w dwojaki sposób: po pierwsze, można starać się wskazać zwycięzcę. Na przykład, że „konkret” jest lepszy od „symbolu”, i tym sposobem uznać, że poetyka „Sonii” jest gorsza od bardziej „konkretnych” propozycji. Można też konfrontować lepsze frazy z gorszymi - w książce gorsze frazy się owszem, znajdują. Natomiast jeszcze ciekawszym sposobem „konfrontacji” jest moim zdaniem taki, gdzie różne głosy starają się wzajemnie uzupełniać. „Sonia”, oprócz bycia (co oczywiste na pewnym poziomie) propozycją dobrze zredagowaną i dobrze napisaną, jest propozycją, gdzie ciekawie konfrontuje się śpiew z szeptem, obraz z tekstem, czy wreszcie – gdzie Teresa Radziewicz jako autorka sama sobie stawia wyzwanie – aby podejść do podobnego obszaru z innej strony, postarać się go uzupełnić, dodać do lewej strony prawą stronę. Niestety nie wiem, która z nich jest lepsza. Powykłócać się, owszem, lubię. Robienie rankingów psuje natomiast całą zabawę.

"Sonia zmienia imię", Kwadratura, Łódź 2011

Siebie wystawiam za cel. Justyna Krawiec, "Chłód"

2011-10-03T15:16:00.000-07:00

Pisanie o debiucie Justyny Krawiec stawia mnie w sytuacji dość specyficznej. Z jednej strony książka jest mi tak bliska, że większość z tych tekstów znałem doskonale jeszcze przed jej wydaniem, z drugiej strony trudno mi będzie powściągnąć kompletny brak obiektywizmu. Z trzeciej strony – o dobrych książkach po prostu należy pisać, jakkolwiek by moja ocena nie była subiektywna. No to jedziemy.

Jeśli bym miał zachować pozory obiektywizmu, to być może wspomniałbym o okładce, której de facto nie ma (nawiązanie do Beatlesów to chyba byłaby gruba nadinterpretacja). Tyle że tutaj nie oceniamy okładki, tylko zawartość. Do zawartości natomiast zaliczyć należałoby tytuł, który z początku mi się nie spodobał. Nie lubię takich ogólnych tytułów, wolę takie, które dają nieoczywiste, ale konkretne zaczepienie w rzeczywistości. Problem w tym, że sam miałbym trudności z zatytułowaniem tego tomu. Czytając te teksty, mam wrażenie obcowania z czymś jednocześnie nieoczywistym, a z drugiej strony tak intymnym i prywatnym że jakiekolwiek podsumowanie któregoś z nich jedną frazą, czy broń boże jednym słowem, byłoby nie tylko niemożliwe, ale wręcz pewnym nietaktem. Zresztą, sama autorka przyznaje się do tego, że z tytułowaniem ma problem. Chodzą pogłoski, że niektóre wiersze dostały tytuł tylko dlatego, żeby nie nazywać wszystkich „wierszami bez tytułu”. Co prawda, Justyna Krawiec mogła też pomyśleć o jakichś modyfikacjach, np. „Bez kolejnego tytułu”, albo, stosując elipsy, „Bez kolejnego”, albo po prostu „Bez”, ale na taki manewr się nie zdecydowała. Nie zdecydowała się również na nazwanie – wzorem Miłosza Biedrzyckiego – tomiku trzema gwiazdkami. I dobrze. Justyna Krawiec to na szczęście nie Miłosz Biedrzycki.

To w ogóle tomik bardzo osobny, prywatny, wsobny, mało zaludniony (o ile w wierszach, gdzie głównie występują psy i koty, w ogóle o zaludnieniu może być mowa), choć z pewnością – jak już pisała Magda Gałkowska – ma swojego określonego adresata. W pewnym momencie można odnieść złudne wrażenie, że ten adresat w jakiś sposób dopełnia – lub ma dopełnić podmiot liryczny. Ale nic nie jest pewne. Świat Chłodu jest światem chaotycznym, światem płatków śniegu podczas śnieżycy, światem skoków temperatur, albo brakiem równowagi między lodowatym zimnem na zewnątrz a 40 stopni wewnątrz. Czy jest to, jak chcą niektórzy, bezradność? Czy jest to, jak chce prowadzący jednego z wieczorków Justyny, smutek i czekanie? Pamiętajmy o jednym: każdy układ chaotyczny, w którym czujemy się bezsilni, jest w istocie doskonale, od początku do końca zaprogramowany, jedno logicznie wynika z drugiego. Jest w tym wszystkim nieprzewidywalność, ale niekoniecznie jest brak logiki. Są zmiany prędkości, ale wciąż na jednej trajektorii. Jest w tym szaleństwo, ale nie ma bezmyślności. Piszę o tym wszystkim dlatego, że zdaniem, które najbardziej mi utkwiło po kolejnym przeczytaniu tomiku, tym razem w wersji papierowej, jest zdanie ostatnie:

na nagiej dłoni przynoszę ciało
siebie wystawiam za cel.

To zdanie, i pewnie niektóre inne, jeszcze bardziej „miesza” nam w tym chaosie. Bo oto ten podmiot liryczny, który wydawał się bezradny, sam siebie, z pełną świadomością kładzie się na „polu bitwy”. W wierszu „już ostatni”, który, co znamienne dla tego co powiem, jest wierszem środkowym, czyli jakby w zasadzie początkiem nowej historii, z podmiotu lirycznego zrobiono pole bitwy. Była bierność. A tutaj? Pod koniec podmiot liryczny zdaje się już być kimś innym, odkrywa się, ale przede wszystkim wychodzi z wewnętrznego chaosu do świata. Owszem, znowu mamy potwierdzenie prywatności, nastawienie na "siebie", ale także siłę i pewność.

Pewność czego? Jeśli nie można mieć nic innego, pozostaje pewność, tego, co się mówi. Justyna Krawiec za cel wystawia siebie, czyli swój własny głos – adresatowi, czytelnikowi, bohaterowi lirycznemu. Głos ten nie jest poparty niezliczoną ilością intertekstualnych nawiązań ani efektów specjalnych. Wygrywa intymnością, naturalnością, osobnością. Chyba jedynym nawiązaniem intertekstualnym są tu wiersze Dąbrowskiego.

To jeszcze na koniec związana z tym anegdotka.
- Którego Dąbrowskiego? – pyta się Pan Henryk Zasławski na spotkaniu w Łodzi, po usłyszeniu tekstu z Dąbrowskim w tle (kto zna Pana Henryka, tego nie powinno dziwić to pytanie).
- Mazurka Dąbrowskiego. To wiersz patriotyczny – żartuje prowadzący.
Wiersz patriotyczny? Zaangażowanie w cokolwiek innego, niż w swój prywatny świat? Już bardziej prawdopodobne jest to, że któryś z psów i kotów z tych wierszy jakimś cudem znalazł się 10. 04 na lotnisku w Warszawie i podgryzł kable Tupolewa przed startem. Oczywiście, jak to w układach chaotycznych bywa, zupełnie nie zdając sobie sprawy z konsekwencji.

Justyna Krawiec "Chłód" Biblioteka Arterii 2011 (dostępne w Empikach z pisemkiem "Arterie"

Chad

2011-10-01T04:28:00.000-07:00

Dziewczynka pisze wiersz pt. "Chłód". To tytuł zbyt ogólny,
by dawał jakieś wskazówki. Może wy pomożecie,
chłopcy? Poeta z Poznania pisze, że kiedyś chodziło o miłość,
poeta z innego miasta, że seks w Łodzi to tylko na Gdańskiej.

To w końcu gdzie? Nie ma albo – albo. Nie ma
Czad albo Chile. Nie ma chłód albo CHAD. Sakramentalne tak
oznacza idealną symbiozę błękitnego krawatu pana młodego z suknią,

a więc spienione morze, a więc pianę
na ustach psa, który szuka wody na pustyni Atacama.

Może jednak dystans, bo przecież widziałeś wszystko?
Sample wierszy jak kostki lodu w klatce zamrażalnika.
Sample wierszy jak lek w paczce tabletek.
Kostki lodu jak lep w zagraconym mieszkaniu.

The best of Jakub Sajkowski

2011-09-30T07:07:00.000-07:00

Dobre parę miesięcy temu (jeśli nie rok temu) na facebooku powstała sympatyczna grupa pt "Subiektywna lista przebojów poezji współczesnej". Niejako odnogą tej zabawy jest "the best of" różnych autorów. W jednej z niedawnych edycji miałem przyjemność być ocenianym. Polegało to na tym, że ja wybrałem 16 swoich tekstów, a reszta czytelnikow wybierała z tego pierwszą trójkę. Dla mnie bardzo ciekawa zabawa, a o to co wybrali czytelnicy:

według Subiektywnych "theBestOff" Sajkowski (czyli pierwsze miejsce) to:

Ślizgawki
----------------------------------------------------------------------

Słowa są puste, a jednak nie chcą przestać. Wylewają się
jak woda z zepsutego kranu, zatkanego zlewu. Słowa są puste,
a jednak przemykają jak woda pod drzwiami. Siedzimy w pociągu,
podłoga zaczyna przypominać ślizgawkę.

Pociąg hamuje jak tępa łyżwa na lodzie, potem stoi trzy godziny
w szczerym polu. Nic nie pozostaje po samobójcach, tylko wściekłość
zniecierpliwionych pasażerów, którzy czekają na swoją kolej
by ruszyć, by się wymknąć.

Pocą ci się ręce? Powiedzmy, że przestałem
ufać ludziom, że robi się coraz ciaśniej. Dzisiaj
mocniej ściskam twoją dłoń.

------------------------------------------------------------------------

dostrzeżone, docenione a być może kiedyś prze-antologizowane (czyli miejsca 2-3) będą:

Kanada
------------------------------------------------------------------------

Tatusiu, czy niebo jest miękkie? Gdybym był tatusiem,
odpowiedziałbym: tak, córeczko, niebo to ziemia,
z której wyrastają zielone pędy. Tylko że do góry nogami.

Moje niebo jest jednak gładsze, jak sufit w studiu
Szansy na sukces - sztuczna plaża z ubitym piaskiem.

Kochanie, jaką masz dla mnie piosenkę? Dzisiaj Kanada, Cohen
z Avalanche (wiesz, że ten, który śpiewał ją po polsku, nie żyje?),
choć trudno określić z tej odległości czy to lawina,

czy ktoś zstępuje z nieba. Syn, córka? Nie słychać płaczu dziecka,
o ile to płacz. Słychać tylko szelest

lalki wkładanej do kołyski
albo igieł starej jodły
opadających na ziemię. Igły są zbyt delikatne,

aby wywołać ból. Drzewo
podtrzymuje piaszczystą skarpę.

*)pierwsze zdanie autorstwa paroletniej córki pewnego łódzkiego poety

------------------------------------------------------------------------------

oraz:

Małe rezurekcje I
------------------------------------------------------------------------------

Więc w oczekiwaniu na diagnozy, w bezsenności, jesteśmy
samotni? Chciałoby się powiedzieć: mieszkamy na piętrze
trzecim, tak byłoby lepiej dla symboliki, znaczenia

mojego i twojego ciała. Ale jednak, wybrano dla nas liczbę trzy i pół,
jak w jednej z tych kamieniczek w Krakowie, gdzie do mieszkań
wchodzi się przez balkon, gdzie jesteśmy dla siebie widoczni

zanim będziemy w domach. Chodź do mnie,
dom to tylko bajka, legenda, jak ta, że w kawiarniach
na Kazimierzu wiszą napisy po hebrajsku. To bajka, jeden z języków,
którego rozgryźć nie można.

Jak Tołstoj, którego czytasz, ilekroć na coś czekasz (wciąż masz
nadzieję, że Anna Karenina jednak nie rzuci się pod pociąg). Prawda

jest tobą, jest jedną z tych kobiet,
które wyjmują rodzynki z ciasta
jak zawleczkę naszego wspólnego języka.

A oto dokładne wyniki, z pełną listą wierszy, które wybrałem sam:

16. Fields of gold (0)
15. Małe rezurekcje II (3)
14. Podsłuchy (3)
13. Wiersz dla Krzysztofa Myszkowskiego (5)
12. You Will Never Walk Alone III (8)
11. Głębia (9)
10. You Will Never Walk Alone II (9)
9. ABRh- (10)
8. Englishman in New York (11)
7. You Will Never Walk Alone I (12)
6. The glass bottle trick (20)
5. Koło (23)
4. 0Rh- (26)
3. Małe rezurekcje I (29)
2. Kanada (34)
1. Ślizgawki (50)

Fajna impreza. Podobała mi się:)

Justyna Krawiec, "Chłód"

2011-09-29T05:24:00.000-07:00

Nie dalej jak wczoraj odbyła się premiera debiutanckiej książki współautorki tego bloga. Spotkanie fantastyczne, a sama książka cieszy mnie niemal jak własna/bardziej niż własna/równie jak własna (niepotrzebne skreślić). Książkę można kupić razem z pismem "Arterie" (nr 10), które niebawem zapewne znajdzie się w Empikach. A poza tym... albo nie. Resztę zachowam dla siebie.

Krew wypływa zawsze z lewej aorty.

napisać wiersz rwący się jak oddech, który dotrze do ciebie
i przykryje jak rzeka. żebyś mógł płynąć tylko wstecz,
do tamtego brzegu, gdzie zapamiętasz jedną ziemię, niebo,
świat.

moje palce są szorstkie. w skórze mieszka zima i krzyżuje mi szyki,
a całe ciało jest jak chleb. częściej kruszą się ramiona. ciepło
przechodzi przez nie jak powietrze, pozostawia zacieki i plamy.
plamy są cieplejsze i wyrastają z nich kwiaty.

mój świat jest niebieski i nie pamiętam w nim bólu.
nie poznaję go, gdy przychodzi cicho jak kot i opiera łapy
o nagie kolana. nie poznaję już niczego,
tylko kolor twoich oczu wypływa do mnie
i gładzi mi palce.

rzeka nie dosięga cię, niebo rodzi deszcz,
który rozbija skrzydła ptakom. ale wiersz nie jest nie rwie się,
niczego nie zatyka. odpływasz od brzegu
jak łódka. kręcisz się w kółko. a za tobą świat.

Nocny.

było powiedziane: to jest mężczyzna i należy go
kochać. jest środek nocy. przyciśnięta do poręczy
próbuję odpalić papierosa. balkon to złudzenie
wejścia w przestrzeń, w głębszy oddech.

za ścianą sąsiad wyzywa żonę od szmaty - jej zduszony
betonem lament brzmi jak egzotyczna mantra.
nucę razem z nią. strzepując popiół przed siebie

skupiam wzrok i próbuję zauważyć moment, w którym
ciemność wchłania gorący, czerwony płatek. to taka
gra w opóźnienie, bo przecież zostało powiedziane:

będę cię kochać, moje smutne zwierzę.

psy i wilki (ciepło)

chcesz? urodzę ci hybrydę,. dziecko. to nic trudnego.
wystarczy znak, nieprzełożony na żaden ze znanych
symboli.

wytrzymałam już siebie, gorszych kobiet nie pamiętam.
mówisz: dzieli nas czas i tamto.

czas jest ruchem powietrza, obrotem ciała,
krótkim gestem, proszącym o więcej, tamto nie ma ze mną
nic wspólnego.

mój język jest obcy i potrafi kaleczyć, ale jeśli chcesz,
urodzę ci dom,. świat, a w nim nowe święta i światło.
tylko spróbuj odczytać: na nagiej dłoni przynoszę ciało.
siebie wystawiam za cel.

Już za chwilę "Samosiejki"

2011-09-24T09:11:00.000-07:00

Już za dosłownie momencik premiera książki współpiszącej ten blog Justyny Krawiec, oczekiwanie sobie umilę zapowiedzią innego tomiku. Też za momencik (niewiele dłuższy momencik) swoją trzecią książkę poetycką (pt. "Samosiejki") wyda Teresa Baczyń... przepraszam, Teresa Rat... przepraszam, Teresa Radziewicz, laureatka konkursów im. Baczyńskiego i im. Ratonia (i wielu innych). Ta trzecia książka jest nagrodą w tym drugim konkursie. Nadal trudno pomylić tę narrację z jakąkolwiek inną, choć tym razem będzie bardziej baśniowo. Miejmy nadzieję że równie ciekawie. A może nawet bardziej. Przed Państwem, próbka umiejętności poetki. Przepraszam, nie "próbka umiejętności", bo o tych wszyscy juz wiedzą. Przed Państwem próbka "Samosiejek".

Każda kobieta ma w sobie czarownicę

Kamili

Nie chciała dłużej tęsknić, obrazy uciskały i kładły się
na codzienności strumieniami bólu. Hanno – słyszała
w głowie głos babki – Hanno, na tę chorobę najlepsze
będą zioła. Siedem ziół zebranych w siódmej godzinie

siódmego dnia siódmego miesiąca. Weź gałązki dziurawca,
ziele bratka trójbarwnego, piołun niosący gorycz i kwiat lipy,
która rozgrzewa krew. Znajdź w cieniu macierzankę, sparz ręce
pokrzywą, dodaj rumianku. Zioła zalej wrzątkiem, wywar pij

siedem dni; w ostatnim zrób porządki. Wyrzuć pęknięty talerz
i wyszczerbiony kubek. Otwórz okna, pozwól przeciągom
zawładnąć twoim domem. I wołaj: idź precz, idź precz!
Pamiętaj, każda kobieta nosi w sobie czarownicę,

muszą jej słuchać wszystkie tęsknoty świata.

Listy

Hanna pisze znowu o tym samym, bo co innego może
się zdarzyć? Ot – wrotycz przy ściągniętych upałem drogach
nagle wysechł, na łąkach zostały tylko rdzawe cienie. Tego lata

za wcześnie zakwitł, oszołomiony nadmiarem słońca. Kogo
obchodzi, że macierzanka wyczerpała się nasionami? Że nawłoć
przekwita, lipowe liście żółkną, a jarzębina od połowy sierpnia

syci się czerwienią? Kogo obchodzi spojrzenie nieba,
zaciągnięte stalowym odcieniem, niepotrzebna słodycz
owoców pod jabłoniami? Hanna wszystko spisuje

i rozsyła. Czytaj – prosi – czytaj, ty, który nie chcesz
patrzeć przed siebie, i ty, który już za siebie
przestajesz spoglądać, czytaj o każdej zmianie,

o szyszkach chmielu na płocie, o bzie wybarwionym
czarnofioletową jagodą, o smaku i zapachu powietrza,
tym samym co roku i co roku innym. Trzeba to spisać,

trzeba to wysłać, podzielić się
z potrzebującymi.

Wiatr

W.

Zdarzał się i wszystko nagle chciało
oderwać się od ziemi – jakby świat
zapragnął odlecieć. Hanna także

wychodziła na wzgórze i pozwalała włosom
oszaleć. Dać się porwać, unosić jak w snach,
dotykać wierzchołków okolicznych drzew,
przysiadać na dachach, lawirować

pomiędzy słupami wysokiego napięcia.
Dać się porwać w obłęd, w opętanie, na jedną noc
pofrunąć ptakiem, dziką kaczką, skrzyżować się
bez tragicznego finału, płonąć i zostać
ocaloną. Czym prędzej

Hanna zbiegała do domu. Niepokój
wybudzał ją o świcie, otwierała okna
i wpuszczała do sypialni ostre powietrze;

ziemia, zamieciona wichurą,
zdawała się gotowa na nowe.

Wstążki

2011-09-18T11:25:00.000-07:00

Psychologia głębi

Czy jesteś pewien,
że chcesz przykładać chłodny skalpel
do intymnych miejsc? Przecież

już o tym zapomniałeś, rzuciłeś w kąt. Twój kocyk
okazał się brudny i zawszony. Kawałek dalej
kompletna nieprzystawalność światów.

Widać ją dopiero wtedy,
gdy wszystko trzeba spisać. Mówisz:

chodź do mnie, ja mówię: jeszcze ostatnie zdanie,
lecz kiedy kładę się wreszcie obok,
ty już dawno śpisz.

Krapp wchodzi do studia nagraniowego

Zostaw jak jest
Leż na wysoko postawionych poduszkach
Zostaw jak jest
Zostaw jak jest

SB

Dawno nie oddawałem krwi, gdyż według współczesnej krytyki
metaforyka somatyczna jest rakiem na ciele najnowszej poezji.
Teraz tylko naświetlania i chemia,

po której należy czekać wiele miesięcy,
zanim kolejny wiersz będzie dobrze
naoliwionym organizmem, który wyrzygał

wszelką możliwą konfesję. Teraz jest wyrwany z ograniczeń
cielesności, jest doskonałą endoprotezą.
Dawno nie oddawałem krwi, krew przestała płynąć,

choć przecież nie przestała się poruszać.
Ach, śpiewaj, ukołysz, przewijaj, ostatnia taśmo Krappa.
Dorastaj, dorastaj dziecino,

w warunkach fabryczno-cieplarnianych. Obejmij mnie, ukołysz,
moja ty kreskówkowa kobieto-bluszczu,
czerwone kreski rtęci, kochane czerwone wstążki.

Układy chaotyczne

Najbardziej poetycka jest umowa o dzieło,
a dzieło jest układem dynamicznych skojarzeń,
więc jeśli jeż, to korona z cierni,
a jeśli Bóg, to z obrożą-zabawką.

Umowa o dzieło, a może o działo.
Dlaczego, mamusiu, po jednej stronie
ulicy jest tabliczka przystankowa „Armii Poznań”,
a na przystanku powrotnym tej tabliczki nie ma?

Tak się czasem zdarza. Lecz nie ma się zdarza.
Może Bóg zapomniał o okolicy za miedzą,
gdzie ulice bez nazw i psy bez obroży?
Armia Poznań dotarła tylko do tego momentu,

dalej teren prywatny i prywatne zniszczenia.

Planty. Rezerwat Indian

Mógłbym nam znaleźć inne miejsce zamieszkania,
ale wszyscy, których znam, Ewo, wyrośli na rewolwerowców.
Snują się w tę i nazad, z przekrwionymi oczami,
wyprani z życia, ale głód tylko wzmaga ich czujność.

Wiesz, że minęło już półtora roku? Czas,
kiedy tylko sny są zupełnie fizyczne - coś w środku rośnie
i nie potrafi wyjść, chociaż może bardziej
rozlewa się jak krwotok wewnętrzny,
trudno w zasadzie powiedzieć skąd.

Półtora roku? Byłoby już z tego dwoje dzieci, którym nikt
nie potrafi przeciąć pępowiny. Starszy i młodszy brat
w jednym ciele, zwalczający się nawzajem.

Google translator

Tie a red red red red ribbon
Love is a splintered thing
Tie a red red red red ribbon
Just walk on in
Flowers on a razor wire

Sisters of mercy

Mieliśmy się spotkać, ale znowu zatrzymali cię ludzie,
którzy mieli dla ciebie coś bardziej istotnego,

niż to nic, które bym ci powiedział (tylko pośmiał się
z groteskowego białego króliczka naszytego na twoją czarną torbę.

Powiedziałbym, że jestem sir Lancelot, też z Monty Pythona,
mam plastikowy puchar z czerwoną wstążeczką, z którego piję króliczą krew).
Wszystko trzeba wziąć w nawias. Wire w każdym wierszu

oznacza dla ciebie drut, ja nie mogę opędzić się od skojarzeń
że wire to wir ostrych jak brzytwa elementów,
który tnie zdania naszych wypowiedzi na potok

jak z Google translatora, albo ławicę przestraszonych
egzotycznych ryb ze współczesnego wiersza: mówią

że miłość to wstążka w kolorze krwi, wieloszczet,
bezgłośny bezkręgowiec z czerwonym pióropuszem.

VNV Nation - "Automatic"

2011-09-18T03:43:00.000-07:00

Postanowiłem się co jakiś czas dzielić tutaj także odkryciami muzycznymi, choć trudno VNV Nation uznać za moje „odkrycie” – zarówno w moim odtwarzaczu jak i na scenie electro/synth/future (czy jakkolwiek to się nazywa) brytyjski projekt ma mocną i ugruntowaną pozycję. Brytyjczycy od lat konsekwentnie „robią swoje”, nie patrząc na mody i preferencje. Przykładem tej konsekwencji jest właśnie najnowszy album – już przy poprzednim niektórych irytowała większa piosenkowość, melodyjność, przy jednoczesnym patosie i optymizmie bijącym z piosenek. W związku z tym Ronan Harris postanowił nagrać album… jeszcze bardziej patetyczny, optymistyczny i piosenkowy. Już teraz wywołujący nieco skrajne emocje – niektórzy od lukru w niektórych piosenkach dostają mdłości, inni z kolei na forach przyznają się do „wzruszenia”, i innych arcyentuzjastycznych emocji. Ja natomiast mam pewność, że lider Ronan Harris od początku i konsekwentnie wiedział jak poukładać album, wiedział co robi – ciągle na poziomie niedostępnym dla zdecydowanej większości synthpopowych projektów, gwiazdek i gwiazdeczek.

Ktoś nazwał tę płytę – może nawet sam Ronan Harris – „manifestem retro-future”. Wszystko się zgadza, mimo że może brzmieć nieco sprzecznie. Od początku mamy wrażenie, że mimo mocniejszego beatu, basu, i nagrania, zdecydowanie więcej w tej płycie Kraftwerka niż prawdziwie nowoczesnych rozwiązań. Słychać to od początku – po intrze wchodzi od razu „Space and time” – i od razu poprzeczka postawiona jest bardzo wysoko. Prosty, ale chwytliwy motyw klawiszowy, potem rozwinięcie, świetna, kipiąca energią melodia, a dalej wściekle melodyjny i dynamiczny „dialog” motywów może prostych, ale porywających. Rewelacyjny kawałek, jeden z najlepszych nagranych przez ten zespół w ogóle. A reszta?

Trzyma poziom, niekoniecznie taki jak powyżej, bo to niełatwe, ale wszystko jest równo, spójnie i dobrze poukładane. Dalej „Resolution” i „Control” – bardzo dobre kawałki, w stylu znanym i charakterystycznym, więc zaskoczenia nie ma, ale bardzo dobrze się ich słucha. Z całego albumu na pewno wyróżnia się ten drugi – jedyny mocniejszy, gdzie więcej wściekłości i mocy niż melodii. Dalej następuje przerywnik, wyciszenie, wprowadzające w zupełnie inny klimat – a potem już cukierkowo-patetyczno-optymistyczne napięcie tylko rośnie. Zaczynamy od „Streamline”, z prostym a ciekawym rozwiązaniem linii basu, no i zaczyna się robić mniej chłodno i „automatic”, za to coraz cieplej i coraz bardziej energetycznie. Następuje „Gratitude” – tak, nie mylicie się. Tekst kawałka jest tekstem dziękczynnym, ba, wchodzącym w retorykę dziękczynnej modlitwy. Natomiast sam kawałek mnie swoją pozytywną energią jednocześnie przyciąga ale i drażni. Nie wiem czy to przesadna ilość cukru, czy też raczej po prostu bardziej banalna i mniej pomysłowa melodia. Chyba to drugie, bo w kolejnym kawałku („Nova”), VNV naprawdę „jedzie po bandzie” – tyle że tym razem to działa i to naprawdę mocno. Po pierwsze tekst – tu już naprawdę bardziej patetycznie się nie da:

Shine
Shine your light on me
Illuminate me
Make me complete

Poza tym, „Nova” to kawałek, który naprawdę ma moc, energię i patos niemalże hymniczny, a elektronika monumentalności nie odbiera, a wręcz dodaje. Drugi z moich faworytów, zaraz po „Space and time”. Potem „Photon”, który robi za instrumentalny kawałek, zapewne mający nieco wyciszyć emocje, aczkolwiek moim zdaniem trochę za mało się w nim dzieje jak na prawie 6 minut. Jakby go skrócić o połowę, to nic by się nie stało. Płyta kończy się bardzo ciekawym „Radio”, tym razem już bardziej spokojnie, sterylnie i rzeczywiście „automatic”.

Jak można się domyśleć, „Automatic” to dla tej płyty tytuł nieco przewrotny. Nie jest to płyta sterylna, w wielu kawałkach VNV wyraźnie stara się „porwać” słuchaczy energią. Tym razem ryzyko się opłaciło. Po pierwsze, mnie kilka momentów rzeczywiście porywa, i jeśli nie do całej płyty, do poszczególnych kawałków będę wracał wielokrotnie. Po drugie, w dłuższej perspektywie nie ważne czy zdarzają się zespołowi jakieś potknięcia, przegięcia czy nieudane szarże – ważne jest, czy zespół jest wyrazisty i charakterystyczny. VNV z każdą płytą zyskuje na wyrazie coraz bardziej, a czy lukier i patos kogoś wkurwią… cóż, liczba przeciwników też dobrze świadczy o wyrazistości zespołu. No i jeszcze wokal Ronana – można nie lubić tej maniery, ale trzeba przyznać obiektywnie, że ze wszystkich wokalistów w tej branży Ronan Harris jest jednym z niewielu z głosem, który brzmi mocno, nie musi być milion razy przetwarzany (niedowiarków odsyłam do nagrań koncertowych), i jeszcze ma umiejętności by coś z tym głosem zrobić. No to na koniec…

SHINE!

Ruda suka debiutuje

2011-08-22T02:43:00.000-07:00

Mam ogromny zaszczyt, przyjemność, miłość, etc, etc,
zawiadomić co następuje, iż, wraz z najnowszymi Arteriami, które bardzo niebawem... cytując:

Do plemienia debiutantów wstępuje w numerze JUSTYNA KRAWIEC ze swoją pierwszą książką o hiperborejskim tytule CHŁÓD. Zatem, ze szronem na ustach, otwieramy ten upalny lipcowy numer. Howgh!”

Więcej pod tym linkiem.

Napięcie rośnie, chłód się ochładza, będą dreszcze.
Czekamy niecierpliwie!!!

Piosenki

2011-07-08T07:16:00.000-07:00

Fields of gold

Włączyłem radio, leciało Fields of gold,
choć wychowawca mówił, że na zieloną szkołę

nie zabiera się walkmana. Pięknie jest,
tylko trzeba się wsłuchać. Dzisiaj prawdziwy jest

błysk śliny na brudnej szybie autobusu,
o którą kompletnie najebany kumpel z klasy opiera głowę.
Ostatni raz widziałem go, jak ze szczerym uśmiechem

głaskał brzuch swojej dziewczyny. Nie było w tym wiele
delikatności, tylko błysk w oku, zamiast błysku
chirurgicznego noża, przecinającego skórę

w bezpiecznych miejscach, aby wsłuchać się
w kolejne warstwy opowieści. Ze spoconej dłoni
wyślizguje się pięćdziesięciogroszówka, brzęk monety, krzyk

nowonarodzonego dziecka. Patrzę na niego,
nie chcę zdejmować słuchawek.

Kanada

będziemy oglądać film
nie będziemy wiedzieć co zrobić z rękoma

Magda Gałkowska

Tatusiu, czy niebo jest miękkie? Gdybym był tatusiem,
odpowiedziałbym: tak, córeczko, niebo to ziemia,
z której wyrastają zielone pędy. Tylko że do góry nogami.

Moje niebo jest jednak gładsze, jak sufit w studiu
Szansy na sukces - sztuczna plaża z ubitym piaskiem.

Kochanie, jaką masz dla mnie piosenkę? Dzisiaj Kanada, Cohen
z Avalanche (wiesz, że ten, który śpiewał ją po polsku, nie żyje?),
choć trudno określić z tej odległości czy to lawina,

czy ktoś zstępuje z nieba. Syn, córka? Nie słychać płaczu dziecka,
o ile to płacz. Słychać tylko szelest

lalki wkładanej do kołyski
albo igieł starej jodły
opadających na ziemię. Igły są zbyt delikatne,

aby wywołać ból. Drzewo
podtrzymuje piaszczystą skarpę.

*pierwsze zdanie autorstwa córki pewnego łódzkiego poety

A momentary lapse of reason

Piliśmy i śmialiśmy się do rana (ja do szaleństwa,
ty tak po prostu ). Pod koniec wydawało mi się,
że kiedy zaczynasz mówić, z twoich ust wystrzeliwują
kłącza bluszczu. Prawie jak w angielskiej powieści gotyckiej,

choć nie ma zamkniętej posiadłości, w której można
wszystko skumulować, ani murów, których
uczepi się zieleń. Można jedynie uczepić się dna,
jak na okładce Momentary Lapse of Reason, unosić się,

potem zasnąć przy dźwiękach muzyki.

Piosenka kanadyjskiego drwala

Your father's gone a-hunting
In the quicksand and the clay
And he cannot take his wife with him
He cannot take his child

Cohen, Hunter’s lullaby

Dzisiaj tak się tnie, dziecko. Idź w świat, przyzwyczajaj się
do wiatru, łodyżko smukła, nie skażona produkcją pyłków
i alergenów. Daj się ponieść, nie idź za mną, idź sama. Kobiety

miewają ruchy regularne, lecz sztywne, jak dekalog,
szklany blat i drewniane palce.

Kochanie, przecież tak było od początku. Tamtego wieczoru
słuchaliśmy „Hunter’s lullaby”, pijani i szczęśliwi
daliśmy się ponieść: ty oślepiona blaskiem srebra
i rozbitego szkła, ja wśród gliny i piachu.

Wiersz dla Krzysztofa Myszkowskiego

Przyszedł twój kolega poeta, poczęstowałem go herbatą.
Kolega wypił, ale zostawił trzy kostki cukru. Czy to istotny dowód na to
ze wszyscy poeci to patologie? Czy kostka cukru w rękach poety twardnieje

i staje się narzędziem zbrodni? Kamieniem, który ludziom pierwotnym
służył do zaspokajania animalistycznych instynktów, na przykład
do wytwarzania noży lub krzesania śmiercionośnego ognia?

To wszystko objawia się w czynnościach zupełnie niepozornych.
Na przykład Krzysztof Myszkowski, który, popijając czarną herbatę
(bez cukru) śpiewa: jeszcze zdążymy w dżungli ludzkości siebie odnaleźć.

Czy facet z tak natchnionym i aksamitnym do porzygu głosem
byłby w stanie kogokolwiek zabić? To teraz test, zdanie znacznie trudniejsze:

źdźbła bluszczu w dżungli ludzkości wyrywam z paszczy świata.
Zapamiętaj to i naucz swoich przyjaciół z plemienia Bantu.
Udowodnij, dzikusie, że w twoim prawie dżungli chodzi o miłość.

Englishman in New York

Powiedziałaś wtedy: w tekstach Stinga jest wszystko.
Może chodziło ci o Shape of my heart? Wyobraźmy sobie:
moje serce jest w żółto-czarnych ostrzegawczych barwach,
ma kształt odwłoka zakończonego żądłem, który zamiast bronić,

wbija się w gardło, puchnie i zajmuje strasznie dużo miejsca.
Na nic zdają się tłumaczenia i znaki. Spytałaś: może więc tak,
jak najstarsi Rzymianie, zrezygnować z nauki
umiejętności mowy i dawać dzieci na wychowanie psom?

Wydało mi się to głupie. Znam przecież jednego psa,
który nic nie robi, tylko przegryza kable. Ani internetu,
ani zadzwonić. Potem jednak śniło mi się, że morderca wspina się

do okna, odczepia od ściany, upada i dostaje afazji powypadkowej,
zaplątany w łodygi bluszczu. Pies podchodzi, nie dzwoni po karetkę,
przegryza kłącza. Teraz człowiek jest wolny, czysty.

Przewlekłe tygodnie i inne obroty w wierszach Wioletty Grzegorzewskiej.

2011-07-06T02:37:00.000-07:00

Gdybym miał komuś polecić wiersze Wioletty Grzegorzewskiej, być może mógłbym zacytować autorytet, na przykład Jerzego Jarniewicza, który o tomie Orinoko wypowiedział się następująco: W wierszach Wioletty Grzegorzewskiej najciekawsze wydają mi się te miejsca, w których dzięki porządkującej dyscyplinie słów ujawnia się nieogarnięty żywioł doświadczenia, także tego wstydliwego, naznaczonego lękiem czy zdziwieniem. W trójkącie, którego wierzchołkiem są obserwacja, pamięć i wers, nie spodziewajmy się ciszy. Zawsze to bezpieczniej „podeprzeć” wiersze autorytetem, tyle że wiersze z Innych obrotów wcale tego nie potrzebują. Żeby dowiedzieć się tego, co o tych tekstach pisze Jarniewicz, wystarczy otworzyć tom na pierwszym wierszu, „Czas mew”.

Po pierwsze, dyscyplina, o której mówi Jarniewicz. Wrażenie, że nie ma ani jednego niepotrzebnego słowa (zresztą, pod koniec dyscyplina widoczna jest jeszcze bardziej, gdy teksty przyjmują formę cyklu pisanego w formie vilanelli). Bo w istocie, jest co porządkować. Chodzi o żywioł, żywotność - żywioł, jak mówi Jarniewicz, realnego doświadczenia - w każdym razie, jeśli nie do końca realnego, to uwiarygodnionego poprzez plastyczność szczegółów i opisów. Przykładowo, w „Czasie Mew” mamy szczegóły prozaiczne (mdła kawa z mlekiem, baranina w miętowym sosie), a jeśli niekoniecznie prozaiczne, to wprawione w ruch, żywotne, dzięki czemu czytelnik jest bardziej skłonny w nie uwierzyć i wciągnąć się w opowiadaną historię (poduszkowce jak białe skorupiaki uciekają z wody). Przy czym żywotność sprawia, że nie są to beznamiętne opisy. Wiersz kończy się – znów za Jarniewiczem – lękiem (zabierz mnie stąd, zanim wyparuję), w kolejnym tekście („Róż w szarym”) mamy z kolei zdziwienie, zapewne bardziej od lęku pozytywne, bo charakteryzujące się gotowością poznania świata, pokonanie lęku przed "wyparowaniem".

Choć oczom nie wierzę, pstrąg poruszył płetwą
jakby zbudził się nagle z lodowatego koszmaru,
zdumiony, że przepłynął niewidzialne kręgi.

Tu dochodzimy do jeszcze jednej kwestii, która wzmaga ten żywioł – pomimo żywotności, plastyczności opisów, wiersze Grzegorzewskiej mają w sobie pewną nieokreśloność. W czym bowiem jest umocowane to doświadczenie? Być może – wracając do „Czasu mew” - doświadczenie kryje się gdzieś między snami. Brak zakorzenienia dodaje wierszom Grzegorzewskiej więcej emocji, wręcz pewną obsesyjność, do której podmiot liryczny niejako się przyznaje – również niemal na samym początku (choruję na przewlekłe tygodnie). Jest to dla mnie atutem tych tekstów - mam wrażenie równowagi pomiędzy dystansem i emocjami, elegancją a nieuchwytnością.

Wrażenie nieuchwytności potęgują jeszcze momenty magiczne, zarówno rozumiane dosłownie, jako magiczny rytuał („Czasy zespolone”), czy po prostu swego rodzaju animizacja rzeczywistości („Łuskanie” – W każdym strąku bobu niespodzianka – zezowate oczka albo zrośnięte fasolki, albo „Zaginiona” – Drzewa szepczą – wydam cię szpakom).

Sam, próbując jakoś uporządkować sobie te teksty (nie wiem z jakim skutkiem) czytam Inne obroty przede wszystkim jako wiersze o pamięci, a może raczej: o pamięciach, bo nie ma tu jednej pamięci, z biegiem tomu zwiększa się ilość indywidualnych historii, wszystkie one jednak zdają się być subiektywne, naznaczone własnymi, osobnymi doświadczeniami, snami poplątanymi przez wędzidła widziadeł („Karabułak”) czy też po prostu lukami w pamięci. Pamiętam zresztą ostrą dyskusję na jednym z portali, na którym pojawił się wiersz „Saturator”, dziejący się w rzeczywistości PRL-u, i zakończony kontrowersyjnym – dla niektórych – stwierdzeniem: Czołgi? Nie pamiętam. I dobrze – nie ma oszukiwania, że istnieje jakaś jedna, kolektywna „pamięć”, czy to narodowa, czy to jakakolwiek inna. W takim subiektywnym ujęciu – z dyscypliną formy, ale bez „dyscyplinowania” czyli upiększania przekazu - te teksty są rzeczywiście żywe i wiarygodne.

Tutaj zakończę, zdając sobie sprawę, że zaledwie zaznaczyłem pewne kwestie, wiele tropów czy interesujących wierszy pominąłem – ale żeby zawrzeć wszystkie, musiałby powstać kilkunastostronicowy esej, a na to żaden czytelnik nie miałby cierpliwości. Zatem po prostu polecam – duża przyjemność czytania i odkrywania, czy też, jeśli ktoś koniecznie chce, próby klasyfikowania tego żywiołu (choć nie sądzę, że jakikolwiek żywioł da się sklasyfikować – można spróbować gdzieś pomiędzy dystansem i elegancją Dehnela, a mistyką i nieuchwytnością Honeta – ale to chyba wyłącznie w kategoriach żartu).

Wioletta Grzegorzewska, Inne obroty, Polski Fundusz Wydawniczy w Kanadzie i Stowarzyszenie Literacko-Artystyczne Fraza, 2010

Dwa wiersze o magii

2011-06-18T05:02:00.000-07:00

Teresa Radziewicz

Żar. Ptaki

Mrozy tamtej zimy były prawie tak ostre
jak na Podlasiu. Ściany, nasycone wilgocią,
kurczyły się, kiedy Hanna zagniatała
ciasto na chleb. Lepkie i sprężyste,

pachniało oliwą i ziołami. Tak - szeptała - tak,
niech się odrodzi z krwi i kości, ze wszystkiego,
co mokre, niech przyleci z grudniową jutrzenką,
kiedy fioletową mgłą wybarwia się świt. Wolno,

równomiernie rozgrzewała się duchówka, formy
wypełniała codzienność i wtedy zjawiały się,
ogonami lizały słodkie ciało. Ciasto na rękach,
przedramionach. Hanna chwytała pióra, znikała

za oknem. Nikt nie wiedział, czy wróci.

Szymon Kantorski

Czarownica

Ortega niesie krucyfiks za wozem wśród tłumu
i spowiada się w sobie a sama ta spowiedź
jest bluźnierstwem jednak komu zawierzyć
stada pokrętnych myśli kołujących nad głową
jak wrony przy kuchniach o pełnych godzinach
myśli o białych zagięciach pod jej kolanami.

Za miastem po deszczu dopełniają się losy
kupcy nad złamaną osią wozu załamują ręce
żelazo wciska w błoto zbrojnych coraz głębiej
gdy matki zajęte są pluciem przez ramię
dzieci w kałużach spławiają wiedźmy z patyków
zamiast relikwiarzy wiozą nam dziś czarownicę.

I lepiej bo przecież olejem zalano już chrusty
połykacza ognia pognano przezornie ku murom
i uczyniono krąg by jednak doleciały kamienie
wyzwiska i uniesione w górę pomazane pięści
by wszystko to widziała w ostatnim szarpnięciu
i poczuła zanim powieki zapieką się z dymem.

I nic już nie zobaczy choć tak lubiła patrzeć
gdy wiązali ją w pasie i przez piersi ku szyi
dwa trzy razy oplątywali włosami nadgarstki
i odwracali jak klepsydrę wypełnioną szeptem
z białą gorącą hostią pośrodku języka
mówili że ma twarz podobną do anielskiej.

Jadła winogrona wypluwając pestki na głowy
przygarbionym szybko postarzałym kobietom
matkom i ich córkom gdy brali ją nie broniła
zanim po raz pierwszy dotknięto ją ogniem
i kazano wymawiać obce imiona demonów
widziała je jak odwracały podniecony wzrok.

Ortega unosi krucyfiks jak tylko umie wysoko
jeszcze tylko ostatni odejdą za pierwszymi
a wiatr litościwie zmieni się wolno odegna
ciężki słodkawy zapach w stronę pól i gościńca
kramarze od nowa przeliczą ukradzione jabłka
a kałuże zabiorą miasto w swe krzywe zwierciadła.

Dwa wiersze o spadaniu

2011-06-12T13:52:00.000-07:00

Identyfikacja - Wisława Szymborska

Dobrze, że przyszłaś - mówi.
Słyszałaś, że we czwartek rozbił się samolot?
No więc właśnie w tej sprawie
przyjechali po mnie.
Podobno był na liście pasażerów.
No i co z tego, może się rozmyślił.
Dali mi jakiś proszek, żebym nie upadła.
Potem mi pokazali kogoś, nie wiem kogo.
Cały czarny, spalony oprócz jednej ręki.
Strzępek koszuli, zegarek, obrączka.
Wpadłam w gniew, bo to na pewno nie on.
Nie zrobiłby mi tego, żeby tak wyglądać.
A takich koszul pełno jest po sklepach.
A ten zegarek to zwykły zegarek.
A te nasze imiona na jego obrączce
to są imiona bardzo pospolite.
Dobrze, że przyszłaś. Usiądź tu koło mnie.
On rzeczywiście miał wrócić we czwartek.
Ale ile tych czwartków mamy jeszcze w roku.
Zaraz nastawię czajnik na herbatę.
Umyję głowę, a potem, co potem,
spróbuję wyspać się z tego wszystkiego.
Dobrze, że przyszłaś, bo tam było zimno,
a on tylko w tym takim gumowym śpiworze,
on, to znaczy ten tamten nieszczęśliwy człowiek.
Zaraz nastawię czwartek, umyję herbatę,
bo te nasze imiona przecież pospolite -

Legenda - Mariusz Grzebalski

W stawie, gdzie się utopiła,
cichnie już oddech zimy.
Włosy żółtego światła
między wierzbami.

Mieszkał tu murarz
o skórze białej jak mąka.
Rżnął w pokera
i pił na potęgę,
zanim śpiewając,
poleciał na łeb z rusztowania.

Co niedziela szalała z nim
na potańcówkach.

Jestem cieniem,
opowiadam historie.
Moczę spławik w stawie,
w którym ucichł jej oddech.

Koło

2011-05-22T12:29:00.000-07:00

Lokomotywa zepsuła się w Kole, trzeba się przesiąść
i czekać na tym zadupiu jeszcze dwie godziny. Żeby się nie wkurwiać,
szukam w tym jakiejkolwiek symboliki.

Na przykład: pasażerowie tłoczą się na peronie
w oczekiwaniu na sąd ostateczny,
albowiem Koło oznacza dopełnienie przepowiedni.

Albo: wszystkich nas zmyje potop
i znikniemy w odpływach ceramiki łazienkowej „Koło”.

Albo po prostu: siedzimy na schodach peronu nie wierząc już,
że ta firma dowiezie nas gdziekolwiek, wsuwamy sałatkę warzywną i kabanosy
z plastikowych opakowań, usiłując nawiązać przypadkowe kontakty.
To wystarczająco beckettowskie i postapokaliptyczne.

Kabanosy z bułką czy bez? Symbolizm czy mimetyzm?
Tropy i tory nie są proste, wszystko wyrasta z pomiędzy jak rozchodnik,
główki kwiatów tłoczą się obok siebie jak na ścięcie.

Są najbardziej istotnym dowodem na to,
że gdy mówisz do ludzi, ziemia trzęsie się od wiatru.

Sting - Fragile

2011-05-13T10:03:00.000-07:00

http://www.dailymotion.pl/video/x2e9pq_sting-fragile_music

Tomorrow's rain
will wash the stains away
But something in our minds will always stay
(...)
For all those born beneath an angry star
Lest we forget how fragile we are

Joanna, alergie i gimnazjum

2011-05-01T07:57:00.001-07:00

Na spotkaniu autorskim 28.04 spotkała mnie przemiła niespodzianka - otóż prowadząca Dorota Surdyk, jednocześnie ucząca języka polskiego w gimnazjum w Miłosławiu w okolicach Poznania, postanowiła rozdać swoim uczniom (z klasy pierwszej) jeden z moich wierszy z prośbą o "napisanie wszystkiego, co mają do powiedzenia autorowi po przeczytaniu tego tekstu". Pomysł fenomenalny, wykonanie również. Wszyscy uczniowie wykazali się otwartością co do "poezji innej niż w podręcznikach", wiersz spotkał się z zaskakująco ciepłym przyjęciem, natomiast poniżej postanowiłem wybrać opinie szczególnie szczere i wnikliwe, ale także takie, które wykazują się odwagą i swoistym brakiem pokory do czytanego tekstu - innymi słowy, wśród w zasadzie jednogłośnej aprobaty dla wiersza nie mogłem nie docenić głosów, które z tekstem się nie zgadzają i świadczą o umiejętności krytycznego myślenia. Zatem, oto wiersz, a pod nim szczególnie, moim zdaniem, ciekawe opinie (oczywiście, jestem wdzięczny za wszystkie, także te, które się poniżej nie znalazły).

Joanna i alergie

Jo rechocze, że ja, typowy mieszczuch,
nie potrafię odróżnić klekotu bociana od stukotu dzięcioła.
Przecież w tej temperaturze wszystko
zrównuje się jak lawa, lepi i zlewa
do kubka z herbatą lipową.

Ja: Zrywać kwiaty lipy to takie poetyckie
jak, nie przymierzając, bycie prząśniczką,

Jo: Jest kolosalna jakościowa różnica
między cierpliwym operowaniem
pajęczą nicią, a odrywaniem pięknych,
pachnących główek od matecznika.

Choć może ona widzi więcej, wchodzi
na drabinę podczas gdy ja wyciągam ręce
i zrywam z pozycji ziemi. I ja chcę trzymać się
schematu całości, ona obserwuje,

jak wprost proporcjonalnie do wysokości
rozrzedza się konsystencja, a rzeczy
rozpadają się na cząstki elementarne.
Każdy gatunek rośliny ma swój własny pył.

__________________________________________________________________________

Rafał (za zwrócenie uwagi na plastyczność): Według mnie trochę trudny, ale ciekawy i pogodny. Przyjemny, ponieważ można rozmarzyć się o wakacjach i lecie. Trochę trudniejszy niż na lekcjach języka polskiego. Łatwo by było narysować ilustrację do tego wiersza.

Daria (za otwartość na wiersze współczesne i za nieskrywaną i szczerą tęsknotę za wakacjami): Wiersz mi się podoba, ponieważ ciekawie wyraża klimat letni, o kwiatach i innych roślinach. Ten wiersz jest inny od wierszy, które omawiamy na lekcjach j. polskiego i dlatego jest taki ciekawy, jest bardziej współczesny. Czuć takie ciepło bijące z niego, czuć wakacje.

Anna (za głos w sprawie puryzmu języka poetyckiego): Moim zdaniem ten wiersz podoba mi się, choć po pierwszym razie przeczytania trudno było mi go zrozumieć. Szczególnie ostatnie dwie zwrotki były bardzo trudne do zrozumienia. Ten wiersz jest nawet trochę tajemniczy, szczególnie gdzie ta scena mogła by być. W tym wierszu widać dużo porównań. Niektórych słów bym nie użyła, np. "rechoczę" lub "wprost proporcjonalne".

Weronika (za szczególną wnikliwość): Wiersz ten bardzo mi się podobał, ponieważ jest bardzo interesujący i zaskakujący. Niektóre wersy są niezrozumiałe, ale gdy przeczytamy parę razy, to możemy je zrozumieć. Fajnie odróżniony jest mieszkaniec wsi od mieszkańca miasta. Interesujące jest porównanie w trzecim i czwartym wersie.

(dopisek, a propos ostatniego wersu): Spodobał mi się ten wers, ponieważ nawiązuje tak jakby do naszego życia, że: każdy człowiek ma swój własny charakter.

Albert (za idealne rozszyfrowanie bohaterki lirycznej - Joanna naprawdę jest Panią od biologii (!). Oraz za "troszeczkę jaśniej") - Wiersz jest trudny czasami niezrozumiały, ale za to piękny i bardzo poetycki. Troszeczkę jaśniej, bo niektóre zwroty są niezrozumiałe. Pięknie dobrane postaci człowiek z miasta i pani od biologii, dwie różne dusze.

Arkadiusz (za szczególny entuzjazm, wiarę w zdolności autora i godne pochwały zainteresowania;) i za "przyjaźń dwóch różniących się dusz"): Drogi autorze! Uważam że ten wiersz jest bardzo piękny. Aż trudno uwierzyć, że w tych czasach są jeszcze ludzie z takim talentem poetyckim. Ja również interesuję się poezją, dlatego wzbudza we mnie tym bardziej podziw. Wracając do wiersza, jest on trudną lekturą, bardzo wymagającą, jednak przedstawia wobec mnie przyjaźń dwóch różniących się dusza oraz zawiera wiele porównań. Jednym słowem, poeto, Twój wiersz trafił w me uczucia, jednak jest dość trudny do interpretacji, więc może nie trafić wszystkim do serca. Na końcu, drogi poeto, chciałbm jeszcze raz wyrazić me uznanie dla ciebie i poprosić cię o więcej wierszy.

Rafał (za bezpośredniość w puszczaniu "oczka" do autora, oraz za odwagę w wyrażaniu zdania krytycznego przy jednoczesnym zdawaniu sobie sprawę z subiektywizmu odbioru). Wiersz bardzo mi się podobał. Jedynie nie rozumiem ostatniego zdania. "Każdy gatunek rośliny ma swój własny pył." Ponieważ według mnie to zdanie jest nie na temat. Może źle to interpretuję. Chciałbym przeczytać więcej wierszy Pańskiego autorstwa, bo wydaje mi się, że są interesujące.
PS. Motyw lipy kojarzy mi się z Kochanowskim, Panu też?;)

Wiersze na cztery strony świata

2011-04-13T12:07:00.000-07:00

Radosław Kobierski - Południe

moment, gdy nie jest się nigdzie, nie ma też cienia,
cień jest wtedy wewnątrz. horyzont napina się
jak ścięgna i pękają strąki godzin,

zbyt łatwo jest się zgubić, ciało ma gorzki odczyn,
gorzki jest smak ust nad ranem, pierwsze półtony
na twarzy. być może ostatni czas, żeby coś znaczyć

(synku, nikim jesteś, nic nie jesteś wart).
widmo wyjątku wychodzi z szafy, koszmarów,
blade jak lazaret, przed nieuchronną śpiączką

starczych lat. jakie skupienie światła,
warstwa po warstwie odsłania się włókno rzeczy,
sam rdzeń (wszystko można mieć, nie okruch).

ktoś inny natomiast ciągle stoi przy żonie,
poniżonej na podłodze, po nitce wabi
ją w półmrok. ją jedną może teraz zbawić.

Z tomu "Południe", 2004
_________________________________________________________________________

Patryk Chrzan
- Wyprawa na północ

Don't hate me, I'm not special like you
Don't hate me - Porcupine Tree

wyczekiwałem na ciebie jak chłopczyk
na pierwsze wejście do morza, piasek w oczach
otarcia o ostre kamienie, oparzenie meduzy

dotknij mnie szelestnie jak nóż dotyka ciała
nakłuj i wymość zapachem, jestem ciułaczem
skinień, komiwojażerem bez krztyny wstydu

przyłóż głęboko łokieć zbadaj temperaturę
jak ojciec sprawdza kąpiel dla dziecka

w każdym początku zawiera się definicja końca
mówisz, a w ustach w trybie slow-motion
wybucha bezśnieżna zima, marznie jezioro

przytul mnie choć między wierszami
nie jestem nikim wyjątkowym

_____________________________________________________________________

Rafał Skonieczny - Kolonizacja

zamieszkiwaliśmy niegdyś przestronne pokoje
dzisiaj wystawione na pastwę wygłodniałych duchów
kto nas przebudził dla tego równie wygłodniałego miasta
kto nam włożył w usta tyle brudnych słów

jakby była jeszcze wojna do przegrania
poddajemy się wszystkim kłopotliwym procedurom
potwierdzającym tożsamość przekraczamy granicę
odnajdujemy ostatnią stację zburzony dworzec

znowuż przyjdzie nam zamieszkać w ruinach
tak chętnie oddajemy się robactwu które rodzi się na obrzeżach
podczas gdy reszta ciągnie do centrum

kto nas przebudził dla tego zniszczenia i wyrzucił poza
ten kto rezygnuje z wygody ciepłego jelita
i wydaje się na obce ręce nasze jest teraz naszym synem

Antologia hałasu, 2007

_______________________________________________________________________

Tomasz Budzyński - Podróż na wschód

Podróż na Wschód
Przygotowałem wczoraj
Gotowy koń
Ktoregoś dnia
Cóż po mnie tu?
Cóż po mnie na twej drodze?
Cóż po mnie tu?
Cóż po mnie na twej drodze?

Krok za krok, jak dudni most
Zostaw to, uciekaj stąd!

Naprawdę Wschód jest za daleko
Lub nie ma go wcale
Mówili znawcy.
Jeśli zdobędą świat
Odwrócę twarz
i chyba zostanę górą
gdzie ponad nic nie ma

Krok za krok, jak dudni most
Zostaw to, uciekaj stąd!

Piękni i szkaradni
Ciało i duch
Otwarci, a jednak zamknięci na klucz
Tu!

Dłuży się noc
Uciekły z rąk latarnie
Dlatego znów podróż na Wschód
Podróż na Wschód, podróż na Wschód
Podróż na Wschód

Z płyty "Legenda"

Marek Kołodziejski - Teoria spisku

2011-04-01T13:50:00.000-07:00

Odprawiam poezję. Sami wiecie, jak to jest.
Człowiek pisze, a ktoś - nie wiadomo kto - słowa
nosi. Kto nosi wiązki słów na zgarbionych plecach?
Nosi, czy raczej donosi? Więc mam już dość.

I poezja znika, idzie sobie gdzieś. Ale wraca.
Kuba powiedziałby - wraca jak ruda suka.
Ja ująłbym to tak: wraca jak ruda suka z odrostami.
Czaruje, umagicznia i obiecuje nowy trans
ze słownikowym zestawem słów.

Tymczasem włączają się fazy księżyca i inne
przejściowe rozwiązania. Boje przyboju szaleją
na łańcuchowej uwięzi. - Proszę wycieczki, oto
metafora łańcuchowej suki. Poezja to potrafi.

Kto słowa nosi, ten dzieci ma garbate. Odprawiam,
odmawiam udziału. Słowa lecą same, lecą i
sensami miecą. Ach, rym! Rym na koniec, gdy
wszystko stracone. Odległość między słowami
rośnie i rośnie, a sensu nie ubywa. Zauważyliście?

Śniło ci się, że nazywasz mnie suką?

2011-03-31T02:17:00.000-07:00

Nota odautorska:
W imię świętych zasad TWA, które tworzymy (jak powszechnie wiadomo) posadziłam ostatnio tyłek przed książką- a właściwie powinnam napisać Książką- Kuby z mocnym postanowieniem patroszenia. I tak, będzie to patroszenie czysto kolesiowskie, oparte na byciu kumplami oraz dużej dozie zaślepienia. Oraz jeszcze, że cokolwiek tutaj napiszę, nie zmieni to zasadniczo faktu, iż-

(...) słowa są rewersami zdarzeń (...)
[z:] ABRh-

Kiedy odchodzimy od ognia nabieramy dystansu. Mocniej wciągamy nagle chłodne powietrze. Ukryci za niewidzialną kurtyną, która tworzy się na granicy światła i mroku zamieniamy się w cichych obserwatorów, narratorów akcji, na którą mamy taki wpływ, jaki mamy ochotę wykazać. Możemy dać się wchłonąć przez cień świadomi, że sami nie możemy go rzucać. Czemu o tym wspominam? Kuba podzielił swoje Ślizgawki ( Zeszyty Poetyckie, Gniezno 2010) na dwie części: Odchodząc od ognia oraz Wracając do ognia. Czytając książkę z taką podziałką widać na pierwszy rzut oka przemyślaną konstrukcję, jakiej nie powstydziłby się dojrzały (rozumiane tutaj jako: z dorobkiem) autor, a co dopiero debiutant. Jeśli jednak poświęci się trochę więcej, wyostrzy wzrok, widać to, co być może zostało tak starannie ukryte przed czytelnikiem, co wymaga odrobiny uwagi, jak dostrzeżenie na kartce śladów widocznych jedynie pod światło- podmiot w pierwszej części, w niemal każdym z tekstów, jakie odchodzą od ognia, jest niedostępny. Ukrywa się w mroku, prześlizguje po słowach, jest błyskiem światła, blikiem, małą kroplą krwi, wirusem, który trudno nazwać.

Mgła.

Pamiętam, że gdy byłaś na diecie, zawsze mówiłaś,
że robisz to dla mnie. Dzisiaj nie poznałbym koloru twoich oczu,
tylko mgłę, aureolę ściętego białka, świętego białka.

Pamiętam sny o dziadku, pod koniec babcia szła mu zwilżyć usta-
po to, by usłyszeć kilka nieskładnych słów, które tylko ona rozumiała.
Budziłem się zimny i blady, jakby mgła skropliła się na mojej twarzy.
Jakby była skorupką, a my mieliśmy się wydostać.

No właśnie. Z jakiej skorupki próbują wydostać się teksty Sajkowskiego? Większość wierszy z pierwszej części Ślizgawek jest komuś dedykowana, lub wygłaszana z cudzej perspektywy [vide: Droga do Indii, Pierwszy wiersz dla Ewy, You will never walk alone]. Tylko czy możemy mówić tutaj o naprawdę cudzej perspektywie, czy też powinniśmy uznać, że jest to po prostu obieranie punktu widzenia? Osobiście skłonna jestem podpisać się pod drugą opcją- czytam te wiersze tak, jakby nie ograniczały się one do jednego narratora. I tutaj musimy na chwilę wrócić do tytułu pierwszej części, który w jakiś sposób scala moją teorię o zewnętrznej narracji. Bo co się jeszcze dzieje, gdy odchodzimy od ognia?

(...) ona obserwuje,
jak wprost proporcjonalnie do wysokości
rozrzedza się konsystencja, a rzeczy
rozpadają się na cząstki elementarne. (...)
[z: Joanna i alergie]

Rzeczy rozpadają się na cząstki elementarne. Nie opuszcza mnie wrażenie, że właśnie to jest clue do rozumienia tekstów odchodzących od ognia- dostrzeganie rzeczy, zjawisk, ludzi, zdarzeń, w oderwaniu od siebie samego, jednocześnie jednak nie gubiąc przy tym zależności, jakie powstają lub jakie autor sam stworzył. Trochę jak opisywanie teatru cieni, ledwo widocznych ruchów światła, które błyska tylko na chwilę, by znów zostać pożarte przez ciemność.

Potem powracamy do ognia, co nie do końca oznacza jednak czynny udział w akcji. Tutaj też moją uwagę zwraca podmiot, który współgra z tytułem drugiej części- wyłania się, staje się widoczny, ale w dalszym ciągu nie jest centrum, nie staje się celem.

(...) Pan Jakub ma w ustach dym i kaszle, lecz wierzy jeszcze,
że może zostać wierszem, bardziej mówić
niż wyglądać. (...)
[z: Głębia]

Pan Jakub dla mnie jest wierszem bezapelacyjnie. Druga część jego książki pokazuje, jak bardzo podmiot może być odsunięty od sedna tekstu, jednocześnie pozostając z nim w ścisłym kontakcie- mówić o zdarzeniach, przerzucać obrazy akcji i ani na chwilę nie zgubić się w tłumie. Prawdą jest to, co zostało powiedziane w głębi- książka mówi bez użycia ust, bez poruszenia konkretnej twarzy. Jest głosem, który przebija ciszę, wchodzi w czytelnika głęboko jak łuska pocisku, zostaje i uwiera. Kuba wraca do ognia i robi podsumowanie wszystkiego, co widzi. Opowiada nie tylko swoją własną historię, ale też historię osób, które są mu bliskie, zdarzeń, które wywarły wrażenie. Przekazuje je nam bez znieczulenia, nie bawiąc się w woale i owijanie tego, co boli, w kojący kompres z bawełny.

Można by się zastanawiać, czemu poeta przechodzi od ogółu, całości wydarzenia oglądanego z bezpiecznego miejsca, do szczegółu, do światła. Czemu z widowni wchodzi na scenę. Jakoś bardziej realne i rzeczywiste byłoby wyjście z samego epicentrum akcji, przejście od aktora do widza, od uczestnictwa do relacji.
Rzeczy jednak nie są takie proste w świecie widzianym oczami Sajkowskiego, mam wrażenie. Taka konstrukcja nie jest przypadkowa i wydaje mi się, że oddaje podejście autora do życia- tj. najpierw pilna obserwacja, potem delikatne przejście z zewnątrz w element tła. Takie bycie od zawsze. Widzę to jako pewnego rodzaju zagubienie, jakby Kuba sam dokładnie nie mógł zdecydować, gdzie i jak chce być, jakby cały czas miał wrażenie półprzezroczystości, której nie potrafi się pozbyć w żaden sposób. Bezmiejscowość, pozorna bezpodmiotowość, ale absolutnie nie bezsens, raczej ciągłe poszukiwanie, świadomość, że to, czego potrzeba, jest zaraz za rogiem, za chwilę, a być może nawet- za nami.

(...) i w nikogo nie wrastam, zlewam się.
Jestem jeziorem, przecinają mnie brzegi trzciny.
Po powierzchni ślizga się

twój kamienny sen.
Bóg puszcza kaczki.
[z: Wszystko]

(...) Czy w którymś z zapachów cię znajdę, kiedy
wiatr przejdzie przez niedomknięte drzwi cerkwi,

porwie twoją chustę?
[z: Jałta]

Coś jeszcze te wszystkie teksty mają wspólnego z ogniem. Czerwień krwi, szybkość, niespokojne pulsowanie, fascynacja i strach. To wszystko sprawia, że Ślizgawki jako debiut są książką już dojrzałą, książką, która prócz treści posiada również formę. Gdybym nie znała tych tekstów wcześniej, nie wpadłabym na to, że można je poukładać w taki sposób, by wydawały się jeszcze lepsze, niż czytane pojedynczo. A jednak. Kubie udało się stworzyć książkę, w której wszyscy- bez wyjątków- bawimy się z ogniem.

Jakub Sajkowski, ur. 1985, absolwent filologii rosyjskiej i student V roku filologii angielskiej na UAM. Mieszka w Poznaniu.

„Ślizgawki”, BIBLIOTEKA DEBIUTÓW "Zeszytów Poetyckich" tom III

SPOTKANIA AUTORSKIE (PIES W WARSZAWIE, HARCERZ W POZNANIU)

2011-03-29T23:58:00.001-07:00

Zapraszamy na spotkania autorskie autorów czytnika:

6.04.2011 w Poznańskim klubie "W starym kinie" odbędzie się spotkanie z wierszami Rafała Barona i Jakuba Sajkowskiego połączone z turniejem jednego wiersza.

Rafał Baron jest z Trójmiasta, publikował w prasie literackiej, wygrał ostatnio konkurs im. K.K. Baczyńskiego, w tym roku zadebiutuje książką.

Jakub Sajkowski urodził się, publikował, wydał "Ślizgawki", szaleje na czytniku.

Start - godzina 19, Sala Niebieska.
Wieczór poprowadzi Magda Gałkowska.

*Po wieczorze odbędzie się turniej jednego wiersza, w którym jurorami będą Rafał Baron i Jakub Sajkowski, a zwycięzca otrzyma egzemplarz tomu "Ślizgawki" Jakuba Sajkowskiego z dedykacją odautorską.
Zainteresowanych prosimy o przygotowanie wydruku tekstów!

Wstęp wolny.

Zapraszamy serdecznie!!

______________________________________________________________________

trzy dni później, czyli:
9.04.2011 w Warszawie w

Klubogalerii Paefon-Młociny
ul.Żubrowa 17 (przy Wóycickiego)
Warszawa
Godz. 19

odbędzie się spotkanie z Justyną Krawiec (równiez połączone z turniejem jednego wiersza).

Justyna Krawiec - ksywa "pies", również szaleje na czytniku, na ostatnim Bierezinie rozkurwiła kosmos, wyda w tym roku debiutancką książkę.

Prowadzenie: Paweł Łęczuk

Zapraszamy serdecznie!!

O wyższości wiersza nad instrukcją ekspresu do kawy, czyli Marek Kołodziejski i "Linijki"

2011-03-27T14:25:00.000-07:00

Wyobraźmy sobie, że Marek Kołodziejski wrzuca na jeden z tzw. otwartych portali poetyckich wiersz pt. „Linijki”. Oto przykładowe komentarze do takiego tekstu. Nick001 pisze (czytając tytuł, nie czytając wiersza): „koncept chybiony. Nie mówi się linijki, tylko wersy”. Nick002 (czytając tytuł, nie czytając wiersza) wtóruje: „a tytuł gdzie?”. Zachęcony błyskotliwą uwagą Nick003 pisze (nie czytając ani tytułu, ani wiersza, za to czytając komentarze poprzedników): „a wiersz gdzie?”. Nick004, nie czytając nic, ale chcąc wyrazić radość, błyskotliwie podsumowuje: „hehehehe”, a Nickusia005 broni autora: „sami lepiej napiszcie jakiś wiersz! Najłatwiej jest krytykować!” (nie czytając ani tytułu ani wiersza, za to czując wewnętrzny imperatyw stanięcia w obronie słabszego).

Jasne, trochę upraszczam, ale nie da się ukryć, że najpopularniejsze są rozwiązania łatwe, szybkie i efektowne. Tomik Marka Kołodziejskiego pt „Linijki” bądź to otwarcie się z nimi nie zgadza, bądź ma je w głębokim poważaniu. Innymi słowy, stopniowo, powoli, acz złośliwie i bezlitośnie będzie nam odsłaniany świat dokładnie taki, jaki jest. Poeta też, bo poeta, stety lub nie, należy do tego świata.

Zaraz, właśnie. Dlaczego poeta nie czuje potrzeby żeby się pochwalić poetyckością? Dlaczego zamiast „Linijki” tomik nie nazywa się np. „Linijki apokalipsy”? Albo „Linijki szatana”? Albo „Linijki miłości”? Albo „Hej, bejbe, masz stajla a ja mam linijkę”? Albo „Erudycyjne linijki dekonstruktywizmu w świetle gender studies”? Otóż nie, ponieważ Marek Kołodziejski, a raczej podmiot liryczny jego wierszy, posiada sporą dozę autoironii. Co prawda, to być może trochę strzał w stopę zaczynać tekst od „Jesteś denny” (***Jesteś denny), ale przynajmniej dzięki tej autoironii mamy szansę przeczytać takie proste, acz ujmujące frazy jak „opowiem ci o śniegu, a wtedy ty mnie pocałujesz, żebym tyle nie gadał” („Wiersz miłosny”). W każdym razie, „To za mało na wiersz, z wiersza zostało tylko: tralala”, jak pisze Kołodziejski w „Śpiewnych linijkach”.

Bezlitosny jest podmiot liryczny nie tylko dla siebie-poety, ale i dla siebie-człowieka. Dla innych ludzi też. Niestety, drogi czytelniku tego tekstu, jeśli myślałeś że tylko wiersze mogą być hermetyczne, niezrozumiałe i w ogóle underground (na przykład pałucki), to co powiedzieć o ekspresie do kawy? Na cholerę jasna i przejrzysta instrukcja kiedy nawet proste urządzenia nie chcą działać? ("Linijki komunikacyjne") „To jest koniec świata! Naprawdę!” – pisze Kołodziejski w „Falenickim wierszu”.

Naprawdę? A jednak ironia i autoironia czasem okazują się być całkiem niezłą tarczą. I czasem bezlitosny, cięty język przeradza się w ciepły humor. Wybawieniem okazuje się przede wszystkim obserwacja osób/stworzeń trochę jeszcze nie ogarniających tego świata. Albo widzących go zupełnie inaczej. Na przykład dzieci. Albo zwierzęta. „Kotka sypia do góry nogami, bo kotki nie ogranicza żaden Newton” („Dwanaście linijek przeciwko jasności”). „Kotka, łaciaty patchwork, jest rudą jamnicą, proste, prawda? Nie trzeba być buddystą, żeby to zrozumieć” („Dziewięć linijek o kocie”).

Zdarzają się właśnie takie, cieplejsze momenty, ale trochę dostałem od Kołodziejskiego po pysku, jako przedstawiciel rodzaju ludzkiego. I dobrze, czasem dobrze sobie uświadomić pewne rzeczy i stanąć sam ze sobą na ubitej Ziemi. A potem? A potem zdać sobie sprawę, że to wszystko jest przecież całkiem zabawne. Nawet jeśli się „tuli puste miejsce”(„Pomiar odległości”).

Wiem, drogi czytelniku. To za mało na recenzję. Za mało Spielberga, odniesień do filozofii, za mało gender studies. Derrida nawet na to by nie splunął, a Bachtin się w grobie przewraca. I nie ma puenty z nieprzyzwoitą ilością fajerwerków. Ale spytajcie Kołodziejskiego. Nie musi być fajerwerków. Wystarczy kot, kawa i brudny śnieg. I zaledwie 50 gramów wody święconej. Może to „za mało na wiersz”, jak by niektórzy powiedzieli, ale też się dobrze czyta.

Marek Kołodziejski, Linijki, Miniatura, 2011

Drzazgi

2011-03-18T09:58:00.000-07:00

Drużynowy każe chłopcu naostrzyć kij, później
włożyć go do ognia. A my? Czy jesteśmy

w stanie odpowiedzieć tym samym,
gdy ruchy mamy spowolnione

jak w powietrzu tężejącym od mrozu? Mówię my,
bo takie jest zagęszczenie terenu,

choć wcale nie ma mostów. Nigdy nie wiem,
dlaczego nie masz siły mówić, kiedy
odwracasz się plecami. Niezależnie od wszystkiego,

jesteśmy połączeni horyzontalnie
jak osobne włókna w kawałku drewna.
Kiedy chłopcy z piątej klasy

bawią się ogniem,
niepostrzeżenie stajemy się jednym.

Cztery wierszomanifesty

2011-03-14T10:45:00.000-07:00

Mariusz Grzebalski - Przegląd prasy

Słyszę o poetach z mojego rocznika, którzy "płoną".
W każdym razie tak się o nich pisze.

Ale kiedy czytam ich przegadane wiersze,
nie widzę płomieni,
tylko przeglądające się w sobie,
nic nieznaczące słowa.

Jest kilka minut po szóstej, przymrozek.
Czyszczę z lodu szyby samochodu.

Wiersz wyobrażam sobie jak kiedyś,
jako coś użytecznego i prostego zarazem.

Jest jak bluza z kapturem,
którą założyłem przed wyjściem z domu.
Chroni od zimna, ale nie ma w niej kieszeni,
które mógłbym wypchać byle czym.
Byle co zawsze jest pod ręką.

Magda Gałkowska - erzac

konkurs wymaga, by napisać utwór
o Miłoszu. nie piszę, bo nie mam
nic do powiedzenia, zostawiam temat
tym, którzy układają fundamenty.

mam tylko okruchy wierszy, czarno-białe
lepianki ze słów, drobnych jak karma
dla kolorowych papug. to ma znaczenie,
gdy zostaję sam na sam z jasnym

oknem notatnika, zamykany i otwierany
świat wpuszczany do wnętrza rozgarnia
zastałe powietrze. zaraz się zlecą,
rozłożą skrzydła i wydziobią

do ostatniego ziarnka.

John Ashbery - Czym jest poezja

Średniowiecznym miastem, z fryzem
Skautów z Nagoi? Tym śniegiem,

Co spadł właśnie, gdyśmy tego chcieli?
Pięknymi obrazami? Próbą uniknięcia

Pojęć, jak w tym wierszu? A jednak wracamy
Do nich jak do żony, porzucając

Kochankę, której pragniemy. Teraz będą
Musieli w to uwierzyć,

Tak jak my wierzymy. W szkole
Wyczesano calutką myśl:

Jak pole było to, co pozostało.
Zamknij oczy, wyczujesz to na mile wokół.

Teraz je otwórz na wąską i pionową ścieżkę.
Mogłaby dać nam - co? - trochę kwiatów zaraz?

przeł. Bohdan Zadura

Piotr Sommer - Czym mógłby być

Wiersz musi być tym, czym jest.
Nie powinien udawać poematu
ani zastępcy naczelnika powiatu,
ani sklepowej, która ma okres.
Nie powinien wyrażać ducha czasu
ani go nie wyrażać, nie powinien być
dokumentem, ani nim nie być.
(Od czasu do czasu mógłby zapytać).
Powinien umieć sobie wyobrazić,
czym mógłby być, gdyby nie to
czy tamto.

Jeden wiersz

2011-03-12T02:36:00.001-08:00

Edward Pasewicz

Senne saneczki

Czy mnie potępisz, śpiący między szynami
liściu łopianu,
kiedy się głucho odbijają od ciebie
pomruki pierwszych przechodniów?

Gdybyś się nagle uniósł, mógłbyś całkiem
zakryć tę wiatę na Kórnickiej,
gdzie czekam na szóstkę i wymyślam, co
powiem szefowi, gdy zapyta dlaczego
tak późno przychodzę.

Mógłbyś mnie otulić i zwinąć się jak cygaro,
tak, żebym mógł przeczekać atak mgły
i ten chłód, który się wzmaga i rodzi
podejrzenie, że nie zatrzyma się wcale.

Mógłbyś też (wcale nie żartuję) stać
się tym tajemnym zielem, które daje
przez chwile wrażenie, że jest się bez ciała.
Ale ty jesteś postrzępiony i żółkniesz
w kilku miejscach naraz.

Jeszcze kilka
dni i nie zobaczę cię tu wcale; senne saneczki
będą ześlizgiwać się z pagórka,
dzieci ugniotą śnieg wdrapując się pod górę,
będę wsiadał na innym przystanku.

z Dolnej Wildy

Wyniki XX OKP im. K. K. Baczyńskiego

2011-03-07T00:45:00.000-08:00

.........czyli znowu się okazuje że wszyscy jesteśmy z Łodzi

Jury w składzie:

Tomasz Cieślak (przewodniczący),
Justyna Fruzińska,
Roman Honet,
Magdalena Rabizo-Birek,
Joanna Roszak
oraz Michał Wróblewski i Julian Czurko (sekretarze),

po przeczytaniu 63 zestawów wierszy przyznało następujące nagrody i wyróżnienia:

I Nagrodę w wysokości 1 000 zł - Rafałowi Baronowi z Gdańska

II Nagrodę w wysokości 600 zł - Januszowi Radwańskiemu z Kolbuszowej

III Nagrodę w wysokości 400 zł - ex aequo:
Agacie Ludwikowskiej z Warszawy
i Marcinowi Jurzyście z Torunia

Dwa równorzędne wyróżnienia w wysokości 200 zł każde:
Pawłowi Podlipniakowi z Radomia
i Bogdanowi Furtakowi z Zalesia Górnego

Nagrodę TETIS w wysokości 700 zł - Marcinowi Czeczko z Kalisza

____________________________________________________________________

czytnik się cieszy, czytnik gratuluje i pozostaje w niecierpliwym oczekiwaniu na arcyzasłużoną publikację książkową:)

źródło

początek sezonu, jak coroczny impuls do działania
i zapełniania pamięci. kolorowe supermarkety
jak tętnice przetaczają tłumy. zapchane
dworcowe toalety, kioski i zdrapki, błyski

cyfrowych fleszy. przyjazdy i perspektywy
poznania języka. w pobliskich blokach późnowieczorne
wyładowania w pozycji kolankowo – łokciowej.

ziemia oddaje ciepło w postaci odbić
w wysychających kałużach.

mącę jedną z nich patykiem, wszystko znika
w mulistej zawiesinie. przybliżam twarz,
obraz szarpnięciem zatrzymuje mnie w sobie.

za oknem Gdańsk, jego cisza
jak biała, oślepiająca światłość.

grzesznicy.

2011-03-04T08:42:00.000-08:00

z cyklu wierszy dla W.

peccator, peccator.

właściwie nie pamiętam, co było pierwsze:
ryba, czy jej śliski zapach w ustach?
albo z zupełnie innej strony- oślepiający
blask, który dziś poprzecinał wszystkie
okna, który wchłonęłam przez napiętą skórę,
pochodził od ciebie. on przyszedł pierwszy.

teraz dałabym się przeciąć,giętkim nożem podważyć
łuski. zamiast tego wyobrażam sobie wodę,
która wypływa z wnętrza miasta, której nurt
uderza w moje ciało i zagina je jak trzcinę.
umiesz zanucić melodię na trzcinie, kochanie?

kiedy przyjdę pierwsza i powiem: otwórz usta,
pozwolisz, żebym wyjęła ci z języka wszystkie ości.

Jeden wiersz

2011-03-02T06:17:00.000-08:00

Dobry wieczór, nazywam się Mickiewicz, jestem
Białorusinem. pierwszy w Polsce pisałem jak O'Hara
potem wszystko mi się poprzestawiało, do żony
zacząłem się zwracać per mebel. przez chwilę
myślałem o staniu się jednym
z tłumem prymitywów zadeptujących Place de la Concorde
adidasami „Podhale”. moja pycha zdradziła mnie i wyśmiała.
przez chwilę myślałem o staniu się jednym
z kosmicznym tonem Wszechświata, duchowym czynem,
świętością urzeczywistnioną. zostałem mistycznym kapralem
nawiedzonych paranoików zarywających
noce nad plastikowymi flaszkami wina za sześć franków
przed wyjściem do roboty na szóstą na czarno na budowie

właściwie przestałem pisać, czasami opowiadam klechdy
o Polsce, wzruszam publiczność, biorę za to pieniądze
właściwie przestałem pisać. coś wisi w powietrzu,
jakieś oczekiwanie, kiedy przymknę powieki
widzę przez drgające w upale powietrze czerwoną
spękaną skorupę ziemi, pokryte kurzem woły
ciągną wóz o wielkich drewnianych kołach,
przebiegam chłodne ścieżki Manali z ładunkiem
haszyszu na plecach, dżip przeciążony bronią z przemytu
mozolnie wspina się na porośniętą parującą dżunglą górę
odprowadzany obojętnym spojrzeniem Malgaszów, tych czarno-
skórych Chińczyków.

w nocy budzi mnie bicie bębnów i jazgot tureckich piszczałek
w ciszy wpatruję się w sufit, jakbym miał dokądś jechać,
jakbym miał złapać hiva i umrzeć, jakbym dawniej latał cały
teraz tylko jako sadza.

by Miłosz Biedrzycki

z tomu "*", 1992

Potop

2011-02-19T16:28:00.000-08:00

Walka ze śniegiem trwa, przeczytałem w "Fakcie",
wujek Sam na posterze w oczy patrzy: a ty,
czy nadążasz? Co górą, opiłki czy płatki?
Czy show samoistnie wyłoni się z mgły

czy też z dymu kadzidła, gdy kapłan wyciągnie dłoń?
To chaos jest bogiem, gdy z ostatniego rzędu
w żaden sposób nie można dociec „skąd”,
gdy trwanie polega na niezliczonych dotknięciach.

Z ostatniego rzędu obraz jest zamazany.
Czy św. Franciszek trzyma dziecko w rękach,
czy jest podtrzymywane przez niewidzialną protezę?
I nie sposób dociec, czy to święty

podnosi je w górę, czy raczej to dziecko
wyciąga ręce ku szyi, chcąc go udusić.
I co ja mam z tego? Harmonię płatka śniegu?
Czy też może ciepło plastikowej łuski?

Dwa wiersze o prawdzie

2011-02-18T11:03:00.000-08:00

Maciej Woźniak

Richter

Wolisz żałować, że tak, czy żałować, że nie?
Rozdziel to między ręce. Na mankietach

koszuli zaczyna się ciało, nie wcześniej. Wcześniej śnieg
i na chórze blaszany widliszek. Dynamo

oświetla wnętrze kościoła, księżyc jak ucięta
głowa dziecka w garnku. Potem boso

w górę tych schodów, którymi salwa za salwą
schodzą podkute buty. W nadgarstkach

przerzuca papiery biuro paszportów,
za pazuchą rośnie kolejka. Lewa: po co

Menard pisał jeszcze raz Don Kichota?
Prawa: czy to prawda, że Samson

zabił tysiąc Filistynów oślą szczęką?
Skoro tak jest w Biblii, to więcej niż prawda.

z: Ucieczka z Elei, WBP, 2010

______________________________________________________________________

Teresa Radziewicz

wiersz który nie może mieć tytułu

pozwalała nie mówić
bo to co nienazwane
nie istnieje

kiedy dziwił się tłumaczyła
– przyjaciele są właśnie po to
żeby do nich milczeć

czasem

nawet pozwalała milczeć
żeby się było trochę tak na niby
jak pisze się trochę tak
jak nie jest

z: Sonia zmienia imię, Kwadratura, 2011

1:0

2011-02-17T05:10:00.000-08:00

pozwolę sobie szkole w Żegotach pogratulować wygrania pierwszej rundy walki z głupotą urzędniczą. Mam nadzieję że już teraz pójdzie z górki:)

http://zegoty.blogspot.com/2011/02/podziekowanie.html

Russian rock poetry, part two

2011-02-15T14:39:00.000-08:00

ДДТ "Черный пес Петербург"

Черный пес Петербург - морда на лапах,
Стынут сквозь пыль ледяные глаза.
В эту ночь я вдыхаю твой каменный запах
Пью названия улиц, домов поезда.
Черный пес Петербург - птичий ужас прохожих,
Втиснутых в окна ночных фонарей.
На Волковском воют волки, похоже
Завтра там будет еще веселей.
Пр.
Этот зверь никогда никуда не спешит.
Эта ночь никого ни к кому не зовет.
Черный пес Петербург - я слышу твой голос
В мертвых парадных, в хрипе зонтов
Твои ноты разбросаны всюду как ворох,
Капли крови на черствых рублях стариков.
Черный пес Петербург - крыши, диваны,
А выше поехавших крыш пустота.
Наполняются пеплом в подъездах стаканы.
В непролазной грязи здесь живет пустота.
Пр.
Черный пес Петербург - рассыпанный порох
Тайны этих стен гробовой тишины
Дышит в каждом углу по ночам странный шорох
Здесь любой монумент в состоянии войны
Черный пес Петербург - время сжалось луной
И твой старый хозяин сыграл на трубе.
Вы молчите вдвоем, вспоминая иное
Расположение волн на Неве.
Черный пес Петербург - ночь стоит у причала.
Завтра в путь я не в силах судьбу отыграть.
В этой темной воде отражение начала
Вижу я, и как он не хочу умирать.
Черный пес Петербург - есть хоть что-то живое
В этом царстве облеванных временем стен?
Ты молчишь, ты всегда в состоянии покоя
Даже в тяжести самых крутых перемен.
Пр.* 2

DDT - Czarny pies Petersburga

Czarny pies Petersburga kładzie mordę na łapach
Stygną wśród kurzu jego oczy z lodu
Tej nocy będę wdychał twój kamienny zapach
Pił nazwy ulic i numery domów

Czarny pies Petersburga, gęsia skórka mieszkańców
Widzianych w oknach ulicznych latarni
Na Wołkowskim straszny śpiew psów bez kagańców
Jutrzejszej nocy będzie jeszcze fajniej

To zwierzę
Nigdy i nigdzie
Się nie spieszy
Ta noc
Donikąd, nikogo
Nie woła

Czarny psie Petersburga, słyszę dźwięk twego głosu
W zbutwiałych drzwiach frontowych, skrzypieniu zawiasów
Masz karty z nutami rozrzucone jak włosy
Kropelki krwi na banknotach starców

Czarny pies Petersburga, sufity, tapczany
I pustka nad nierównymi sufitami mieszkań
Napełniają się kurzem opuszczone bary
A w całym tym brudzie harmonia szaleńcza

To zwierzę
Nigdy i nigdzie
Się nie spieszy
Ta noc
Donikąd, nikogo
Nie woła

Czarny pies Petersburga, i proch rozsypany
Tajemnica ścian tej ciszy grobowej
Nocą w każdym kącie szept słychać przez ściany
W stan wojny postawiony został każdy pomnik

Czarny pies Petersburga, zapłonął księżyc
Pijany gospodarz powitał was śpiewem
Wy w milczącej walce chcecie się zmierzyć
Ze zmieniającym się prądem na Newie

To zwierzę
Nigdy i nigdzie
Się nie spieszy
Ta noc
Donikąd, nikogo
Nie woła

Czarny psie Petersburga, noc wyrusza z portu
A ja nie mam już sił do drogi powrotnej
Choć tej ciemnej wodzie dostrzegam początek
On daje mi siłę by dać się ponieść

Czarny psie Petersburga, czy ktoś mnie tu słyszy
W tym carstwie ciągle przez czas opluwanym?
A ty nadal jesteś uśpiony, ty milczysz
Nawet gdy wielkie się dzieją przemiany

To zwierzę
Nigdy i nigdzie
Się nie spieszy
Ta noc
Donikąd, nikogo
Nie woła

http://www.youtube.com/watch?v=R69hvEmCaWc

Tłumaczenie własne

Russian rock poetry, part one

2011-02-13T05:33:00.000-08:00

ДДТ Не Стреляй

Не стреляй в воробьев, не стреляй в голубей,
Не стреляй просто так из рогатки своей
Эй, малыш, не стреляй и не хвастай другим,
Что без промаха бьешь по мишеням живым.

Ты все тиры излазил, народ удивлял
Как отличный стрелок призы получал
Бил с улыбкой, не целясь, навскидку и влет.
А кругом говорили: Вот парню везет!

Не стреляй! Не стреляй!
Не стреляй! Не стреляй!

И случилось однажды, о чем так мечтал -
Он в горящую точку планеты попал,
А когда наконец-то вернулся домой
Он свой старенький тир обходил стороной
И когда кто-нибудь вспоминал о войне,
Он топил свою совесть в тяжелом вине.
Перед ним, как живой, тот парнишка стоял,
Тот, который его об одном умолял:

Не стреляй! Не стреляй!
Не стреляй! Не стреляй!

DDT - Nie strzelaj

Chwalił mi się chłopiec że ustrzeli wróbla
I gołębia, gdyby chciał, trafi bez pudła
Mówiłem „Nie rób tego, to nie powód do dumy
Że do tarczy żywej postrzelać sobie umiesz”

Zgarniał wszystkie cele, kumple podziwiają,
Na strzelnicy sportowej wyniki doskonałe
Z uśmiechem, w skupieniu, w cel i bez celu
Koledzy zazdroszczą, też chcą tak strzelać

Nie strzelaj!
Nie strzelaj!

I zdarzyło się raz to, o czym tak marzył
Znalazł się w centrum najgorętszych zdarzeń
Gdy z powrotem odnalazł swój kraj i ulicę
Już nie chciał dalej chodzić na strzelnicę

I gdy tylko ktoś wspomniał mu o wojnie
Nic nie mówił, lał wódkę, drżały mu dłonie
Przed nim ten sam chłopak się objawiał
Który tylko jedno chciał wtedy wybłagać

Nie strzelaj!
Nie strzelaj!

http://www.youtube.com/watch?v=is1dp9FjDxw&feature=fvw

wersja subiektywnie tłumaczona: Jakub Sajkowski

Psychologia głębi

2011-02-12T01:29:00.001-08:00

Czy jesteś pewien, poeto,
że chcesz przykładać chłodny skalpel
do intymnych miejsc? Przecież

już o tym zapomniałeś, rzuciłeś w kąt,
jak koc, brudny i zawszony. Kawałek dalej
kompletna nieprzystawalność światów.

Widać ją dopiero wtedy,
gdy wszystko trzeba spisać. Mówisz:

chodź do mnie, ja mówię: jeszcze ostatnie zdanie,
lecz kiedy kładę się wreszcie obok,
ty już dawno śpisz.

Nie wszystko zmienia się w kamień. Wywiad z Ewą Brzozą-Birk

2011-02-08T09:47:00.000-08:00

14.11.09, w Poznaniu, miała miejsce promocja debiutanckiej książki Ewy Brzozy-Birk. Spotkanie przebiegło w świetnej atmosferze, autorka przeczytała swoje bardzo dobre wiersze, przy tym ciekawie, z poczuciem humoru, opowiadała o poezji w Danii, o jej nowym kraju, oraz o swoich wierszach. Ja miałem tuż przed spotkaniem, okazję do prywatnej rozmowy, face to face z poetką – zapraszam do lektury.

____________________________________________________________________

Kochany, może pojadę do Twin Peaks, mapę rozłożyłam na szynach. Oraz drugi cytat - Rozhuśtam most. Szyny to nie jest najbezpieczniejsze miejsce na rozkładanie mapy. Bezpieczniej jest również przechodzić przez most stabilny, a nie rozhuśtany. Co Cię tak pasjonuje w niebezpieczeństwie?

Nie wiem czy to jest niebezpieczeństwo. Sprawa polega na tym, że całość tego tomiku jest pożegnaniem z etapem podjęcia decyzji wyjazdu z Polski. Ten tomik jest zakończony. Być może jeszcze pojawią się wiersze, które do tego nawiążą, ale generalnie wiersze w tomiku, to zamknięcie pewnego epizodu, bardzo ważnego w moim życiu. Czyli po prostu wyjazdu z Polski. Ja pochodzę z opiekuńczej rodziny i ten wyjazd jawił się dla mnie jako wyjazd w kosmos, niemalże. Dlatego może właśnie wszystkie nawiązywania, mapa na torach… To był pociąg, pociąg do Świnoujścia, z Warszawy, później prom do Danii, w związku z tym było to dla mnie przeżycie, wiesz, ekstremalne. Poza tym, jestem po polio, chodzę o kuli, więc dlatego też „rozhuśtam most” – jak kocham, to kocham, a jak chodzę, to się kołyszę (śmiech).

Czyli to są wiersze bardzo osobiste?

Oczywiście, no bo ja w ogóle piszę "osobiście". To są wszystko reminiscencje, wiesz, spotkania z ludźmi, i z tego, co ja w życiu doświadczyłam. Podmiot liryczny tego tomiku to tak naprawdę ja, ludzie, których spotykam, ja, która się borykam z jakimiś swoimi sprawami i problemami. Piszę o ludziach mi bliskich – o moich przyjaźniach, mężach, o moich byłych narzeczonych, córce, bo te osoby podarowały mi swoją cząstkę, która jest obecna w moim życiorysie. I te części, to własnie ja.

Czy to nie jest tak, że główny punkt ciężkości tego tomiku jest po stronie podróży i emigracji?

Absolutnie emigracja i, tak jak powiedziałam, to jest mój rachunek sumienia – ponieważ to była też, w jakimś sensie, ucieczka z kraju. W związku z tym , jak sadzę, chciałam zrozumieć dlaczego to się stało, patrząc po latach, czy może sama przed sobą chcę się usprawiedliwić?… Nie wiem. Daję to pod rozwagę Czytelnikowi. Tomik jest przemyślany - każdy wiersz nawiązuje do jakiegoś kolejnego etapu .

A jednak, masz w tomiku zdanie „tworzę niewiarygodne historie”. Ile w tym wszystkim kreacji?

Oczywiście, kreacja jest. Po latach pewne rzeczy się "koloruje", tak działa ludzka pamięć... i te historie rzeczywiście mogą brzmieć niewiarygodnie. To też jest tak, że żyję wśród Duńczyków i dla nich opowieści z Polski są niewiarygodnymi historiami. Oni po prostu nie rozumieją, jak można wyjechać z własnego kraju. To jest dla Wikingów nie do pojęcia. Dla nich absolutnie niewiarygodna historia. Dla mnie wszystko, o czym napisałam, stało się, ale żeby złapać dystans, w wierszach można odczytać dużą dawkę autoironii.

Zdarzały Ci się teksty "nawiązujące". Może nawet nie w tomiku, ale pisałaś teksty o Sylvii Plath, o Josifie Brodskim… Jakie są Twoje inspiracje literackie?

Pisząc poezję, możemy nawet podświadomie nawiązywać do swoich mistrzów, do osób, których pisanie nas kiedyś zafascynowało i tak dalej. Dla mnie „Szklany klosz” i później, jak poznałam język angielski, czytanie w oryginale wierszy Sylvii Plath – ale także i wspomnień, ponieważ kocham biografie – po prostu gdzieś tam musiało pozostać.

Czyli głównie konfesja i głównie Sylvia Plath?

Konfesja tak, ale nie do końca Sylvia Plath, bo to jednak była słaba baba.

Nie mówię oczywiście o osobowości, mówię o pewnym klimacie.

Myślę, że zostawię to Czytelnikom. Jeśli znajdziecie jakieś ślady Sylvii, Brodskiego –ucieszę się . Bardziej Bukowski, Berryman, bardziej takie klimaty, już później. Ale absolutnie nie neguję fascynacji z młodości. Myślę, że w pisaniu najważniejszy jest własny styl - to już, myślę, osiągnęłam. Jedni mówią, że to jest fajne, drudzy, że wręcz przeciwnie, bo jak można się tak „wybebeszać”. Okazuje się, ze można (śmiech).

A fascynacje aktualne – czy masz jakiegoś pisarza, który Cię ostatnio powalił? I czy masz poetę/pisarza, który może nie tyle jest grafomański, ale Cię jakoś odrzuca?

Polski czy zagraniczny?

Może być polski, może być zagraniczny.

W tej chwili odchodzę od poezji "poezyjnej", tej, którą tak dobrze znamy i , uważam , za często, i za bardzo gloryfikujemy. Przede wszystkim kręci mnie antypoezja, taki na przykład James Tate i pod różnymi nickami, na nieszufladzie, próbuję przedstawić ten rodzaj wierszowania.

Wróćmy do Twoich wierszy. W jednej z opinii o Twoich tekstach Edward Pasewicz powiedział, „że w tych wierszach jest miejsce na czułość i drapieżność”. Co wolisz bardziej -czułość czy drapieżność? A może oba?

Jedno i drugie, bo wiesz, jestem ciepłą kobietą (śmiech). Zostawiam, mimo że to jest mocne i drapieżne, jakiś moment nadziei, coś, co człowiekowi może zapalić światełko, tak myślę. Jedno nie może istnieć bez drugiego, bo tak naprawdę ja się nie godzę na zło, gdy piszę o sytuacjach ciężkich, o problemach, wiem, że jest to droga, przez którą każdy musi, tak czy inaczej przejść, coś , co być musiało, żebym coś ważnego zrozumieć, więc niczego nie żałuję i podchodzę, po jakimś czasie, do tych życiowych prób z sercem, czułością .

Jak to jest z tym Internetem? Z jednej strony czasem na niego psioczysz, a z drugiej strony, wydajesz sie do niego przywiązana.

Jesetem uzależniona od Internetu. Nadaję z krainy wiecznych lodów emocjonalnych i intelektualnych, internet, to jest jedyne miejsce, w którym się czuję sobą i czuję się świetnie – poznałam wspaniałych, fascynującyh ludzi, poza tym nigdybym nie zafunkcjonowała jako poetka, gdyby nie było Internetu. Ja się tak panicznie bałam papieru. Pisałam wiersze od 13 roku życia, ale dopiero Nieszuflada ze mnie wycisnęła wszystkie soki...nieszufladowcy mnie zdopingowali swoją krytyką, nigdy bym nie była swoją poezją tu, gdzie teraz jestem bez Nieszuflady. O poezji-polskiej nie mówię, bo to był mezalians, raczej nieprzyjemny.

Jak ludzie mają pisać, gdy zaczynają?

Dlatego powiedziałam, Jakubie, gdy to jest 10 wierszy, no, 100, mogę się zgodzić, że ktoś się rozkręca, szuka. Ale jeśli jest 300 – to już zaczynam się pytać, po co? Ludzie mówią, nie jestem poetą, tylko sobie piszę… Na pewnych portalach terapeutycznych typu „bej” może to jest fajne. Ale na przykład – www.poezja-polska.pl - gdzie jest „poezja” w nazwie, jakby wizytówka poezji polskiej, to może krew człowieka zalewać. Ja mam znajomych Duńczyków, którzy również nauczyli się języka polskiego i również czytają poezję polską. To powinno brzmieć dumnie. Poza tym, jeśli czytam z rzędu10 wierszy , które są słabe, jak dziesiąte parzenie herbaty albo mocno znajome w moim pojęciu (bo być może się mylę, ale skoro się nudzę, ziewam i wkurzam, to coś nie tak, prawda?...), bo pobrzmiewają "wojaczkowato", "herbertowsko" czy "różewiczowsko", to mi się odechciewa. Uważam, że należy szukać swojego stylu, a nie kopiować z benedyktyńskim samozaparciem...

Czas na pytanie puentujące i znowu cytat: Chcę poznać tajemnicę/dlaczego rzeczy tracą połysk./ Nie wszystko zmienia się w kamień. A więc - co można zgłębić, a czego nie można?

Ciekawe pytanie. Z jednej strony rzeczy tracą połysk, z drugiej - chciałoby się, by pewne wartości były zachowane, chociaż są weryfikowane czasem twardo przez życie. Wszystko ulega weryfikacji, wszystko przemija. To, że czuję się cały czas młoda duchowo, wiele razy wkurza moje ciało … Ale pewne wartości, a przede wszystkim miłość, ale miłość rozumiana w bardzo szerokim pojęciu, Kubo, nie powinna się zdewaluować ani przeminąć, bez względu na czas, bez względu na życiowe pułapki. Na szczęście w nas jest tak wiele dobra, radości i światła. Mimo ciężkich przeżyć, doświadczeń, które mnie dotknęły , mówię ludziom , że – kurczę – wciąż jeszcze tysiące fajnych spraw do przeżycia i warto temu poświęcić swój czas, szukać. Pisanie jest moją wielką pasją, nadal z dreszczem emocji wysyłam wiersz na Nieszufladę. Nie wszystko zmienia się w kamień, pamiętajcie - czyli bądźmy wierni sobie, i temu, co kochamy. Ech, poleciało patosem, ale tak uważam. I się tego nie wstydzę.

Skoro się nie wstydzisz, to tym optymistycznym akcentem kończę i dziękuję Ci za rozmowę.

Również bardzo dziękuję.

Rozmawiał Kuba Sajkowski

Iskry

2011-02-07T03:14:00.000-08:00

I życia przybywa jak wiosennej wody

Emil Laine

Kształt podobny do jaskółki uczynił
tę wiosnę, obudził w rynnach utopki.
Poskromiona wueska czekała w stodole
na przypływ mocy, na dyskotekę,
gdzie tutejsze bzykały się z chłopcami
z placu broni. Ty nie przyjechałeś.

Znowu zabrakło węgla. Ziąb trzymał
nas w kupie wokół żeliwnego piecyka.
Dziadek porąbał wszystkie balaski.
Babka omiotła progi święconą palmą.

Przewody iskrzyły. Przybywało wilgoci
pod tynkiem. Piecyk zrzucał patynę.
Pierzyna zapachniała wiatrem.
W niej kotłowały nieopierzone lęki.

Ile jeszcze musi przelać się tej wody,
abyś odżył po kłótni z pijanym ojcem,
gdy kształt podobny do jaskółki spadł
z dachu, zahaczając o transformator?

Wioletta Grzegorzewska, z tomu Inne obroty

Poezja kłamie? A niech sobie kłamie! Michał Nowak, „Historie Powszechne”

2011-02-06T04:45:00.000-08:00

(uwaga, laurka!)

Przyznam szczerze że rzadko mi się zdarza debiut tak wyczekiwany jak książka Michała Nowaka. Jego wiersze poznałem na portalach internetowych już dobre parę lat temu – od dawna im kibicowałem, wiele z nich uznawałem za prawdziwe perły wśród wszędobylskich internetowych śmieci, dlatego też informacja, że „Historie powszechne” w końcu ukażą się w Bibliotece Arterii, była dla mnie bardzo pozytywną wiadomością. To, co mnie w nich ujęło od początku, jeszcze przed dostaniem do łapek „Historii Powszechnych”, to nieustające wrażenie autentyczności, naturalności opowiadanej w wierszach historii. I jakby na przekór temu, zanim jeszcze wejdziemy w „Historie..”, autor robi zastrzeżenie: najpierw mottem z Miłosza, o „niedokładności opowiadanej historii” i „późniejszym obrastaniu jej legendą”, a potem przypomina znane powiedzenie historyków „kłamie jak naoczny świadek”.

A więc autor niemal od początku kryguje się, albo zaznacza, że to wszystko co opowie w książeczce będzie ściemą, grą. Tylko czy w ogóle da się opowiedzieć historię, nie pomijając żadnego szczegółu? Poza tym, jest chyba rzeczą oczywistą, że historia włożona w ramy formy artystycznej, na przykład poetyckiej, musi być w pewien sposób dostosowana do formy, nawet jeśli jest to opowieść oparta na faktach, to musi mieć określony porządek, który jest, bądźmy szczerzy, wykreowany sztucznie. Nie przez wydarzenia, ale przez poetę. Więc nie tego wymaga się od piszącego – prawdy, tylko ewentualnie iluzji prawdy, iluzji autentyczności, lub też wciągnięcia w opowieść zupełnie fantastyczną.

W przypadku wierszy Michała Nowaka ta iluzja autentyczności jest wręcz – przynajmniej dla mnie – idealna. Michał Nowak ma, po pierwsze, niesamowity dar opowiadania historii. To są opowieści hipnotyzujące, wciągające, tętniące życiem, szczegółami, szczególikami – a przede wszystkim emocjami. Po drugie, są to rzeczywiście, jak sugeruje tytuł, „Historie powszechne”. Michał Nowak dotyka problemów prawdziwych, osadzonych głęboko w „tu i teraz”, i nawet jeśli bardzo często dotykają problemów dramatycznych, takich jak choroba, śmierć, bądź bycie na granicy śmierci, robią to w sposób tak bezpretensjonalny i naturalny, że znacznie więcej jest – przynajmniej dla mnie – szansy na wzruszenie niż odrzucenia sztucznością i teatralnością.

Nie ma tu w tym wszystkim znaczenia dla mnie czy – jak utrzymuje w blurbie Radek Wiśniewski, Michał Nowak jest rzeczywiście „z domu Rozenberg”, czy to jego dziadek, jego wujek, jego mama, i czy rzeczywiście istnieje dziewczyna, która umiała „zrobić supełek na ogonku wiśni”, jak poeta-kłamca pisze w „Wierszu fabularnym 2006”. Dla mnie „Historie powszechne” są tomem wciągającym i poruszającym, nawet jeśli każde jedno słowo z tego tomu to bujda na resorach.

z pamiętnika Erny Pfannestiel-Walisch

''Ta w ciąży biła leżącego na deskach młodego chłopca czymś twardszym niż pejcz, z czym się nie rozstawała, bo z głowy lała się krew i już nie dawał znaku życia, reakcji na razy. Spocona zziajana twarz bestii, nie do zapomnienia.''

dziś rano młody mężczyzna pomógł mi z zakupami i choć wcale aż tak
ciężko nie miałam (kupiłam sałatę pomidor makaron i tylko mąkę na ciastka)
sprawiło mi to radość

'przed południem, w fotelu przy oknie podglądałam sikorkę czujną na krawędzi
dachu i kocura śpiącego w ogrodzie pomyślałam że umieć znaleźć pierwsze dni
wiosny to znaczy pogodzić się z Bogiem

po południu' po II śniadaniu do piętnastej przegląd prasy (poruszył mnie
bardzo artykuł o San Pedro de Cutud) później dwie godziny drzemki przy muzyce

położyłam się wcześniej niż zwykle tuż po serialu tym razem nikt do mnie nie przyszedł

czasem to proza otwiera wiersz

spotykam ją przy tych dwóch biednych misiach na Solidarności albo
pod plakatem auchan przy pięćset dwunastce w który gapię się
rano w dni robocze

nie widzieliśmy się z 10 lat a wydaje się że niedawno
jeszcze piliśmy wino w parku na dole a potem
gziliśmy się w trawie zamiast pójść na wykład
z romantyzmu

.......................................................

Ja przez ten czas mieszkałam na Marymoncie
byłam bardzo chora i sama z guzem w moim mózgu
jak raz pomiędzy mnie a świat wdarły się stal i szkło
naświetlanie pozbawiło mnie światła
chemia wysuszyła i obróciła w proszek chemię z moich
zapachów i słów choć rozpłakałam się
dopiero na widok włosów na podłodze
pamiętasz je miękkie czarne aż do pasa?

.............................................................

włażę po schodach na 4 piętro (pytam: jeszcze
masz tego starego kundla przybłędę?
a szkic węglem ze staruszkiem łupiącym orzechy
który tak lubiłaś?) niosę dwie butelki
białego wina i cokolwiek

żeby zagryźć przegryźć się

list otwarty

i choćbym nawet rozumiała to co w tobie za ciebie pisze powieść
nie wierzę żebyś to ty sam pisał tymi słowy: zaczęło się

zbudowano pawilon11 a okoliczne domy jeziora lasy mieszane
zasypano ludzie duszą się pod gruzem przez wiele tygodni

choćbym i nawet to zrozumiała zostanę z Tobą najwyżej
zacznę palić i pić będę nocami chadzać mostem śląskim

nauczę się patrzeć w wodę abyś tylko przyszedł do mnie
ciało nosić będę w czerni i kochać cię jakoś tak na zawsze

abyś tylko przyszedł do mnie mieszkam pod nr ∞ to mały domek
między brzozami poznasz na pewno bo jest nie skończony

wystarczy powiedzieć że pijani robotnicy krzywo przykuli
tabliczkę z nr 8 mieszkam pod ósemką słyszysz mnie?

chodź jestem gotowa przyjęłam pozycję rozgrzane mam policzki
i uda abyś tylko przyszedł do mnie zerżnął nadał rytm

Michał Nowak, Historie powszechne, Biblioteka Arterii 2010 (dostępne z czasopismem "Arterie")

Dwa wiersze o wodzie

2011-02-01T10:37:00.000-08:00

Wiersz z wodą w tle

Justyna Radczyńska

Wenecja ma kształt ryby

Mam 40 lat i myślę o śmierci w Wenecji.
Nie. Nie przejmuję się teraz Holocaustem,
Inkwizycją ani Cudem nad Wisłą.
Historia mojego życia jest krótkotrwała.

Dopiszę już do niej
najwyżej modlitwę przedśmiertną,
ale bez okoliczności w rodzaju:
kiedy będę umierać...
Tylko wprost w gotowość.

Mnożą się klucze i dziurki do nich.
Nie tylko tunele drzwi, dachy okien
ale i klamki z podłóg.

Nawigator na moje urodziny
podaje mi wino musujące z Billi.
Zakupił dla mnie czteropak
i prezent "wenecką odwrotność".

Szukając lustra wyciągam z pudła
szklany balon. Nawigator
oczekuje pochwał, bo widzisz,

Nie możesz go przekłuć
ale możesz rozbić.

Z tomu "Nawet" - Zielona Sowa, 2006
__________________________________________________________________

Wiersz z wodą w ustach

Joanna Dziwak

Skurcze

Przyszłam tu nabrać dystansu. Znów chodzi
o ciebie. Nabieram więc
wody w usta. Nic nie powiem, nabieram
powietrza – tysiąc kalorii. Nabieram wody.

Nagłe zwroty akcji lubię tylko przez
szybkę. Przez okno patrzę na świat, na sąsiadkę
z bloku. Żyjemy w zgodzie, czasem parę słów
na schodach, nic więcej. Nabieram dystansu

na powierzchni ośmiu metrów kwadratowych
to nie trudne. Masz
tu wszystko: książki, po które biegłam w deszczu,
mnie. Nabieram wody. W ustach: język
za zębami, dziwnie chłodny głos w słuchawce,
sygnał. Nabieram powietrza.

Z tomu "sturm & drang", Zeszyty Poetyckie, 2010

Nowy Pies

2011-01-30T18:27:00.000-08:00

znów sztuka nówka.

środek jest niewyczuwalny na oko,
ono już dawno zaszło bielmem. kto wskaże
różnicę między zdaniami:

cztery miesiące toczyliśmy się przez zimę.
zima toczyła nas przez cztery miesiące.

pewnie jest ktoś, komu oddam serce.
ale nie w tej chwili. teraz,
gładząc gładką skórę nagiej łydki
przyznaję: wciąż walczę o pełne oślepienie.

ale to trudne, gdy brakuje światła.
widzę wciąż tamte psy bezradnie
ślizgające się na lodzie, chowające kły, zagubione.
co to za pies, który nie może znaleźć drogi?

od jakiegoś czasu przestałam słyszeć,

że mam serce. reszta ciała działa bez zarzutu-
jeśli nie liczyć dreszczy. na dobrą sprawę
jednak wszystko da się ominąć. oprócz tego.

że jestem jedynie pęknięciem wzdłuż człowieka,
przez które nie możesz się wydostać.

pies zmartwychwstaje

2011-01-21T18:19:00.000-08:00

Próba.

w oczywisty sposób nawiązuję do Sajkowskiego. Żeby nie było.

pytasz: jak duży jest księżyc, tak naprawdę?

pierwszy grudnia. śnieg spadł prawie na czas.
temperatura na zewnątrz nie różni się niczym
od tej, którą moje ciało ma od lat. mija dwudziesta
druga godzina dnia, dworzec pustoszeje.
za chwilę nie będzie tu nikogo, jeśli pominiemy
mnie i sprzątaczkę. paszła, won!- krzyczy kobieta
i trudno to pomylić z zaproszeniem na wódkę.

obok dworca jest most. mówi się, że przychodzą tu
ci, którzy nigdy nie odnaleźli straty. patrzę w gasnące
światła pociągów i zastanawiam się, jakby to było,
gdybyś uciekał jednym z nich. kiedy odpalam papierosa
ciągle trzęsą mi się ręce.

od strony miasta nadciąga grupa pijanych studentów.
zachrypnięte gardła wykrzykują Katiuszę. jest coś
niedobrego w tym, jak patrzę mężczyznom w twarz.
zima- mówi jeden i spluwa mi pod nogi w odpowiedzi.

jeszcze wczoraj (a pamiętajmy, że świat widziany z góry
to tylko ciąg wydarzeń) to ja miałam uciekać. miałam być
oddalającym się światłem, punktem, który ciągle
przesuwa się po mapie. otwieram oczy i wyciągam
do góry dłoń.

z odpowiedniej perspektywy księżyc nie jest większy od twojego kciuka-naprawdę.

Planty. Rezerwat Indian

2011-01-14T15:12:00.000-08:00

Mógłbym nam znaleźć inne miejsce zamieszkania,
ale wszyscy, których znam, Ewo, wyrośli na rewolwerowców.
Snują się w tę i nazad, z przekrwionymi oczami,
wyprani z życia, ale głód tylko wzmaga ich czujność.

Wiesz, że minęło już półtora roku? Czas,
kiedy tylko sny są zupełnie fizyczne - coś w środku rośnie
i nie potrafi wyjść, chociaż może bardziej
rozlewa się jak krwotok wewnętrzny,
trudno w zasadzie powiedzieć skąd.

Półtora roku? Byłoby już z tego dwoje dzieci, którym nikt
nie potrafi przeciąć pępowiny. Starszy i młodszy brat
w jednym ciele, zwalczający się nawzajem.

Rewolwerowcy

2011-01-14T08:12:00.000-08:00

M.

Udajesz, że mnie nie widzisz, odwrócona do okna
patrzysz jak zwiększa się prędkość metra,
jak dopisują nam kolejne cyfry po przecinku
w poszukiwaniu liczby

określającej idealną drogę. Kto nam dodaje te kilometry,
czy mogę cię dotknąć, czy mogę je stąd wymazać?

Nie idź w tę stronę, przecież wiesz, że tutaj
pokrewieństwa są silniejsze niż w paszporcie naszego kraju
z niezapisanym otczestwem, z alfabetem,
którego nie zrozumieją. Odwróceni

wtopimy się w siebie, w zgiełk,
będziemy obcy i nierozerwalni
jak głosy na taśmie.

Bądźcie dla siebie uprzejmi, drodzy pasażerowie,
ustępujcie miejsca, to wasza ofiara, cegła
w tunelu, czerwona i rozgrzana jak powietrze undergroundu.

Ci poeci, ci spikerzy mają nas na muszce,
chcąc stworzyć historię jeszcze bardziej
melodramatyczną niż ich własne,

niż więzy krwi widoczne w ich oczach, nieprzespane noce,
cienkie, czerwone linie gniewu.

Trzy wiersze radosne

2011-01-10T09:24:00.000-08:00

Mariusz Grzebalski - Tak

Istotnie, najwyższa pora,
aby nadzieja zagościła
i w tym sercu. Pan nie
przypuszcza, jaka radość
teraz buchnie. Płomień

pożre lokomotywę razem
z maszynistą. Rodzina
w odświętnych paltach
wybiegnie z krzykiem
na ulicę, poniosą transparent:

ENTUZJAZM! Już pełne
są kościoły i słowo odzyskuje
cudowną moc! Śniły mi się
złe bajki. Źle, że się śniły.
Chwała uśmiechniętym

we śnie.

Kajetan Herdyński - Kajtki

Czekają tylko przy torach, prawie cała reszta w biegu.
Przeskakują cudze ogrodzenia, wydeptują obce ścieżki.

Ustawiają bramki, rozkopują świeże kretowiska,
potem rozstrzygają losy, stawką zwykle są finały.

Tylko ten, kto ma pomarańczową koszulkę,
Może być dziś Marco van Bastenem.

Kiedy rzuca piłkę z autu, nie może ukryć radości
z nowej pary korkotrampków z napisem no name.

Michał Nowak - wspomnienie św. st. Sierżanta Jakuba Bałałajki

zacznę od tej mniej szokującej historii nie było mnie tu 3 lata
mój przyjaciel Karol Lufa kiedyś razem braliśmy różne gówno
wyjechał i ćpał 2 lata w Irlandii wrócił i pociął nożem swoją matkę
i siostrę mówią mi że miał gadzie spojrzenie bronił je przed złem
jakimś większym oczy miał przedtem duże piękne piwne

poszedłem do Baby mieszka rzut gwoździem od szpitala w progu jak nie on
zwraca się do mnie "witaj Jakubie" streszcza biblijne pochodzenie
imienia ostentacyjnie staje przy oknie wskazuje ręką drzewo
i mówi "jaki ten świat jest piękny Jakubie Jezus mnie kocha"
koleś który nazywał mnie "Burkiem" przez lata handlował zielem w Tucholi
i ćpał z każdym kto do niego przyszedł jak nie on mówi do mnie "Jakubie
jak ci wszyscy ludzie mogą żyć w tak wielkim grzechu"

w PKS-ie Warszawa Zachód - Tuchola wspomniałem dawny dzień:
gorąco obaj witają mnie na dworcu Baba trzyma kiełbasę
widocznie głodny był gdy mnie widzi w geście powitania macha
nad głową pętem i nagle ono łamie się w pół
myślałem że się poszczamy ze śmiechu

Konkretnie, po męsku...

2011-01-05T09:49:00.000-08:00

...czyli o tym, jak męska część czytnika ruszyła nowy rok z dojebunkiem:

Jakub Sajkowski „Ślizgawki” już w sprzedaży

Jakub Sajkowski – rocznik 1985; absolwent filologii rosyjskiej i student V roku filologii angielskiej na UAM. Dwukrotna nominacja do głównej nagrody konkursu im. Jacka Bierezina (2008, 2009), wybrany przez Andrzeja Sosnowskiego do projektu Połów 2009. Laureat III nagrody w XVII Ogólnopolskim Konkursie Poetyckim „Dać Świadectwo” w Krakowie (2009) oraz wyróżnienia w I edycji konkursu im. Andrzeja Krzyckiego na debiutancką książkę poetycką. Publikacje - „Wyspa”, „Arterie”, „Pro Arte”, strona internetowa Biura Literackiego, lokalne wydanie „Gazety Wyborczej”. Mieszka w Poznaniu.

Jakub Sajkowski „Ślizgawki”
s. 52 ISBN 978-83-926993-7-8
BIBLIOTEKA DEBIUTÓW "Zeszytów Poetyckich" tom III
Redaktor serii: Marcin Orliński

cena: 19,50 zł

(z: http://zeszytypoetyckie.pl/debiuty/621-jakub-sajkowski-lizgawki-ju-w-sprzeday- )

Clue tego zdania to trup. Wywiad z Jakobe Mansztajnem

2010-12-26T04:15:00.001-08:00

Zdarza się że debiutanci traktują swoją pierwszą książkę jako zamknięcie pewnego etapu, czy to w pisaniu, czy też debiut ma być rozliczeniem z jakimś okresem w ich życiu. U Ciebie, o ile dobrze widzę, również coś takiego występuje, jednak Ty zdajesz się kwestię "zamknięcia" traktować szczególnie brutalnie. Zrobiłem sobie szybkie porównanie i wyszło mi, że bardzo niewiele książek debiutanckich, przynajmniej tych, które ja czytałem, w takim stopniu dotyka tematu śmierci jak Twój tomik. Nie będę tutaj określał, czy jest to śmierć metaforyczna, czy raczej śmierć konkretnego człowieka - ale chciałbym zapytać: co jest takiego, co należy uśmiercić już na starcie, bo debiut jest swego rodzaju startem? Dlaczego clue tego zdania to trup, skoro tym zdaniem w pewien sposób witasz się z czytelnikami?

U mnie motyw rozliczeniowy przegrywa jednak z zamysłem koncepcyjnym, książka nie ukazałaby się w takim kształcie, w jakim się ukazała, gdyby miała być jedynie podsumowaniem pierwszego mleka pod wąsem. To są zawsze chwilowe, efemeryczne idee. Chodzi o szerszą perpektywę, w której schyłkowość mruga do ciebie z każdego przedmiotu, każdego doświadczenia, każdego śladu pamięciowego. Do tego dochodzi jeszcze upadek ustroju politycznego, który rozgrywa się gdzieś tam w tle. Jest w tym może nawet coś sartre'owskiego, dla którego doświadczenie końca, schyłku, śmiertelności jest pierwszą refleksją filozoficzną w życiu każdego człowieka. Oczywiście przyszła mi do głowy myśl, że trochę strzelam sobie w stopę, zaczynając swoją twórczość od pisania o końcu, ale znowuż żaden inny temat nie fukncjonował w mojej głowie i nie funkcjonuje nadal w kategorii obsesji, dla której warto. Śmierć jako postępujący koniec wszystkiego jest właśnie moją obsesją, dlatego nie mogłem inaczej.

Zdarzało mi się wchodzić na Twojego bloga; przyznam, rzadko go czytałem i pobieżnie, ale gdzieś tam mi mignęła informacja, że miałeś problem z tytułem dla tomiku. Ostatecznie stanęło na "Wiedeński high life" - który przedstawiany jest cokolwiek ironicznie, jako wsuwanie dropsów przy osiedlowym kiosku; dlaczego właśnie scena z wsuwaniem dropsów, jakby pośrednio, staje się kluczowa do odczytania tak ważnej części tomu, jaką jest tytuł (chyba że w ogóle tytuł nie jest tutaj taki ważny)? W kontekście tego, co powiedziałeś o śmierci, sam tytuł "Wiedeński high life" może nie jest aż tak oczywisty, natomiast już scena z wsuwaniem dropsów dla zabicia czasu mogła by zostać napisana przez Becketta ;)

Tytuł ma znaczenie zasadnicze. Działa jako antyteza wobec treści w książce, w ten sposób rzeczywiście staje się ironiczny. Sprawy bowiem dalekie są od high life'u, do tego stopnia dalekie, że wsuwanie dropsów w okolicznościach chwilowej beztroski i spokoju jawi się jako coś szczególnie pięknego i wartego utrwalenia. W końcu w tle rozgrywa się koniec świata

W tomie przewijają się dwie postaci. Pierwszą jest niejaki Marcin, drugą niejaki Siwy. Z Marcinem - sprawa jest niby prostsza, bo nawet jeśli Marcin po śmierci maszeruje do nieba, to jest to "pustka z wygodami", co mogłoby pokazywać stosunek peela do tych wszystkich powszechnych kulturowo koncepcji życia pozagrobowego, itp, itd. Z drugiej strony, dlaczego zatem piszesz, że
"Marcin jest w wierszu niebezpieczny"? Co pozostaje po śmierci Marcina? Wspomnienie o Marcinie? Obsesja Marcina? Obsesja śmierci w ogóle? A może jednak zupełnie nic, czyli pustka z wygodami?

Jest jeszcze trzecia postać - Mansztajna, który najpełniej ujawnia się w trzeciej części. Ale do rzeczy - "Clue tego zdania do trup" to tytuł drugiej części książki, w której na oczach czytelnika umiera chłopiec. Chłopiec ma na imię Marcin i zamiast odstawić łyżkę po jednym tekście, ten umiera przez kilkanaście. Ja zresztą niedawno powiedziałem, że to tak jak w życiu - człowiek nie kończy się w momencie śmierci, on umiera w swoich bliskich jeszcze długo, umiera niekiedy całe ich życie. Podobnie Marcin wierci się w oku jak ta łza, która nie chce wypłynąć. Co po nim pozostaje? Na pewno ta książka. Nie wiem natomiast, co Marcin pozostawia w poszczególnym czytelniku - trzeba by zapytać. Co do twojego pytania zaś - nie ma tu sprzeczności. Wręcz przeciwnie: skoro Marcin tak jawnie maszeruje w pustkę z wygodami, to jest tym niebezpieczniejszy, innymi słowy - im głośniej i dobitniej kwestionuje mit życia pozagrobowego, tym skuteczniej chwieje poczuciem bezpieczeństwa, przeciska się przez gałkę oczną w bezpieczny świat ludzi żywych i mówi: wielki pusty brzuch jest głodny, ziemia jest głodna i czeka.

Piszesz, że jest jeszcze Jakobe Mansztajn… Ale ja tym razem nie tyle o charakter tej postaci, co sam fakt pojawienia się Mansztajna jako bytu, w pewnym sensie, alternatywnego. Oczywiście to nic rewolucyjnego podpisywać książkę pseudonimem, ale jest to z pewnością rzadkie wśród młodych autorów. Najczęściej młodzi poeci, nawet udzielający się w Internecie i używający tzw. nicków nie decydują się na pójście o krok dalej i używanie nicka jako pseudonimu artystycznego; to taka mała dygresja, ale widać wyraźnie, że skoro Jakobe Mansztajn występuje w książce jako bohater i to w trzeciej osobie liczby pojedynczej, przynajmniej w tytule jednego z tekstów, to czy traktujesz Jakobe Mansztajna – Ty, jako osoba podpisująca się w urzędzie, oficjalnie, zupełnie inaczej – jako swoiste alter ego? W jakim stopniu osoba podpisująca się pod tomikiem jest ta sama, a w jakim stopniu inna od tej wypełniającej NIP w urzędzie skarbowym? A może to po prostu dwie strony tego samego medalu?

Wiesz, człowiek nie ma jednej twarzy, jest kim innym na poczcie, kim innym w łóżku z kobietą i jeszcze kim innym, kiedy siada nad kartką papieru, aby coś napisać. Mansztajn jest tą bezkresną częścią mnie, która odpowiada za doświadczanie świata i przepisywanie tego doświadczania na język literatury. Jestem zarazem swoim własnym bohaterem, obracam w palcach wspomnienia jak stare monety, wycinam kawałki z brystolu, stanowię przedmiot własnego zainteresowania. Ale i samo nazwisko, które brzmi żydowsko jak tylko może, nie wzięło się z powietrza, a z długiej historii mojej rodziny. Która to historia powoli zresztą zatacza koło, wuj na powrót jął studiować Stary Testament, a babka jak jakaś przekupka na rynku woła nieprzerwanie "Jahwe", jakby chciała nas w ten sposób zachęcić do pogłębionej religijności. Dziadek, który najpierw męczył się w obozie u Niemców a następnie z komunistami, gdyby tylko żył, już dawno wziąłby sprawy religii w naszej rodzinie w garść. Jest jeszcze inna rzecz: kiedyś postaci pochodzenia żydowskiego regularnie zmieniały swoje dane na brzmiące bardziej polsko, wiadomo – mogłeś dostać wpierdol za niewinne "witz" na końcu nazwiska, dlatego proszę bardzo, wychodzę na pierwszy front i czekam, aż ktoś podejdzie z pięściami.

Jesteś osobą, przynajmniej przez swojego bloga, nadal aktywną w Internecie. Mimo to jednak widać u Ciebie pewną prawidłowość, dotyczącą wielu innych debiutantów: zaczyna młody, zdolny poeta na tzw. portalu internetowym, publikuje jakiś czas, szlifuje warsztat, a potem jakby uznaje że nie można cały czas wrzucać tekściki na portale, z których rezygnuje na rzecz prasy papierowej, potem publikacji książkowych, etc, etc. Czy te wszystkie portale to synonim piaskownicy/szkółki/przedszkola poetyckiego z którego co bardziej zdolni powinni prędzej czy później zrezygnować na rzecz bardziej prestiżowego papieru? Czym jest Internet dla literatury? Rzeczywistą przestrzenią do dyskusji czy siedliskiem grafomanii i trollizmu?

Gdybym uważał internet jedynie za siedlisko grafomanii, poszukałbym sobie innego miejsca, naprawdę. Z internetem jest oczywiście tak, jak z całą resztą – dominuje miałka przeciętność, ale ja miałem akurat szczeście, że zahaczyłem o ten moment funkcjonowania portali, kiedy można było jeszcze posłuchać sensownej krytyki albo przeczytać wspaniały wiersz. Na przykład jakiś lokomocyjny tekst Adama Pluszki. Pamiętam też niestrudzonego Macieja Woźniaka, któremu się chciało i który uprawiał wyjątkowo rzeczową krytykę. Albo Łukasza Stadnickiego, który potrafił przekonywająco odpowiedzieć na pytanie, dlaczego coś jest dobre albo właśnie wręcz przeciwnie. To były fajne czasy, nie wiem, jak jest teraz, wiem natomiast, że kiedy rezygnowałem z publikowania w internecie, na portalach środek ciężkości coraz silniej przesuwał się w stronę regularnego dopierdalania sobie i jakichś gierek podjazdowych. Inną natomiast jest rzeczą, że ja swój język i swoją wrażliwość rozwijałem i kształtowałem nie w oparciu o internet, a lekturę papierowych książek i rozmowy z realnymi ludźmi. Czyli old-fashioned way. Internet za to otwiera drzwi i ciebie na ludzi – jeśli jesteś dobry, prędzej czy później zadzwonią z jakąś propozycją.

Pytanie przedostatnie, nieco osobiste. Twój debiut nie jest tym, co zwyczajowo określa się „późnym debiutem”, bo nie wydajesz go po trzydziestce. A jednak, wystarczy spojrzeć na daty Twoich tekstów, na przykład, wklejonych na poema.art.pl. To są teksty sprzed pięciu-sześciu lat, co więcej, kilka z tych pięcio-sześcioletnich tekstów znalazło się w książce i to we właściwie niezmienionej wersji. Ten wpis o którym mówiłem, że szukasz tytułu do książki, to też spokojnie mógł być ze dwa lata temu. To oznacza, że „Wiedeński high life” z pewnością nie powstał lekko, łatwo i przyjemnie, mówiąc ładnie, wymagał zapewne wiele pracy, a mówiąc brzydko, mógł nawet rodzić się w bólach. Trudno mnie albo Tobie to porównać do porodu, bo jako faceci nie mamy porównania, ale jakie to uczucie, po tak długim czasie i „walce” wydać na świat swoje „pierworodne dziecko”? Pokaźnych rozmiarów zresztą, jak na debiut.

Wiesz, trzymając się porodowej retoryki, powiem, że czujesz ulgę. Droga do publikacji książki była długa i kręta, wydawnictwo przechodziło problemy finansowe, trzeba było czekać. Ale dzięki temu miałem więcej czasu na zmiany, poprawki, doszlifowanie wizji, w czym zresztą skutecznie pomagał mi Maciej Gierszewski. Po zamknięciu prac redakcyjnych na chwilę poczułem ulgę, a później pojawiło się myślenie, że najgorsze co może teraz nastąpić, to nic, flauta. Że te kilka lat pracy pójdzie jak posoka w piach, a umówmy się, nie po to otwiersz sobie metaforyczne żyły, żeby twoja książka po publikacji runęła na ziemię jak martwy gołąb w trakcie pojedniania kibiców Wisły i Cracovii. Nie myślisz oczywiście o nagrodach, nagroda to jest artefakt, który albo się pojawia, albo nie – ty myślisz wyłącznie o tym, żeby książka pożyła w świadomości czytelników, niech pożyje jakiś czas, niech kogoś dotknie, tak sobie mówisz.

Pytanie ostatnie, standardowe. Wiadomo co dalej? Odpoczywasz (od wierszy) czy też od razu przygotowujesz kolejny projekt?

Odpoczywałem. Do tego stopnia odpoczywałem, że na jakiś czas dopadł mnie kryzys twórczy, być może z przesadnego odpoczynku, a być może właśnie z niedostatecznego odpoczynku. W każdym razie cały ten kurz po Silesiusie i Gdyni powoli opada i jakiś czas temu z czystym umysłem wróciłem do pisania. Oczywiście nie śpieszę się, mam pomysł, znalazłem formę, teraz z bawołem idę powoli przez pole minowe.

Rozmawiał: Kuba Sajkowski

Kārlis VĒRDIŅŠ - Wojownicy

2010-12-24T01:21:00.001-08:00

Leżeliśmy w łóżku, w mundurach: ja - jasnowłosy Niemiec, ty - Rusek w budionnówce na głowie. Byliśmy gotowi do walki od wielu lat.
Zasnąłem tylko na chwilę i zaraz przystawiłeś mi rewolwer do skroni. "Dawaj cygarety, hitlerowski degeneracie" - rzuciłeś. "Wsadź se w dupę cygarety, zawszony Wańka" - odpowiedziałem leżąc bez ruchu.
Chwyciłeś mnie wolną ręką, rozdarłeś mi mundur na klacie, ale - spójrz, co tam mamy? Pod esesmańskim mundurem miałem ubranie kubańskiego bojownika!
Spojrzałeś na mnie zaskoczony. Sam też zmieniłem się w Kubańczyka: krzaczasta broda, lśniące oczy, cygaro za uchem.
Odrzuciłeś rewolwer, rozpłakałeś się ze szczęścia: "Wiedziałem, w głębi serca zawsze wiedziałem, że koło mnie będzie leżał towarzysz i druh!". "Niech żyje rewolucja!" szepnąłem, całując cię w szyję. "Poddaję się!" zamruczałeś cichutko i pozwoliłeś mi cię rozebrać.
Ale, odpiąwszy guziki twojego munduru, odsunąłem się z odrazą - pod ubraniem miałeś mundur amerykańskiego marynarza!
A ty, leżący przy mnie, rzeczywiście - prawdziwy Amerykaniec: uśmiechnięty szeroko, pokazywałeś zęby żując gumę.
Chwyciłem sztylet i przystawiłem ci do szyi, ale ty zachichotałeś tylko: "Widzisz, compadre, nie wszystko jest takie proste!".
Moje ostrze leciutko ześlizgnęło się po twoim nieogolonym jankeskim policzku, zostawiając czerwoną linię. "Nie masz jak uciec ode mnie, kapitalistyczna świnio", powiedziałem, zaciskając zęby. Uśmiechnąłeś się tylko: "Żałosny fanatyku, zawsze będę z tobą".
Leżymy w łóżku w mundurach: ja - brodaty Kubańczyk, ty - uśmiechnięty Amerykaniec. Gotowi do walki. Pod łóżkiem pełno niedopałków cygar i kawałeczków przeżutej gumy.

Z Niosłem ci kanapeczkę. Wybór próz poetyckich (1999-2008) . Przekład: Jacek Dehnel

Jeden wiersz

2010-12-23T04:06:00.000-08:00

Mariusz Grzebalski

WIDOK Z PODWÓRKA U ŻYDKÓW

Dziadek umarł siedząc w fotelu,
jego oczy nie chciały się zamknąć.
Patrzył nieżywy na towarowy wagon
zarastający trawą przy bocznych torach

Łodzi Fabrycznej. Teraz żegluje w głąb ziemi,
zamknięty w rzeźbionym futerale trumny,
jak drogocenny instrument, który niewidzialne dłonie
podają wciąż dalej i dalej. W tamtym domu

obcy ludzie mieszkają. Bazar zlikwidowany,
złodziej rowerów w pudle, czerwone plomby cegieł
w bramie tramwajowej zajezdni. Fontanna za bramą
też bez życia, za to pełna śmieci i zgniłych liści.

Patrzę na usychającą pod oknem morwę.
Ogień płonie w moim kierunku.

z tomu Ulica Gnostycka

Wyniki Bierezina....

2010-12-12T11:04:00.000-08:00

.... czyli o tym, jak żeńskie pół czytnika rozkurwiło kosmos

XVI OKP im. Jacka Bierezina i VI TJW o Czekan Jacka Bierezina - wyniki
Mariusz Grzebalski (przewodniczący),
Marek Krystian Emanuel Baczewski,
Jan Faber,
Renate Schmidgall
i Monika Mosiewicz (sekretarz)

na posiedzeniu 11 grudnia 2010 roku postanowiło przyznać następujące nagrody i wyróżnienia:

Nagrodę Główną - wydanie debiutanckiego tomu wierszy i 1 500 zł - Justynie Krawiec z Łodzi (tom pt. STAN);

Nagrodę Specjalną - 750 zł - Ilonie Witkowskiej z Wrocławia (tom pt. Splendida realta);

Wyróżnienia - 200 zł - pozostałym nominowanym:
Mateuszowi Andale z Warszawy,
Rafałowi Baronowi z Gdańska,
Tomaszowi Bąkowi z Wrocławia,
Kajetanowi Herdyńskiemu z Bournemouth,
Grzegorzowi Jędrkowi z Lipia,
Damianowi Kowalowi z Legnicy,
Mariuszowi Partyce z Zabrza,
Agnieszce Smołusze z Krakowa.

Nagrodę publiczności - 500 zł - otrzymał Kajetan Herdyński.

W VI Turnieju Jednego Wiersza o Czekan Jacka Bierezina jury w składzie:

Marcin Orliński (przewodniczący),
Jakub Skurtys
i Maciej Melecki

przyznało następujące nagrody:

I nagrodę - 300 zł - Kacprowi Płusie z Pabianic;

II nagrodę - 200 zł - Krzysztofowi Kleszczowi z Tomaszowa Mazowieckiego;

trzy równorzędne III nagrody - po 100 zł:
Piotrowi Gajdzie z Tomaszowa Mazowieckiego,
Grzegorzowi Jędrkowi z Lipia
i Agnieszce Smołusze z Krakowa

A oto trzy wiersze laureatki:

Pies.

pies, który we mnie mieszka nie wie, że nie wrócisz.
nie jest spragniony, głodny, nie chce stąd wyjść.
czeka.

potem otwiera oczy i przestaje cię dostrzegać, traci węch.
zwija się w kłębek próbując odnaleźć serce.

pocierasz kciukiem kręgi, poddaje się dłoniom. jest kukiełką,
a jego miejscem są kąty.

pies, który we mnie mieszka składa się z kłów i warczenia.
odzyskał wzrok i węch. teraz nie podejdziesz za blisko.

***

w ten sposób rozpisać można wszystko. w mieście
zanosi się na deszcz, wróżę to z jaskółek,
śmiało pikujących między rozpędzone auta.
z opadających liści, nagłych zbiorowisk
na przystankach autobusów.

słońce prześwietla wszystko, razi ponad
krawędzią dachów. jest coś niepokojącego
w tym widoku. przedarty kadr, sklejony na
ślinę, która wysycha i paruje w tym upale.

ludzie lepią się do powietrza. ich niezdarne,
hamowane wiatrem ruchy przypominają sen:
leżę sparaliżowana i czuję- ktoś zły
trzyma wskazujący palec na moich plecach.

moje ciało faluje jak choroba, nienaturalne
w odbiciach ruszających autobusów. myślę, że
pierwsza kropla przyłożona do piasku
jest bardziej święta niż suche ciało boga
na wilgotnym języku. teraz rozumiesz, chłopczyku?

moja jaskółko z pokruszoną kością, która chowa się
przed deszczem.

już ostatni.

zabrali mi słowa i od teraz będę niema, więc
naucz się słuchać dłoni. one opowiedzą ci
wszystko.

napisać wiersz, który wyjaśni całą złość i
wszystkie jej stany skupienia. wytłumaczy ci,
czemu się chowam, kiedy próbujesz mnie zobaczyć.
z niego mógłbyś się dowiedzieć: zrobiono ze mnie
pole bitwy. na takie rzeczy nie robi się zbliżenia.

ty jesteś bliżej i stąd wyjaśniam: od lat nie miałam
pór roku. rany pękały bez względu na temperaturę.
nie było różnicy, tylko równowaga a świat
zrobiony był z mleka i kości. z takiego mleka,
które białe jak kość tak samo było trwałe.

dlatego zrozum. boję się, więc nigdy ci nie powiem,
jak mocno mnie dotykasz. nie zacznę cię nazywać.
mogę cię jedynie nauczyć:

moja dłoń, która nocą leży ci na sercu:
ona przez sen upewnia mnie, że jesteś.

Wszyscy jesteśmy z Łodzi

2010-12-12T10:06:00.000-08:00

Laureatce ;)

Na stacji Łódź Kaliska stoi lokomotywa
I tak jak paw się puszy, lub nawet dwa pawie
Wesoły maszynista po kilku(nastu) piwach
Gratuluje poetce Justynie Krawiec

Wieść nagle się rozniosła prosto do Rzymu
Gdzie sędziwy Beniu pozdrawia w oknie lud
Bo dzisiaj w programie miast białego dymu
Poetka z Łodzi ist ja ja sehr gut

Z Rzymu wieść się niesie od razu do Bronka
Sumiasty wąs oblizał, zaśmiawszy się szczerze
Z Kaczyńskim Jarosławem obalił kielonka
I głośno rzekł do niego: „ Kurwa, nie wierzę”

Przemysław Owczarek prosił o trzydniówkę
W sens życia zwątpił Prezydent Kropiwnicki
Witkowski pokornie musiał schylić główkę
Baczewski z wrażenia chciał zobaczyć cycki

„Nie czas cycków żałować kiedy płoną lasy”
Z trumien Adaś i Julian spojrzeli po sobie
Wnet Justynie Krawiec ufundowali wczasy
Julian na Mount Blancu, Mickiewicz w Śmiełowie

A w kuluarach silna grupa wsparcia
W stanie upojenia w kilku pięknych chwilach
Patrzyła jak niektórzy dostali zaparcia
Szlag trafił podobno nawet Kim Dzong Illa

Przeczytawszy Tygiel z wierszami laureatki
Prezydent Obama spojrzał dumnie w przestrzeń
Wzruszony do trzewi zadzwonił do swej matki
Rzekł: „Freedom for the states and for Polish nation”

I walnął sobie speecha z tak wzruszoną miną
„At last democracy is laid its keystone
With breathtaking poetry of Taylor Justina
Nations of the world will never walk alone”

wiersz autorstwa Kuby Sajkowskiego i Magdy Gałkowskiej napisany w pociągu z Łodzi do Kutna w dniu 12.12.2010r :)

Ultrasonografia

2010-12-08T01:40:00.000-08:00

Zerwany ze smyczy pies w czarno białe łaty
daje się głaskać w autobusie,

jakby małe samotne stworzenie miało być odpowiedzią
na minus piętnaście, na białe połacie styczniowego sadu

z ciemnymi punktami gołych drzew. Co tu robisz, bezdzietna suko?
Czy znajdziesz choć jednego dzikusa rodzaju ludzkiego,

który będzie chciał dotknąć twoich gruczołów mlecznych?
Mieć dzieci, karmić piersią - to nie dla mnie,
zwierza się dziewczyna, choć ciało ma bez zarzutu.

Jej brzuch i piersi czyste. W ten zimowy dzień
dotyka ich jeden z chłopców, wciąż jest mu ciepło.

Tytuł jest, przyznam bez bicia, zapożyczony i nawiązujący:

http://poezja-polska.pl/fusion/readarticle.php?article_id=13658

ponadto dziękuję Wioli Grzegorzewskiej za bardzo wydatną pomoc w odchudzeniu :)

Fristajl

2010-12-05T01:58:00.000-08:00

dla seniority z Matejki i reszty ekipy z pewnego epickiego melanżu, dawnego choć pamiętnego (Dj Martinez, MC Zielona, Ejcz, Superhiro, Gabi, LaVenda, FoRRest, SHAKEth, Joochnoviec Chick, Flooeed, Amy Lee and others)

Wystarczy walnąć ryma i zajebać komuś loopy

Paweł Kukiz

Scyzoryk, scyzoryk to równy gość
jeśli w to nie wierzysz, to wypierdalaj

Liroy

będzie fristajl będzie fristajl będzie fristajl
i poleje się martini potem czysta
będzie wino będzie śpiew i będą chicks
tylko skumaj i pociągnij za ten dynks:

dla takiej babki choć nierównolatki
zrobię wszystko może nawet ognisko
rozpalę w twojej duszy które serce wzruszy
albo może nie rozpalę bo dostaniesz kopa w żopę
i niech cię nie boli gdy się rozpierdoli
bo to moja ręka nie stękaj nie stękaj
jak stękasz jesteś pipa co nigdy jej nie styka

będzie fristajl będzie fristajl będzie fristajl
i poleje się martini potem czysta
będzie wino będzie śpiew i będą chicks
tylko skumaj i pociągnij za ten dynks:

masz trzydzieści lat i dwa ja mam mniej o dziesięć lat
i będziemy zmieniać świat to muzyka co nie znika
ona łączy pokolenia pokolenie osiem pięć
cofa się wstecz przeciwnikom mówi precz
będą reminescencje a nie kondolencje
i nie będzie katafalków choć nie wezmą nas do talków
ani innych showów po jednej drugiej stronie stołu
siedzę ja i siedzą fani trzeźwi albo najebani
ja nie śpiewam na weselach ja nie śpiewam na stadionach
jestem ja i jestem ona i paru innych kolesi
co nad moim rymem ucho zawiesi

będzie fristajl będzie fristajl będzie fristajl
i poleje się martini potem czysta
będzie wino będzie śpiew i będą chicks
tylko skumaj i pociągnij za ten dynks:

bo ważna jest impreza ważne to co w duszy gra
skumaj motyw to nie sztuka na tym każdy się zna
ale to nie o to chodzi aby na salony wchodzić
jeśli mam być szczery to nie chodzę do opery
i nie czytam heidegera ani schopenhauera
bo i po co przecież fristajl jest zawsze free
i będę jechał free i ani mi się śni
słuchanie że to bzdury choć colta z kabury
nie będę wyjmował to nie wojna światowa
to nie żadna histeria ani żadna historia
to jest tylko zabawa to są tylko proste słowa
więc skumaj tę bazę i jedziemy od nowa:

będzie fristajl będzie fristajl będzie fristajl
i poleje się martini potem czysta
będzie wino będzie śpiew i będą chicks
tylko skumaj i pociągnij za ten dynks:

PROTOKÓŁ Z POSIEDZENIA KOMISJI KWALIFIKACYJNEJ XVI OGÓLNOPOLSKIEGO KONKURSU POETYCKIEGO IM. JACKA BIEREZINA

2010-12-01T14:59:00.000-08:00

Kto zacz, czytnik nie zdradzi, ale gratulacje potężne:) /kto wie, komu, ten wie/

Komisja kwalifikacyjna XVI Ogólnopolskiego Konkursu im. Jacka Bierezina w składzie:

Lucyna Skompska (przewodnicząca),
Rafał Gawin,
Zdzisław Jaskuła,
Maciej Robert
i Andrzej Strąk (członkowie),

po przeczytaniu 93 prac konkursowych postanowiła nominować do Nagrody Głównej następujące tomy (kolejność przypadkowa):

4. Bad land, godło "Mikail Richter"
21. GON, godło "Sny myśliwego"
33. Linoleum, godło "Zwierzę mieszkalne"
49. Wiersze napisane w pustych środkach komunikacji miejskiej, godło "ZWIAD HATIFNATÓW"
57. Późny karnawał, godło "La Pendola"
63. Światło w lodówce, godło "FIMBUŚ"
65. STAN, godło "Zmarła-Nie-Umarła"
77. Kolorowanka, godło "Św. Spokój"
86. Splendida realta, godło "srn"
92. Achtung wróble!, godło "hahahaha jk"

Z dumą ogłaszamy, iż, jak widać

2010-11-27T08:12:00.000-08:00

Z wielką przyjemnością informujemy iż Teresa Radziewicz, wielokrotnie publikowana i nagradzana, min. w konkursie im. K.K. Baczyńskiego oraz nagrodą prezydenta Białegostoku za najlepszą książkę 2009 roku związaną z Podlasiem, została uhonorowana I nagrodą w prestiżowym konkursie im. Kazimierza Ratonia.
Ta nagroda pozwoli jej opublikować kolejną książkę poetycką, na którą już czekamy niecierpliwie. Przy okazji, pozwalamy sobie przypomnieć jeden z wierszy ze świetnego, choć nieco niedocenionego tomu debiutanckiego „Lewa strona”. Miejmy nadzieję, że nagroda będzie okazją dla większej liczby osób do odkrycia tych świetnych wierszy.

Biel, biel, biel

Powietrze zagęszczone mrozem, drzewa wciąż jeszcze
pokryte gęsią skórką, niebo spłowiałe na obrzeżach
jak często używana serweta. Prześwietlone ściany
odbijają się od dachów rozpuszczonych w ciemnym tle.
Zgadnij, gdzie się kończą? – bawimy się w znajdź
szczegóły, które różnią. Cień wchodzi na pola,
tęsknimy za wybarwieniem, za inną bielą;
niech zakwitną śliwy, a niebo zacznie przypominać
otulone watą niebieskie skorupki naczyń.
Mróz czyści powietrze, które staje się tak czytelne,
że aż kłuje w oczy. Nad wyraźnym zakończeniem
horyzontu nieco sprany błękit, linia lasu prowadzi
do linii tego, co utrzymuje w nas równy rytm.

Piękni, młodzi, przed debiutem - cz.2 Jakub Krasnowski

2010-11-16T12:15:00.001-08:00

Dziś na warsztat bierzemy Kubę Krasnowskiego. Z tym wyjątkowo młodym- rocznik 1992- poetą zetknęłam się na którymś z portali literackich i, szczerze mówiąc, jego poezja mnie mocno wciągnęła. Dziś postanowiliśmy wypatroszyć parę jego tekstów. Indżoj! (Na większy wstęp nie mam, szczerze mówiąc, siły)

Ja to ja a Kuba to Kuba :)

*Chłopiec*

o mojej kruchości i delikatności mówię niewiele,
po cichu. mogłem przepaść, bo ludzie przepadają
jak zgubione przedmioty, ale tak się nie stało.
naprawdę duża jest siła zdarzeń które nie miały miejsca.

spójrz mi w oczy jak gdybym był nagi. opowiem ci
bajkę, po której nie zaśniesz:

po rozcięciu mojej czaszki, a wiem, że kiedyś

pozwolę ci to zrobić, zobaczysz chłopca,
którego marzeniem jest naprawić świat i narysować
mapę do gwiazd.

teraz musisz wiedzieć tylko tyle, że czekam
aż pokażesz mi afrykę - tę ciemną wysepkę
na twoim brzuchu.

Kuba: Technicznie – nieco za dużo słów. Co prawda, zdaję sobie sprawę, że pewne klisze, jak ta w drugiej zwrotce, przywoływane są w celu pewnej gry, ironii, ale jednak – nawet jako „gra”, naprawianie świata i malowanie drogi do gwiazd to trochę zbyt oczywista puenta dowcipu. Natomiast sama „gra” motywem chłopca-marzyciela - bardzo ciekawa. Niby za skorupą czai się chłopiec, ale nie jest jasne, czy ten chłopiec jest prawdziwy. Właśnie, niejasne – to też jest ciekawe, że nie ma odpowiedzi na pytanie – dlaczego tacy niewinni chłopcy pakują się w niebezpieczeństwa. Dlaczego ich to tak pasjonuje, mimo że nadal, w środku, są niewinnymi marzycielskimi chłopcami.

Ja: Koniec mnie uwodzi. Porównywanie, zestawianie wielkości, daje w tym przypadku tak ogromną przestrzeń narracyjną, że kupuję ją bez zastanowienia. Trochę mi się wszystko rozwleka, rozpada w palcach mniej więcej od tej czaszki, która tutaj jest na tyle niecodziennie dobranym motywem, że daje ciekawy zwrot w wierszu. Poza tym manewrowanie droga do gwiazd i naprawą świata trochę zbyt wyeksploatowane. Bez nich- moim zdaniem nawet bez tego chłopca- mógłby z tego wyjść dużo, dużo fajniejszy tekst.

*List do domu*

napiszę do ciebie:

tu gdzie jestem, mówi się na tyle cicho, by usłyszał tylko adresat.
nie wiem co będzie dalej, jeśli czeka na mnie tylko lód i śnieg.
każdego ranka budzę się i przeprowadzam rekonesans: łagodne powietrze
będzie szczypać w uda młode dziewczyny, nawet w autobusach.
ze starych zapisków odczytałem komplet wierszy układanych w nocy,
są bardzo dobre.

cokolwiek by się nie stało, na zawsze zapamiętam to wino, które piliśmy w
lesie,
na wilgotnej trawie.

lub po prostu:
u mnie smutno i zimno, a z głośników lecą miłosne piosenki.

Kuba: Ten tekst najsłabszy. Obrazuje to, co jest największych problemem tych wszystkich „młodych” poetyk które pojawiają się na różnych portalach – owszem, to brzmi ładnie, ale tylko brzmi. Bo, zdaje się - cała para poszła w brzmienie, w jakiś taki ogólny, ładny, melancholijny klimat. Trochę to para w gwizdek, bo treściowo wiersz nie bardzo trzyma się kupy. Po co ten rekonesans? Po co te wiersze? Co ma rekonesans do dziewczyn w autobusie? Nie należy się bać mówienia jasno i konkretnie. Sam klimat jest bardzo ulotny. Czuje się przez chwilę i zaraz zapomina.

Ja: Brzmi ładnie, czy nie, są tu całkiem niezłe zalążki na fajne pisanie. Zwłaszcza podoba mi się zakończenie- takie trochę indie, ale nie razi. Rzeczywiście pozbyłabym się tych łodych dziewczyn, bo są potrzebne jak psu buty. Rozumiem, że autor mógł chcieć zaznaczyć jakiś ruch, który mógłby opisać adresatowi listu, ale ten akurat wybieg jest zbędny. Tak mi się zdaje.

*Norway*

obiecaj, że zabierzesz mnie do bergen. miasto - widmo.
widzę nas w norwegii. przed nami rozwidlenie mórz, które możemy
wziąć pod włos; szereg kolorowych kamienic przypominających o jesieni.
stąd nie mamy dokąd i przed czym uciekać. spływamy w dół rzeki
układając się w jeziorze do snu.

allemannsretten to nasze prawo do schowania się pod lodem
grubym jak swetry rybaków. mamy ten dom i nasze przykazanie,
które więzimy w naczyniach krwionośnych. *czuć się silnym, choć raz
zmierzyć się z naturą mając do pomocy jedynie własny rozum*.

Kuba: Właściwie jak się „bierze morze pod włos”? Brzmi ciekawie, ale ja nie umiem sobie tego wyobrazić. Za bardzo efektowna, a za mało efektywna ta fraza. W ogóle, chyba mocno można byłoby odchudzić pierwszą zwrotkę, za bardzo „rozmemłana” i niekonkretna. Natomiast całość broni się dzięki drugiej cząstce - najbardziej udane jest porównanie lodu do swetrów rybaków. Tak, również efektowne, tylko że ta fraza mówi coś konkretnego, nie jest haczykiem i ściemą na mało wymagającego czytelnika.

Ja: To branie morza pod włos czytam jak wskakiwanie pod fale, uderzanie jej głową. To mi oczywiście nadaje rytm na całą resztę wiersza. Cała reszta mi się bardzo podoba. Na przykład wspomniane już wcześniej swetry rybaków- znowu nadanie przestrzeni, bardzo ładnej. Przy okazji takie rekwizyty doskonale oddają atmosferę tytułowej Norwegii. Nie kupuję za to cody. Próbowałabym to rozwiązać inaczej, wyjść od tego rozumu i jakoś z innej beczki nim zagrać. Prościej.

Kuba: Ogólnie, obiecujące pisanie. Widać próbę dowiedzenia się – co chcę przekazać i w jaki sposób. Na razie nie ma jeszcze do końca odwagi albo obycia – za mało w tym wszystkim czasami „flaków” i konkretów. Za dużo momentami pary idzie w tworzenie „ładnego”, wycyzelowanego wiersza, który de facto niewiele mówi. Za mało w tym niebezpieczeństwa i pójścia na ryzyko. Ale poczekajmy. Zalążki ognia są, szczególnie w wierszu pt „Chłopiec”. Właśnie, to byłoby optymistyczne: żeby pod nieśmiałością, lekkim jeszcze poetyckim „zagubieniem”, brakiem odwagi – czaił się ogień. I tego autorowi życzę.

Ja: Tak. Ogólnie bardzo obiecujące pisanie. Co mi się straszliwie podoba, to ta przestrzeń, którą udaje się wcisnąć pomiędzy szczelnie zamknięte utwory jakby mimochodem, przypadkiem. To dobrze wróży na przyszłość, bo niektórzy mają właśnie najwięcej problemów z przestrzenią. Tu nie ma ciasnoty, słowo nie jest kategoryczne. Całość jest raczej lekka, jak wata cukrowa. Ale spójna. Jasne, że jest jeszcze dużo rzeczy, które należałoby wyciąć i szybko o nich zapomnieć. Nie mniej jednak ja bardzo kibicuję.

Magda Gałkowska - alef

2010-11-12T00:42:00.000-08:00

chłopcy z wysp szczęśliwego milczenia
pachną oceanem, nie podają ręki, nie patrzą
w oczy - są chłodni i niestali,
jak ożywione światłem witraże.

nie ufaj ich woskowym palcom, sile
ramion, które wygrzewają na skałach.
odwróć wzrok, zamknij uszy na ich śpiew
rzadki, jak okazy morskiej fauny.

chłopcy z wysp szczęśliwego milczenia
podobni bogom rozdwajają języki, widzenia,
w których ciała z każdym poruszeniem
zlewają się w bezkształtną masę. obojętne

na dawkowany dożylnie ogień.

Jeden wiersz

2010-11-09T02:47:00.000-08:00

Ryszard Będkowski

Wiosna na motywach zimy

z braku; innych możliwości i większych ambicji,
w wyniku wrodzonego idiotyzmu,
(melduję posłusznie Szwejku)
przyjąłem posadę nocnego stróża – Księcia.
(poezja najwierniej trzyma się sennych recepcji,
krążących much i wyblakłych lamperii).

potem w przejściu podziemnym i ja po przejściach;
recytujący wiersze, zawsze pod innym tytułem,
np.: „wiosna na motywach zimy” albo „inny wątek”
w parku, lub innym miejscu, z którego kiedyś zjeżdżałem na sankach,
(również tej zimy, kiedy wszystkie platany, co do jednego, pękły).

(trzeba coś zrobić z tymi nawiasami - można je pominąć).
nie można pominąć powietrza, które, jak to w Sosnowcu,
jest szczególnie gęste, kwaśne i (zwłaszcza w okolicy dworca) ciężkie.
nie rozumiem mowy semaforów; niebieskiego światła, fioletowego też nie.
muszę oderwać się od szczegółu, bo spowalnia,
zarasta tkanki. chętnie opuszczę to miejsce.

Leszek, z braku mebli, trzymał książki w pralce.
nie lubił swojej schizofrenii i inteligencji.
mocował się ze słońcem a ja, ja piłem z wiadra.
leżeliśmy nad Gorzkim jeziorem, w myślach pisząc wiersze.
tam pokazał mi żyletkę, którą chciał się zdrapać z tego świata.
na pióra było za wcześnie.

w sieni śmierdziało mgławicami
- w kałużach taplały się myszy (a może gwiazdy),
koń pił z tego samego, co ja, wiadra.
matka Leszka witała „dzieńdooobry”, ojciec milczał,
jak zaklęty. pewnego dnia wyszedł napić się.
wróciła (w przenośni) tylko czapka.

tak było aż do wiosny (zima nie trwa przecież wiecznie),
wiosną wróciły zapleśniałe buty i poczucie krzywdy.
nigdy (nawet w przenośni) nie znaleziono paska.

może gdybyśmy umierali mniej dokładnie
(tutaj kończę, bo skończyła się kartka)

Jeden wiersz

2010-11-02T12:30:00.000-07:00

Historia

stany wchłonięcia. stany flow. przeczucia ekstazy. momenty
w których świat stwarza się na twoich oczach, w twoich
nowy, oczach. piasek, piaskownica, całus (momenty
tak silne że jedynie były - jakby bycie mogło tylko bywać)

jeszcze bez języka. lata nauki, medytacji, po to by osiągnąć
co jest na podwórku. przepływ, miłość, pierwsza
przedostatnia prosta. kapsel, który był przed chwilą
finiszującym szurkowskim właśnie wpada pod koła.

Marciusz Moroń (1969 - 2008)

Piękni, młodzi, przed debiutem - cz. 1. Joanna Małgorzata Przybylska

2010-11-01T01:33:00.000-07:00

Postanowiliśmy w naszym tandemie powynajdywać osoby z potencjałem – przed debiutem, często przed okrzepnięciem jeszcze poetycko – ale już warte zaprezentowania. To trochę zabawne, bo momentami poniższy wywód zaczął mi wybrzmiewać jak pocztówki literackie Karola Maliszewskiego – a żadne z nas, ani dorobkiem ani doświadczeniem (ani wyglądem zewnętrznym) Karola Maliszewskiego nijak nie przypomina. Więc nieokrzepniętych autorów prosimy, aby traktowali nasze uwagi z przymrużeniem oka i należytym dystansem. To w zasadzie tylko czytelnicza zabawa :)

Pierwszą autorką jest Joanna Małgorzata Przybylska. Zetknąłem się z jej twórczością na jednym z konkursów dla debiutantów i to właśnie o jej tekstach rozgorzała zakulisowa dyskusja. Przy piwie zaczęły tworzyć się opowieści niesamowite, a już szczególnie zaczęła stopniowo rosnąć liczba domniemanych facetów jakich miały bohaterki wierszy. Już nie pamiętam, czy kobieta z wierszy Asi Przybylskiej sypiała z dwoma facetami jednocześnie, czy z dwudziestoma w jednym miesiącu. W każdym razie – wydało mi się zdumiewające, jak można taką psychoanalizę stworzyć na podstawie wierszy, tym bardziej takich jak poniższe: podskórnie de facto nieco zagubionych, dziewczęcych. Tutaj nie będzie liczenia potencjalnych partnerów – tu będzie za to rozbieranie (;)) na czynniki pierwsze i szeroko zakrojone czepialstwo. Zapraszamy :) /gwoli ścisłości – ja, czyli Kuba, wybrałem autorkę, natomiast Justyna wybrała teksty tejże/.

_______________________________________________________________

audyt

nie uchwyciłam momentu, kiedy twoja pewność przeszła
w wahanie, to przez grzechoczące w uszach początki.
la donna e mobile, ty constans - tak sądziłam. niby nic się nie zmienia,
lecz pod ciepłymi kapciami drży podłoga, sama obecność już nie wystarcza,
żeby cegła trzymała się cegły. człowiek z gazety rozwodzi się
w jedną noc, wolę nie zadawać głupich pytań, zawsze marzyłeś
o dalekich podróżach, obieram bieguny. czy dzień polarny wystarczy ?

Justyna: Zdecydowanie młody wiersz. Nie wnikam już w to, ile lat ma autorka- ten tekst ma mało lat. Podobają mi się grzechoczące w uszach początki - naprawdę tutaj słychać ten dźwięk. Nie podobają mi się za to obcojęzyczne wtręty- uważam je za nieuzasadnione i zbędne. Przynajmniej w tym wypadku. Dalej jakoś mi wszystko ładnie płynie- i te kapcie, i gazeta, tworzą bardzo spójny obraz domu, który był. Chociaż może nie domu, bo dom ma w sobie coś solidnego, a to tutaj, co nam przedstawia autorka, wcale solidne nie było. W sumie całkiem dużo zostało powiedziane w tak krótkim tekście- podoba mi się.

Kuba: „Kiedy mężczyzna traci kobietę, traci kobietę. Kiedy kobieta traci mężczyznę, traci cały świat”. Nawiązując do wypowiedzi mojej poprzedniczki o „wieku” tego wiersza, tudzież – przepraszam za wyrażenie – podmiotu lirycznego, mężczyznę zamieniłbym na chłopca, a kobietę na dziewczynkę. Dlaczego tak traktować aktorów powyższego przedstawienia? Bo oboje zdają się być dziećmi we mgle. W obojga głosie i zachowaniu zdaje się wyczuć wahanie, tylko że inne. Dziewczęce wahanie wynika z zagubienia i braku oparcia. To (stereotypowo) bardziej chłopięce oznacza znudzenie się zabawką, nie wyrośnięcie z pewnego okresu, gdy liczy się rozrywka – możliwe że to z tego wynika nieumiejętność zapewnienia oparcia. A może po prostu cały brak oparcia tak naprawdę rozgrywa się w głowie głównej bohaterki tego wiersza? W każdym razie, może to trochę stereotypowe spojrzenie, ale i poetka przywołuje pewne stereotypy („kobieta zmienną jest”, etc., tylko właśnie – czy aby te makaronizmy to nie przesadne upiększenie). Czy to dobrze? Mnie się dobrze czytał ten tekst, zgrabny, dobrze napisany – ale właśnie, nie dowiedziałem się niczego nowego. Chociaż może wymagam za dużo. Za to w języku tutaj – kilka fajnych pomysłów. Ciepłe kapcie, no i końcówka, od człowieka z gazetą.

_____________________________________________________________

futrzaki

coraz częściej znajduję spokój poza tobą, wydaje się, że znikasz
na dobre, a ja nie zaczynam płakać. kiedyś musiało być fajnie,
ale pamiętam tylko małe fragmenty, krótkie ujęcia ,wszystko zimne
jakby ze mną z wczoraj nie łączyły mnie nawet wspomnienia. dzisiaj uciekam
do środka, unikam dotknięć. jeśli masz ochotę, bierz z zewnątrz, to bez znaczenia,

beze mnie, będę w twarzach smutnych kobiet ze ślubnych fotografii. poczekam
aż znikniesz, wyjdę i urosnę. kiedyś udawaliśmy zwierzęta, ja – mały kotek ocierałam się
o twój brzuch i chyba był w tym nawet uśmiech. teraz mogę być tylko sobą,
nie potrafię mruczeć i grzać.

Justyna: Tutaj mam problem, bo zostało powiedziane za dużo. Sama mocno bym to pocięła, ale dopuszczam myśl o innej poetyce. Czytając mimowolnie obcinam sobie zbędne według mnie kawałki- dopowiedzenia, że w tym, co robił kot był uśmiech np. jest moim zdaniem do wywalenia. Podoba mi się ujęcie autorki z zewnątrz. Zabawa z perspektywą. Taki trochę zimno-parzący utwór. Wiadomo, że boli, ale jesteśmy twarde. Podejście zdecydowanie w moim stylu, dlatego też dobrze mi się to czyta. Podoba mi się również takie umniejszenie samej siebie, jak w ostatnich linijkach. Bo taka poza pokazuje, że doskonale znamy swoją wartość, ale nie, nie, przyznajemy rację, że było nas za mało.

Kuba: Tutaj dla mnie znacznie słabszy tekst językowo. Większość mnie omija, jest pomysł z fotografiami kobiet – poza tym jedynie podskórnie wyczuwalna fałszywość wyznania, gra z czytelnikiem, że może jednak „nie potrafię mruczeć” to jedynie kokieteria. Natomiast całość wydaje się zbyt dosłowna i – o ile w poprzednim tekście można by się zastanawiać nad dojrzałością bohaterów opowieści (co zarzutem nie jest), to tutaj (co zarzutem już jest) – nie ma dojrzałości językowej, za dużo dosłowności, wywnętrz niania się. Choć może i nawet w miarę spójnego, uporządkowanego jako całość – ale dla mnie praktycznie w żadnym momencie nie poruszającego.

___________________________________________________________

wariograf

zastanawia się, w którą bajkę uwierzył i czy w ogóle usłyszał
ten szept — stary opel , przejazd kolejowy, burza, turkot pociągu.

gula wygrzebuje się z gardła, krzyczy w plecy. znikanie miarowym,
pewnym krokiem. w małgorzacie pęka tama, kruszy się wstyd;
zdania mkną wartko, słowa wychodzą z brzegów. w kółko

opowiada ptakom i ważkom te same historie — za ciężkie
na cienkie skrzydła, puste kości. korkuje długie listy i wrzuca do rzeki.
wie.

Justyna: Podoba mi się. Nawet stary jak świat trick z pustą kością, który sama stosuję. Bardzo fajne zagranie z szeptem starego opla i przejazdem kolejowym , pociągiem, etc. Wiadomo, że to wszystko nie szepcze, raczej, dosadnie mówiąc- napierdala- ale są takie momenty, kiedy wszystko jest tłem, szumem. Tu już na początku mamy powiedziane zatem , jakiej sytuacji świadkami jesteśmy. Nie podoba mi się słowo „gula”, jest takie (sama nie wiem, czemu mam takie odczucie, no ale mam) przaśne. I też- dlaczego ta „gula” krzyczy w plecy? To mi się nie podoba, bo jest zwyczajnie zbyt abstrakcyjne, jak na taką poetykę. Nie na miejscu. Podoba mi się zmiana z pozycji- opowiadam coś, co zdarzyło się mnie, w pozycję opowiadania historii Małgorzaty. Wartkie słowa wychodzące z brzegów- całkiem prosty zabieg, lekko naiwny, ale pasuje tutaj. Ważki zbędne. Tak mi się zdaje, że ptaki są na tyle pojemnym symbolem, że nie potrzebują towarzystwa. Coda podoba mi się cała. Po prostu.

Kuba: Wszystko bardzo fajnie rozegrane, szczególnie ten ironiczny środek – kiedy Gosia „kruszy wstyd” – ale właściwie swoje żale wyrzuca w przestrzeń, jej wyznanie jest bez znaczenia. Troszkę zepsute przez ten łatwy, zbyt łatwy motyw z listem w butelce. Z zastrzeżeń jeszcze ta niezgrabna „krzycząca gula” – zasadniczo tego zdania mogłoby w ogóle nie być, z pożytkiem dla całości. Bo krzyczenie na wiatr jest, jakby, do wyczytania z wiersza tak czy siak. Ale generalnie najlepszy tekst z wybranych przez mojego współrecenzenta – z największą siłą oddziaływania. Lekkie szaleństwo, najlepiej chyba w tym tekście zarysowane zagubienie i nieogarnięcie dwóch stron swojej osobowości, nieumiejętność wyboru między „parzeniem a lodem” – przydałaby się zawsze taka kondensacja.

_________________________________________________________

Justyna: Generalnie poetyka bardzo naiwna momentami. Coś tam może siedzi, ale póki co dla mnie to jest za mało, żeby powaliło mnie na kolana. Po prostu- nie urywa mi dupy. I chyba niekoniecznie ze względu na mój znany wszem i wobec mizoginizm. :) Po prostu dużo, dużo czytania i ćwiczenia warsztatu przed autorką. Ale może kiedyś. Chociaż nie wiem. Możliwe, że jestem zbyt surowa. Nie mniej jednak będę się trzymała tego, co powiedziałam na początku- za mało na porządne pisanie, ale za dużo na to, by odłożyć coś takiego do szuflady i nie próbować kiedyś oberwać dupy wszystkim naokoło za pomocą swoich wierszy.

Kuba: Autorka jest jedną z tych młodych adeptek sztuki pisania, które jeszcze nie zadebiutowały, ale już są zdolne, już pukają, już mają pomysł na książkę. W zasadzie Joanna Małgorzata Przybylska już teraz taką książkę mogłaby wydać. To była by książka przyzwoita, z w miarę dobrym technicznie pisaniem (momentami kuleje, ale akurat uważam, że autorka aż tak bardzo „ćwiczyć warsztatu” nie musi). Ale właśnie dlatego nie chciałbym „już teraz” żeby książka tej autorki się ukazywała. Po pierwsze, za dużo na rynku jest książek „przyzwoitych i z dobrym technicznie pisaniem”. Po drugie, jak zasugerowała moja wspólniczka z tandemu - podskórnie czuć tu potencjał na „urywanie dupy”. No i naprawdę ciekawe, własne pomysły, które na razie są tylko miejscami. Właśnie dlatego życzę autorce wszystkiego najlepszego – urywającego dupę debiutu…. w okolicach 2012 roku. Najwcześniej. Oczywiście ja żaden wydawca ani wyrocznia – tak sobie luźno rzucam :)

Maglowali: Justyna Krawiec i Kuba Sajkowski

Jeden wiersz

2010-10-31T15:29:00.000-07:00

Tomasz Majeran

Święty Obrazek.

W tym domu nie ma nikogo, w tym domu
jest święty spokój, niczyj krzyk, niczyj szept,
nic nie rozprasza ciszy; w oku cienie
przedmiotów się kłębią, okruchy zdarzeń,

fragmenty upadłego królestwa, zapisany
twą ręką, zmięty skrawek papieru w dłoni,
to krzesło, pusty wazonik, ten stół, obraz
na ścianie - w uszach tylko cisza dzwoni
na przerwę po końcu świata. Miałaś rację:
jest w nas, jest we mnie dalekie odludzie
i nie ma formy bardziej pojemnej

niż samotność: ciało, jedynie pustkę wokół
siebie mając, zajmuje w niej więcej miejsca
niż powinno, niż wolno mu zająć.

Robert Lowell - Egzorcyzm

2010-10-22T00:57:00.000-07:00

I

Jesteśmy tym, co kochamy. Gdy Listopad
porannym szronem zastyga, maleję;
weselny szał powoli obnaża białe zęby,
w niewidzialnej paradując kolczudze —
zieleń w jałowość się przeistacza,
w szary krajobraz Nowej Anglii.
Wskazujesz palcem: Jesteś tym, co kochasz:
Wiem, co to dla kobiety być opuszczoną,
czekać w przedsionku lęku:
Na ile jestem kochana, na tyle jestem —
kobieta uromantycznia swego egzorcystę,
dwie dusze w kokonie tajemnicy.
Twa kobieta tańczy dla ciebie, z dzieckiem na ręku,
tańczy dla ciebie, Dziecko-Czaszka-Uśmiech

II

Dziś rano, jak w domu w Bostonie, śnieg,
czyste czary-koszmary zim z przedszkola;
me okno bieli się jak ekran w kinie,
oślepiające, poplamione, wyklucza wszelki inny widok —
mogę rzucić co chcę na ten pusty ekran,
ale i tak pokaże tylko to co już wybrane:
Melodramat, ona na szpilkach,
tańczy postrzałowe rany na parkiecie.
Me słowa są angielskie, lecz wątek zaczarowany:
jeden mężczyzna, dwie kobiety, zwykły powieściowy wątek.
Jesteś tym, co kochasz...
Nie możesz nosić talentu z sobą jak walizki
Nie waż się przesłać nam miłości, której życie ci odmawia;
czy ty naprawdę wiesz, co zrobiłeś?

translation: Bolesław Taborski

Jeden wiersz

2010-10-20T06:40:00.000-07:00

klimat łódzki.

Piotr Macierzyński.

XXX

najlepsza samotność jest na Dworcu Kaliskim w Łodzi
siedzę wystawiony na działanie przeciągu
i analizuję regulamin przechowalni nietypowego bagażu
z myślą o sobie
dla rozgrzewki wspominam najokrutniejsze chwile mojego życia
gdy ojciec wyrzucił mnie z domu
i gdy moja noga złapała się w zasadzkę na zająca
metalowa konstrukcja wbiła mi się w podudzie
śmierć do zająca przychodzi ze szprychą od roweru
przebija go na wylot i czeka
uratował mnie weterynarz który przez las wracał z badania krowy
zapadam w sen przerywany
przez straż miejską
opowiadam ci to nie po to żeby cię wzruszyć
chciałbym ci tylko powiedzieć że osrał mnie gołąb

Josif Brodski - Itaka

2010-10-15T11:09:00.000-07:00

Wrócić tam,
Gdzie nie było się dwadzieścia lat.
Odnaleźć bosa stopą zostawiony ślad.
Burek swym ujadaniem cały port wypełnia,
Nie wiadomo, z radości, czy zgłupiał doszczętnie.

Przepoconą bieliznę zrzucić z siebie można,
Nie myśl, że w bieliźnie ktoś cię jeszcze pozna.
Tej jednej, co jak mówią, na ciebie czekała,
Nawet nie próbuj szukać, bo już wszystkim dała...

Twój chłopiec, teraz on już sam jest marynarzem.
Patrzy na ciebie z niemym wyrzutem na twarzy.
Nawet z języka, którym wokół mielą ludzie
Nie zrozumiesz nic słowa.

I próżno się trudzić, i próżno się trudzić.
Może to nie ta wyspa? A może zatoka?
Zamiast blasku błękitu wstrętu pełne oka.
Fala od horyzontu płynąca w odmętach
Wymywa dna piasek, to ona pamięta...

tłum. Katarzyna Krzyżewska

Pan Jakub Sajkowski

2010-10-12T12:23:00.000-07:00

Z radością oznajmiam, iż :

"Jury I edycji konkursu poetyckiego o Nagrodę im. Andrzeja Krzyckiego w składzie: Krzysztof Kuczkowski (przewodniczący), Dariusz Dziurzyński, Dawid Jung, Marcin Orliński i Krzysztof Szymoniak z 70 nadesłanych zestawów wierszy wybrało do finału propozycje 10 poetów:Martyny Łogin, Pauliny Król, Joanny Dziwak, Jolanty Nawrot, Grzegorza Jędrka, Pauliny Korzeniewskiej, Joanny Przybylskiej, Jakuba Sajkowskiego, Marcina Makowskiego,Agnieszki Gałązki.
Ostatecznie jury zdecydowało przyznać:
-Wyróżnienie Panu Jakubowi Sajkowskiemu (w postaci pocztówki poetyckiej oraz druku debiutanckiej książki w serii "Biblioteka Debiutów" przy "Zeszytach Poetyckich" pod redakcją Marcina Orlińskiego) -Nagrodę Pani Joannie Dziwak (w postaci druku debiutanckiej książki pod redakcją Krzysztofa Szymoniaka przez „Zeszyty Poetyckie”)
-Nagrodę im. Andrzeja Krzyckiego Pani Agnieszce Gałązce (nagrodą będzie druk w Wydawnictwie „Gaudentinum”).

Wszystkie książki zostaną profesjonalnie opracowane przez redaktorów poetyckich we współpracy z autorami."

(za: http://zeszytypoetyckie.pl/wydarzenia/594-nagroda-im-a-krzyckiego-protoko-z-posiedzenia-jury-)

GRATULUJEMY :)

Ja osobiście klaszczę uszami :))))))))))))))))))))))))))

Who by fire?

2010-10-05T11:41:00.000-07:00

And who by fire?
Who by water?
Who in the sunshine?
Who in the night time?
Who by high ordeal?
Who by common trial?
Who in your merry merry month of May?
Who by very slow decay?
And who shall I say is calling?
(Who shall I say is calling?)

And who in her lonely slip?
Who by barbiturate?
Who in these realms of love?
Who by something blunt?
Who by avalanche?
Who by powder?
Who for his greed?
Who for his hunger?
And who shall I say is calling?
(Who shall I say is calling?)

And who by brave assent?
Who by accident?
Who in solitude?
Who in this mirror?
Who by his lady's command?
Who by his own hand?
Who in mortal chains?
Who in power?
And who shall I say is calling?
(Who shall I say is calling?)

http://www.youtube.com/watch?v=EQTRX23EMNk

http://www.youtube.com/watch?v=XDteoj-jDpE

http://starymarzyciel.wrzuta.pl/audio/3YKwTx5Qquh/maciej_zembaty_-_leonard_cohen_-_kto_w_plomieniach

You will never walk alone

2010-10-03T12:26:00.000-07:00

Who by fire?
Who by water?

Śniło mi się, że byłaś damą z pluszowym pieskiem,
który pozostawia po sobie rude kłaki. To mogły być rewersy

prawdziwego ognia, prawdziwego, piekącego bólu
zżerającego od środka. Na tej ziemi jałowej
nie ma już miejsca na game of chess, na spokojną strategię .

Szachownica jest teraz piłką ze sztucznej skóry, poruszającą się zbyt szybko.
Napędzają ją tysiące krwiożerczych gardeł.

Śniła mi się ta sama piosenka, którą miałem w słuchawkach
gdy odchodziłem w swoją stronę, w dniu, kiedy uciekła od nas ruda.
Zignorowałem cię, choć chciałaś jeszcze o tym porozmawiać.

Teraz zabieram cię z pomiędzy torów pociągu
i zaszywam pod sercem jak tumor cordis, w próżniowej pompie
swojego ciała. Słyszę tę sama piosenkę, zagłusza niepewny stukot kół.

Jeden wiersz

2010-10-01T15:02:00.000-07:00

dla mnie i dla ciebie.

Tadeusz Dąbrowski
***

To nieprawda, że świat jest bezustannym powrotem
(kiedyś zgubiłem klucze i nie znalazły się, trzeba
było wymieniać wszystkie zamki). Myślimy
tak, bo szukamy podobieństw, a przecież wiosna

nie bardziej podobna do drugiej wiosny niż do
zimy. Nie masz prawa mówić, że jesteś tym,
kim byłeś wczoraj, choćby dlatego, że wczoraj padał
śnieg, a dzisiaj pada deszcz, który nie jest

ani słońcem za chmurami, ani wodą z nieba.
Niebo zresztą też nazywasz niebem z braku
lepszych określeń. Bo sam chcesz być niebem,

a nie tylko słowem „niebo”, trzymającym
błękitną gąsienicę dla zabawy w ustach.

Alba - Philip Larkin

2010-09-27T04:28:00.001-07:00

Tyram cały dzień, potem piję, żeby zasnąć.
O czwartej budzę się w bezgłośny mrok i patrzę.
Za jakiś czas firanki ponakłuwa jasność.
Na razie widzę to co jest właściwie zawsze:
Nie znającą spoczynku śmierć, w tej chwili bliższą
O cały jeden dzień, śmierć, która poza myślą
O tym, jak, gdzie i kiedy będę sam umierał.
Nie pozwala na inne. Jałowe pytania,
Lecz groza śmierci, groza umierania
Ciągle na nowo błyska, dech w piersi zapiera.

Oślepia myśli ten błysk. Wyrzuty sumienia?
Nie, rzecz nie w żalu, że się wyrządziło mało
Dobra, skąpiło się komuś serca, bez zmrużenia
Oka trwoniło czas - i nie w tym, że się miało
Jedno życie, a całe zeszło na naprawach
Błędnych początków; nie to; raczej - ta jaskrawa
Pewność zupełnej pustki, tam, u kresu zniszczeń
I zniedołężnień: to, że tak totalnie człowiek
Nieobecnieje - tutaj, tam, gdziekolwiek -
I już wkrótce; nic nie jest straszliwsze, prawdziwsze.
Nie ma magicznych sztuczek, które by rozwiały
Ten jeden strach. Religia wmawiała jak mogła -
Rozsnuwając zmurszałe brokaty, chorały -
Że wcale nie umrzemy, a cała rzecz w modłach;
Z drugiej strony - ta słuszna na oko piosenka:
"Kto myśli racjonalinie, nie może się lękać
Czegoś, czego i tak nie będzie czuł" - jak gdyby
Brak dźwięku, woni, smaku, kontaktu, nadziei -
Narkoza, z której się nie przytomnieje -
Nie był właśnie istotą całej tej ohydy!

I tak to trwa, na samym skraju naszej wizji:
Rozmazana, nieostra plamka, która zwarzy
Chłodem każdy nasz impuls, zmrozi w brak decyzji.
Większość rzeczy nie zdarza się: lecz ta się zdarzy,
I zdanie sobie z tego sprawy jest tym ogniem,
Który buzuje w piecu naszych osamotnień,
Gdzie zmory widzi każdy, abstynent czy opój.
Nie straszyć innych - tyle znaczy odwaga.
Tobie - uniknąć grobu nie pomaga:
Śmierć jest śmiercią, czy skomlesz, czy stawiasz jej opór.

Zwolna wzmacnia się światło, pokój wyraźnieje.
To, co wiemy, co zawsze wiedzieliśmy, stoi
Przed oczami jak szafa: że nie ma nadziei
Ucieczki. Nikt nie przyjmuje tego jako swojej
Prawdy. Lecz będzie musiał. Tymczasem w uśpionych
Biurach przysiały już do skoku telefony
I świat, ten wynajęty, zawiły kłąb zdarzeń
Ruszy zaraz, nie dbając, że kogoś z nas straci.
Niebo jest białe jak glina. Do pracy.
Listonosze już krążą jak czujni lekarze.

( Przełożył Stanisław Barańczak )

0Rh-

2010-09-26T02:22:00.000-07:00

Mieliśmy zrobić to wspólnie, ale w stacji krwiodawstwa
mnie dopuścili, a ciebie nie. Okazało się,
że masz jeszcze świeże dziury w ciele. Okazało się,
że krwi zdrowej i chorej nie można mieszać.

Powiedzieli ci: popłynie zupełnie bez celu, w tanim
karnawale, jak strzelanina czerwonych świateł
wprawiających w ruch siebie nawzajem.

Powiedzieli mi: będzie sterylną bronią chemiczną,
zamrożą w banku kroplówkę w plastikowej łusce.
Aby ludzie dostawali głodowe porcje, zaledwie

podtrzymujące funkcje życiowe. Ostatecznie
nici z romantyzmu w tej historii. Wszystko ma konwencję
horroru klasy C, oglądanego z kumplami

z którymi nic mnie nie łączy,
oprócz śmiechu, gdy krew znowu okazała się sztuczna.

Inna kobieta z innym mężczyzną.

2010-09-24T15:01:00.000-07:00

JK.
zdać sprawę.

zniknąłeś, kiedy mieli wyciąć ojcu kawałek ciała
z pleców. uformować nową bryłę, pozbyć się reszty.
powtarzam słowa, jestem złotą rybką, przepływam obok
i nie wierzę. gdzie ty jesteś? w której książce, obcym tytule,
teraz mieszkasz ?

/nie ze mną te numery/- krzyczę do słuchawki.
od kilku dni gram z tobą w głuchy telefon.
w przerwach zwiedzam miasto uproszczone
do trzech punktów: szpital-łóżko-park.

miałam wrażenie, raz tylko, że widzę cię
w tłumie. chwilę potem przecięłam go jak pocisk.
wszystko, co znalazłam, to tafle, lustra, odbicia.
musisz wrócić, bo tutaj,

w tej nowej bryle, bez oparcia, ojca -
tu nie ma nawet boga, żeby był ode mnie silniejszy

JS.
Małe rezurekcje

Więc w oczekiwaniu na diagnozy, w bezsenności, jesteśmy
samotni? Chciałoby się powiedzieć: mieszkamy na piętrze
trzecim, tak by było lepiej dla symboliki mojego i twojego ciała, znaczenia

w szerszym kontekście. Ale jednak, wybrano dla nas liczbę trzy i pół,
jak w jednej z tych kamieniczek w Krakowie, gdzie do mieszkań
wchodzi się przez balkon, gdzie jesteśmy dla siebie widoczni
zanim będziemy w domach.

Chodź do mnie, dom to tylko bajka, legenda, jak to, że w kawiarniach
na Kazimierzu wiszą napisy po hebrajsku. To bajka, jeden z języków,
którego rozgryźć nie można,

jak Tołstoj którego czytasz ilekroć na coś czekasz (wciąż masz
nadzieję, że Anna Karenina jednak nie rzuci się pod pociąg). Prawda
jest tobą,

jest jedną z tych kobiet, które wyjmują rodzynki z ciasta, jak zawleczkę
naszego wspólnego języka, którego rozgryźć się nie da.

JK.
jak szkło.

jeśli prawda jest mną, musi być gorzka.
to wyjaśnia wszystkie języki, które udało się nam
spleść i pomylić. nie wiem, w kogo teraz wrastasz;
wiem, gdzie jestem i w jakim stanie. zimno

to jedyne określenie, w którym
zamyka się słowo: dom. nabrało takiego znaczenia
dzięki tobie, tak jak wszystko inne. dlatego nie chcę
żadnej symboliki, obcego ciała. liczba trzy i pół,
to nadal tylko liczba, nawet jeśli zrozumiesz,
że nigdzie nie leży. w łóżku

zaplatam uda. ty tutaj nie docierasz,
nie sprowadzi cię żaden dym
ani inne sygnały. co wieczór myślę, jak
się z tym pogodzić a potem zasypiam.

śnią mi się sny cięższe od kamieni, gładkie,
z brzegami ostrymi jak szkło.

JS.
Wszystko.

Czy sny są poranną mgłą, rewersem jeziora?
Czy raczej spławikami? Dłonią
topielca, która idzie na dno wraz ze
szwajcarskim zegarkiem? Czy tafla

jest granicą, woda rewersem krwi?
Czy to woda zatrzymuje bieg wydarzeń?
Tutaj się kończę,

gdzie trzcina jest twoją krwią,
gdzie brzeg jest twoim ciałem. Wiatr zbiera
drobinki piasku, układa klepsydrę
o wymiarach metr sześćdziesiąt osiem.

Łapię za spławik, za rękę, za brzeg
i w nikogo nie wrastam, zlewam się
z krajobrazem. Jestem jeziorem,
przecinają mnie brzegi trzciny.
Po powierzchni ślizga się

twój kamienny sen.
Bóg puszcza kaczki.

The glass bottle story part 2

2010-09-18T15:44:00.000-07:00

Rafał Baron

Re : Glass Bottle Trick

kiedyś nazwała go imieniem, które przeniknęło
do jej płuc i naczyń.

potem odszedł, a jej krew zamieniła się w truciznę.

ona, której przekrwione oczy odbijają krajobraz po wybuchu
przesuwający się po szybie tramwaju
wieczorem jest jak zombie.
ciemny przybój pochłania ją, wypełnia tysiącem odłamków.

ona, która nosi na skórze tysiąc ładunków elektrycznych
wciąż szuka jego twardej i pewnej dłoni

bo tylko taka może trzymać razem z nią
nóż bez rękojeści

po wszystkim połknie go razem z całą duszą
i ciałem

jak jajko

albo zamknie w butelce i nazwie innym imieniem,
które nigdy nie przeniknie do jej płuc i naczyń.

Part one:

http://czytnikliteracki.blogspot.com/2010/08/dwa-wiersze-o-stanach-skupienia_03.html

Gdzie dojrzewają winogrona?

2010-09-13T11:24:00.000-07:00

Część I.

Niedawno opuściłam miasto, gdzie postrzelali mi w samochód, ochlapali wodą z kałuży, podnieśli ceny za owoce i próbowali kolejno: okraść, obrazić i przejechać przy parkowaniu. Nie to, żebym była jakąś na wskroś eteryczną i wrażliwą istotą (przy pierwszej próbie obrażenia mnie sprawca umknął ze spuszczoną głową do kamienicy, a gdy inny chciał mnie przejechać bardzo się zdziwił, że mała, pomarańczowa blondynka może tak głośno krzyczeć), ale co za dużo, to jednak nie za zdrowo. Powróciwszy zatem do domu, stojącego w miejscu, które moi znajomi zwykli nazywać nieprzystojnie Tyłkiem Szatana, a gdzie na pewno można nurzać się w zieloności, postanowiłam oddać się zupełnie klimatowi wioski. Jak wiadomo nic tak nie pomaga w osiągnięciu pełnego relaksu, jak machanie stopą z wysokiego fotela, gdy zanurzamy się w dobrej lekturze. Tym sposobem odgrzebałam z półki Teresę Radziewicz i jej Lewą Stronę. Skutkiem tej lektury przez następne dwa dni chodziłam za własną babcią jak cień i depcząc jej po kapciach maltretowałam pytaniami o przeszłość rodzinną. Przekopawszy się przez sterty albumów ze zdjęciami, starych listów a nawet! pochowanych ubrań po wszelkich ciotkach stwierdziłam, że teraz trzeba to wszystko opisać, bo za chwilę znów miasto, znów zapomnienie.

Ptaki buszują w winogronach, które nabrzmiewają
zapowiedzią moszczu, ciężarem naskórka, torfowym
smakiem na języku, cierpkim od fioletu(...)
[z: Ojciec. Matka. Czas dojrzewania winogron]

Jaki smak ma poezja Teresy? Jaki ciężar ze sobą niesie? I kto tutaj buszuje w słowach? Nie ma wątpliwości co do tego, że jest to poezja dojrzała, wypieczona jak ciastko o idealnym kształcie i aromacie. Takie ciepłe, które każdy z nas podkradał z blachy, żeby właśnie zjeść zanim ostygnie. Nawet za cenę pochorowania się w nocy.
Pamiętacie?
Ostatnio mam jakąś obsesję pamięci- robienia miliona zdjęć, które mają mi coś kiedyś przypomnieć, pokazać, że był taki a taki czas, kiedy. Jednak teraz myślę, że z tą pamięcią to nie do końca jest tak łatwo. Myślę, że ona przechowuje się, gdzie chce. W przypadku Lewej Strony można i trzeba poruszyć temat pamięci właśnie, ponieważ, jak mi się zdaje, jest to w dużej mierze książka-album. Taki zielnik, gdzie spokojnie suszą się emocje, wrażenia, gdzie kruchą miłość przytrzymują z dwóch stron delikatne kartki. Bo przecież te wszystkie wiersze to nie takie znowu zwykłe relacje, żadne dziennikowe "dnia 24 grudnia spadł śnieg".

Do nogi! – wołał wikary do parafialnego kundla. Oficjalnie
wabił się Cezar, ale kto śmiałby kudłacza tak nazywać?
Chyba tylko proboszcz, gdy psisko łasiło się wiosłując
z całych sił ogonem. Znało wszystkie nasze wyprawy,
rozśpiewane ogniska aż do porannego chłodu, rowerowe
powroty w ciemnościach.
[z:Kapsel]

Gdzie jest magia? U Teresy zaryzykuję stwierdzenie, że sztuka magiczna skryła się w opowieści. Autorka książki za pomocą słów, klimatu bajek opowiadanych na dobranoc, za pomocą swoich wierszy przeprowadza nas na kilka chwil rzeczywiście na inną (lewą? podobno bliższą sercu) stronę. Wpadamy w sam środek Biebrzy i moczymy sobie majtki! Gdzieś tam na pewno palą liście, wyje pies, zachodzi jakieś słońce, by następnego dnia spalić nas na wióry. Wakacyjna przygoda, która jednak nie kończy się wraz z nadejściem pierwszego chłodu.
Nie może się skończyć, ponieważ takie historie nigdy się nie kończą. Trwają wiecznie, przechowywane z pokolenia na pokolenie, kurzą się i obrastają mchem, ale przecież nie znikają.
Zasadniczym pytaniem staję się teraz: po co? Po co włazić znów do tej samej rzeki, otwierać tę samą książkę, głaskać stare fotografie?
Tutaj w grę wchodzi oswojenie samego siebie z tym, że nie jesteśmy przecież ot tak, sami sobie, przez siebie, dla siebie tylko. Jeśli porównanie z drzewem nie byłoby zbyt banalne, nawet jak na mnie, to bym go użyła.

Osobiście uważam, że trzeba mieć jaja, żeby napisać taką książkę. Nie tylko dlatego, że aktualnie sprzedajemy mniej lub bardziej rozbełtane miasta, ale przede wszystkim dlatego, że aby coś takiego napisać, trzeba tego doświadczyć. Nie tylko pić miód, ale również wyciągać żądła. Odkażać ranę. Nie segregować wspomnień, połykać je jak lecą, te bolące, drażniące traktować z taką samą uwagą jak te, które nie wymagają znieczulenia. To wszystko ma odzwierciedlenie w książce Teresy. To opowieść o życiu, które było, jest i będzie zawsze. Osiada jak dym, jeszcze ciepły, gdy przynosimy go nocą do domu.

Część II.

Jakub Sajkowski: A więc, droga Tereso, nie wiem czy zdajesz sobie sprawę jak bardzo NIE jesteś poetką awangardową. Patrząc na Lewą stronę mam wrażenie że jest to tomik klasyczny na niejednej płaszczyźnie - klarowności i przejrzystości przekazu, odwoływania się do wartości, było nie było, tradycyjnych... Czy zgadzasz się z tezą postawioną w tym pytaniu?

Teresa Radziewicz: Drogi Jakubie...Odrobinę się z Tobą zgadzam, a odrobinę będę polemizować (śmiech).

J.S: Z dziką rozkoszą wysłucham Twego stanowiska polemicznego.

T.R.: Owszem, jeżeli chodzi o klarowność, przejrzystość czy - przywoływane przez Ciebie - wartości "tradycyjne", chyba powinnam Ci przyznać rację. Ale powinniśmy się zatrzymać nieco nad formą.Słyszę wielokrotnie pytania, czy naprawdę to, co piszę, to jeszcze wiersze, czy może już proza. Więc chyba można tutaj mieć wątpliwości co do tzw. "klasyczności", nieprawdaż? Chociaż trudno nazwać to wielką awangardą (śmiech).

J.S: Skoro zatem nie zgodziłaś się, odwrócę nieco planowany porządek pytań i podrążę: co cię najbardziej kręci w poezji najnowszej? Możesz podać konkretne nazwiska, inspiracje, ale chodzi mi też o jakieś bardziej ogólne zjawiska.

T.R.: O matko, takie pytanie zadałeś, że mogłabym przygotować kilkustronicowy esej (śmiech). W najnowszej poezji kręci mnie przede wszystkim słowo. Słowo w całej swojej okazałości, wieloznaczności, we wszelkich smakach i zaskoczeniach. A za słowem - język. Cenię (jako tradycjonalistka!) czystą polszczyznę. A tuż za nią - to, jak autor wykorzystuje jej możliwości. Język polski, to język niuansów, wieloznaczności. Im bardziej autor korzysta z tych właściwości języka, tym ciekawiej się go czyta. Lubię też soczystość, jędrność słowa. Co nie znaczy, że nie docenię wycyzelowanych smaczków. To wszystko lubię w warstwie językowej. Ale samo słowo, gdy autor nie wie, co chce powiedzieć, gdy nie ma nic do powiedzenia, a samym słowem się bawi - to za mało.Jako ta przywołana przez Ciebie tradycjonalistka nie byłabym sobą, gdybym zlekceważyła treść.

J.S.: A jacy poeci/prozaicy nie-współcześni są dla Ciebie najważniejsi?

T.R.: Z poetów - bardzo niemodnie wymienię takich jak Herbert (bardzo ceniony przeze mnie), Szymborska, i - może zaskoczę - Twardowski, ten wcześniejszy z tomu np. "Nie przyszedłem pana nawracać". Czyli – klasyka, nuda (śmiech). No i to niby współcześni, chociaż nie najnowsi poeci.Z mniej współczesnych? Staff, Gałczyński i Leśmian. Staff za melodię w wierszach. Gałczyński za zaczarowaną dorożkę. Leśmian za leśmianienie. Poza tym... (sama jestem zaskoczona) Rillke i Achmatowa.
A proza?Szeroka proza, barwna. Marquez, Tolkien. I wciąż mnie ciągnie do bardziej współczesnych jak Irving, Caroll, Lodge, Myśliwski, Tokarczuk…

J.S.: Nieprzypadkowo skupiam się bardziej na przeszłości niż na teraźniejszości. Sama piszesz w Lewej stronie : Włożyć w dziob przeszłość tak jak w usta hostię. Ile znaczy przeszłość? Mógłbym napisać wprost "dla Teresy Radziewicz", ale jako że nigdy nie można być na 100 procent pewnym, zaasekuruję się i powiem "dla bohaterki Lewej strony".

T.R.: Przeszłość jest ważna. Kształtuje. Dzięki niej jesteśmy tacy, jacy jesteśmy, dzięki niej jesteśmy sobą. A bohaterka Lewej strony szczególnie docenia wagę przeszłości. Poza tym przeszłość zostawia w nas coś bardzo cennego, czyli wspomnienia. Właściwie to ogromny skarb, nie sądzisz?

J.S.: Tak, jeśli się czyta Lewą stronę ma się wrażenie, że wspomnienia są „skarbem” Ale chyba nie tylko. Piszesz: Żałować, że się pyta, kiedy jest już za późno. Czy to oznacza, że bohaterka „Lewej strony” ma, przepraszam za górnolotność, jakiś dług do spłacenia? I czy można go spłacić - jako forma spisania, opisania - poprzez poezję?

T.R.: Raczej nie chodzi o dług. Mówiłabym raczej o pragnieniu dotarcia do korzeni. O świadomości swojego pochodzenia, świadomości tego, kim jestem, skąd taki/taka jestem. I o szukanie tego również w przeszłości, tej dalekiej, związanej z przodkami. Ale nie tylko. Natomiast jest taki moment, kiedy chciałoby się wiedzieć jak najwięcej, ale jest "za późno". Odeszli ci, którzy mogliby informacji pełnych udzielić. Chociaż, może i można mówić o spłacaniu długu… który nie jest możliwy do spłacenia.

J.S.: No to kolejne pytanie będzie o "niemożliwość", ale o inny rodzaj tejże. Kolejny ważny, zdaje się, cytat: I nagle łapię najważniejsze słowo/a ono mocno kłuje w język. Czym jest to najważniejsze słowo i dlaczego sprawia taką trudność w nazywaniu, opisywaniu, docieraniu? I (tak się zastanawiam po przeczytaniu jednym, drugim, piątym) czy tym słowem może być "śmierć"?

T.R.: Może być. Ale nie musi. Bo może to jest "wiara"? "Miłość"? A może jeszcze inne? Poza tym - zawsze to, co najważniejsze, było najtrudniejsze. I odwrotnie. Często najtrudniejsze stawało się najważniejszym. Tak chyba człowiek jest skonstruowany, że bardziej ceni to, co zdobywane z trudem. Złapać "najważniejsze słowo" to też odpowiednio nazwać. A sam wiesz, że znalezienie dobrego słowa to niełatwa sprawa.

J.S.: A jak ty, jako Teresa Radziewicz, już nie peelka ani bohaterka, podchodzisz do historii z Lewej strony? Jak bardzo osobista jest ta historia i czy są to słowa które tak "kłuły" że "musiały powstać"?

T.R.: Ta historia została przeze mnie zmyślona... I w tym stwierdzeniu jest sporo prawdy. Ta historia jest też prawdziwa, nie zaprzeczę (śmiech). Ta historia jest osobista. Ale jednocześnie jest w pewnym sensie "przetworzona". Są wiersze, które opieram na faktach, ba, niektórzy odnajdą w nich siebie. Ale jednocześnie nie chodzi mi o poinformowaniu o wydarzeniach, jakie w moim życiu miały miejsce. Sięgam po nie, owszem. Niech będzie. Ale sięgam po coś… Bo próbuję coś powiedzieć? Bo muszę, tak mocno "kłuje w język"?

J.S.: A (że odejdę nieco od Lewej strony) jak bardzo "Twój" jest cykl o Soni, z Twojego nieopublikowanego (jeszcze) tomu? Bo że jest choćby po części kreacją - to pewne, ale ile w tym kreacji, a ile "alter ego" autorki?

T.R.: Powinnam się wykrętnie tłumaczyć, że Sonia to przecież po prostu podmiot liryczny (śmiech). Chyba jest tak, że czasem łatwiej jest powiedzieć coś - przez kogoś, włożyć w usta postaci słowa. Racja, nie jest Sonia całkowitą kreacją. Ale i nie jest moim "alter ego". Nie chciałabym, żeby czytano te wiersze poprzez moją biografię.Trochę się do niej [Soni – przyp. KS] przyznaję, a trochę odżegnuję (śmiech).

J.S.: Kompletnie nie wiem jak można by odczytywać Sonię przez Twoją "biografię" (chyba nie znam jej na tyle zresztą ;) ). Ale teraz kolejne pytanie nieco osobiste. Byłaś trzykrotną nominowaną w konkursie im. Jacka Bierezina. Pierwsza nominacja była, zdaje się, w 2006 roku, co oznacza, że już wtedy miałaś jakiś projekt swojej książki. To oznacza, że od stworzenia tego pierwszego projektu do ukazania się go w formie materialnej minęły trzy lata. Jakie to uczucie po tak długim czasie wydać wreszcie tak długo oczekiwany - zapewne nie tylko przez Ciebie - tomik?

T.R.: Uczucie dziwne. Tak, trzykrotnie byłam nominowana, ale za każdym razem to był mniej lub bardziej różniący się od poprzedniej wersji tomik. Pierwsza książka była zupełnie inna, właściwie z tej pierwszej wersji do tomiku wydanego weszło niewiele tekstów, musiałabym je porównać, ale nie za wiele z pewnością. Poza tym, co do wydania książki - wiesz przecież, co sądzę na ten temat.Mówię o decyzji, że póki mi ktoś nie zaproponuje druku (czyli dopóki nie uzna, że moje wiersze mają wartość nie tylko dla mnie), nie zdecyduję się na wydanie tomu. Dlatego tak długo się nie ukazywał.

J.S.: Na koniec - zapytam o Twoje plany. Pytanie standardowe, ale nie mógłbym go nie zadać, bo oboje wiemy, że masz już praktycznie gotowy drugi tom, pod tytułem Świat urodził się pomarańczą. Czy zamierzasz go wydać? Jakie są Twoje inne plany związane z pisaniem?

T.R.: "Świat urodził się pomarańczą" - ten tomik prawie jest gotowy, jeszcze waham się, robię poprawki. I zobaczymy, może się ukaże. Na razie wszystko mieści się w kategorii zamierzeń. A moje inne plany związane z pisaniem? Sama nie wiem. Chyba będę po prostu pisać. Póki muszę, póki jest we mnie taka konieczność.

J.S.: Dziękuję serdecznie za rozmowę.

T.R.: Dziękuję.

Część I- Justyna Krawiec
Część II- Jakub Sajkowski

Dwa wiersze o lataniu.

2010-09-04T04:35:00.000-07:00

Jakub Sajkowski

Poezja kobieca

Śmiertelne piękno pikowało z wdziękiem jaskółki
przecinającej na pół przestrzeń
pomiędzy klifami, wbijało się we mnie,

choć tego dnia miało być odwrotnie:
naiwny, bez skazy i obcych elementów
miałem wyjść z ciała kobiety.

Dwadzieścia lat później
na prowincjonalnym cmentarzu,
w dalekim kraju

znalazłem nagrobek dziewczynki,
która zmarła w dniu moich urodzin.
Już wiedziałem, że moje ciało

nie doniesie żadnego dziecka,
choć zawładnie nim obsesja. Będę kobietą

w ciele mężczyzny;
z odmą, pustą, złamaną ptasią kością.

Justyna Krawiec

kolejny bez tytułu

w ten sposób rozpisać można wszystko. w mieście
zanosi się na deszcz, wróżę to z jaskółek,
śmiało pikujących między rozpędzone auta.
z opadających liści, nagłych zbiorowisk
na przystankach autobusów.

słońce prześwietla wszystko, razi ponad
krawędzią dachów. jest coś niepokojącego
w tym widoku. przedarty kadr, sklejony na
ślinę, która wysycha i paruje w upale.

ludzie lepią się do powietrza. ich niezdarne,
hamowane wiatrem ruchy przypominają sen:
leżę sparaliżowana i czuję- ktoś zły
trzyma wskazujący palec na moich plecach.

moje ciało faluje jak choroba, nienaturalne
w odbiciach ruszających autobusów. myślę, że
pierwsza kropla przyłożona do piasku
jest bardziej święta niż suche ciało boga
na wilgotnym języku. teraz rozumiesz, chłopczyku?

moja jaskółko z pokruszoną kością, która chowa się
przed deszczem.

Jeden wiersz.

2010-08-29T04:16:00.000-07:00

Tadeusz Dąbrowski

Straciłem wiarę w miłość
po tym jak się mnie zaparła
po trzykroć tłumacząc że nie chce
bym stracił wiarę w miłość.

Już wiem jaka jest. Znaczy
zaczynam znać się na ludziach
tylko że sobie się muszę
częściej przypominać

zerkając do dokumentów.
Jestem pokorny i wolny
nieznośnie jak dokopany
w pobliże katedry kamień.

A w głowie mam teraz jedno
-konsekwentną zemstę.
Będę się mścił cierpliwym
chłodem jak ziemia za tunel.

z tomu: E-mail.

Dwa wiersze o psach

2010-08-26T08:06:00.000-07:00

Justyna Krawiec

Pies.

pies, który we mnie mieszka nie wie, że nie wrócisz.
nie jest spragniony, głodny, nie chce stąd wyjść.
czeka.

potem otwiera oczy i przestaje cię dostrzegać, traci węch.
zwija się w kłębek próbując odnaleźć serce.

pocierasz kciukiem kręgi, poddaje się dłoniom. jest kukiełką,
a jego miejscem są kąty.

pies, który we mnie mieszka składa się z kłów i warczenia.
odzyskał wzrok i węch. teraz nie podejdziesz za blisko.

Jakub Sajkowski

You will never walk alone

Śniło mi się, że nazywam cię suką, przy czym nie chodzi o człowieka,
ale o gasnącego, bezdomnego psa, z coraz rzadszą, rudą sierścią
(ogniem coraz bardziej zapadającym się do środka),
na przykład na opuszczonej stacji moskiewskiego metra.

Zresztą, mogę się mylić, bo twoją płeć tym trudniej mi określić,
że jestem oddalony o tysiąc trzysta kilometrów
(nawet tam, nawet dla ludzi, którzy przechodzą obok ciebie,
ale boją się dotknąć, jesteś obca).

Śniło mi się że masz mundur czerwonej rewolucjonistki
i gdy idziemy późną wiosną na Patriarsze Prudy, twoja twarz
jakby stawała się bezkształtna z gorąca, twój głos

mechaniczny jak spikerka w pociągu. Usiłujesz
wtopić się we mnie, być moim cieniem. Masz raka
i gasnąc nieludzko wyjesz z bólu.

Sylvia Plath, "Pogoń" ("Pursuit") - ang-> pol

2010-08-24T02:52:00.000-07:00

Dans le fond des forêts votre image me suit.
RACINE

Wielki czarny kot do ziemi mnie przygniata
Kiedyś będzie tym, przez którego umrę.
Ten, którego chciwość podpala lasy
Za plecami do mnie się podkrada,
Mięciutko, z uprzejmością tak niewinną.
Nawet słońce nie grasuje tak królewsko.
Na samotnym drzewie gawron woła pustkę,
Polowanie trwa, zastawione sidła.
Ciernie wbite w skórę a ja tak się wspinam
Ślepa, wyczerpana w gorące południe.
Jakiż ogień w jego żyłach pała,
jaka żądza tę czerwoną sieć utkała?

Nienasyceniem moje ziemie plądrowane;
On, naznaczony swoich ojców winą,
Ryczy: “krew, niech świat krwią spłynie”
Mięso nasyci ust otwartą ranę.
Życie to jego rozdzierające zęby,
Słodycz jest skwierczącą furią sierści.
Pocałunki trawią, łapy są jak ciernie
Jego apetyt syci się zagładą.
Kobiety u jego stóp, całe stada
Jak rozpalone pochodnie szczęścia,
Chodzą wokół, w pas mu się kłaniają,
Są ledwie przynętą dla głodnego ciała.

Czyha za wzgórzami jak zalążek cienia;
Duszne powietrze, las okryty nocą,
Mój ciemny rabuś, zwabiony miłością
pręży zwinne uda; jestem pomna zagrożenia
za splątanymi zaroślami moich oczu.
Tam czyha smukła postać; w zasadzce snów
Piętna mego ciała, ślady jasnych kłów.
Na napiętych mięśniach wielki głód się skrada,
Żar zastawia sidła, prześwituje drzewa
A ja biegnę, błyska moja skóra; spokój.
Jakże zdradliwa jest ta cisza wokół
Gdy palą w się oczach żółte płomienie.

By go zatrzymać, rzucam swe całe siły,
Wszystko trwonię, by spełnić czego pragnie
On trawi mnie, lecz nieustannie łaknie.
To koniec? Ofiara się spełniła?
Zastawia sidła głosu który wprawia w trans
Choć już nie w gąszczu, lecz w pyle popiołu.
Ukryta siła odpycha mnie, uciekam
Gdy atakuje mnie ten straszny blask.
Teraz chowam się w wieży moich lęków,
Zamykam drzwi, jakby ktoś mnie winił
Odcinam dopływ, rygluję każde z nich,
Puls krwi, chcę uciec od jej dźwięku.

Pantera po schodach już do mnie się skrada
W górę i w górę, kładzie się u drzwi.

Nie ikona i nie kolorowanka. Trochę o pięknej kobiecie.

2010-08-06T01:47:00.001-07:00

nie byłam piękną kobietą wczoraj,
gdy osnuta na kanwie cristal lights,
po trzecim lub czwartym zrobiona na szaro
zbyt nerwowym ruchem pukałam w niemalowane.
[...]

[z: nie byłam piękną kobietą wczoraj.]

Też robię się nerwowa. Od kilku dni chodzę dookoła pewnych wierszy i próbuję je oswoić. Przyzwyczaić do mojego głosu. Delikatne gładzę krawędzie książki. Pomiędzy okładkami czuję ruch dzikich zwierząt w naturalnym środowisku. "Fabryka tanich butów" szczerzy do mnie kły.

Oswajanie to nie taka prosta sprawa jednak. Całe to zmniejszanie lęku (obustronnego) jest wyczerpujące i prowadzi do rozważań na temat tego, czy naprawdę warto eliminować w sobie reakcje obronne. Przy okazji- czym jest sam lęk i co różni go od strachu?

vaya con dios.

bała się ognia i piór. skubania gęsi,

kiedy nagość palców, zdecydowanych

pociągnięć w dwie strony, zmuszała

do patrzenia z zaciśniętymi ustami.

dziewczynki potrafią robić cuda. z papieru,

złożonych równo prześcieradeł z dna szuflad

i nóg zaplątanych jak gałęzie winorośli.

z ruchów, które trzeba wykonać, by zabić.

kobiety mają czerwone wargi, obcasy

stukające w bruk, kolana. pod dotykiem

napinają skórę, drżą i wysuwają biodra.

tańczą. ich odbicia palą żywym ogniem.

właśnie tak tworzy się historia. ramy

obrazów, których nie widać. wilgotnych

śladów na ciele kochanka. odcisk ust

na chusteczce, resztki płonących piór.

Ze strachu można zrobić wiele rzeczy- zabić, zapić, zapomnieć. Można zamknąć się w sobie, próbować dojrzeć, udając konfiturę z wiśni więzioną szczelnie przez słoik typu twist. Tylko po co?
Magdalena Gałkowska zdaje się doskonale wiedzieć, że warto czasem dopuścić strach do głosu, pozwolić mu krzyczeć przez chwilę, bo to jedyny sposób na ulgę, parę sekund ukojenia. Przy okazji potrafi też dostrzec, że boją się wszyscy- a właściwie wszystkie, bo tu głównie o kobietach będzie- i bez względu na wiek przybierają barwy ochronne, tworzą kamuflaże.

Justyna Krawiec: W Twoich tekstach kobieta jest matką, kochanką, wiedźmą, potrafi kochać, jednocześnie trzymając w dłoni nóż. Kim jesteś? Kim jest Magda Gałkowska?

Magdalena Gałkowska: Przede wszystkim człowiekiem (śmiech). A z byciem człowiekiem wiąże się bycie matką, kochanką, wiedźmą. Czasem mam wrażenie, że urwałam się z choinki i nigdzie nie pasuję, za co winą oczywiście obarczam cały świat. Na szczęście szybko mi przechodzi i wracam do normalności. Pracuję, targam siaty z zakupami, biegam na wywiadówki, odkurzam i gotuję (choć tego nie znoszę) no i piszę wiersze rzecz jasna.

O tych wierszach na końcu, skromnie, mimochodem, jakby były jedynie dodatkiem, a nie świadectwem, że człowiek był i cierpiał. Ja też właśnie zaczynam cierpieć, bo próbuję mocno jeszcze niewprawionym językiem odtworzyć na piśmie to, co przeczytałam w "Fabryce...". To nie takie proste przecież. Mało jest książek poetyckich, które czytałoby się jak prozę, które miałyby fabułę zręcznie podaną w taki sposób, że tworzyłaby się jak karciana sztuczka w głowie czytelnika.
Niby jest, a jednak może nie ma?
Wszystkie wiersze Gałkowskiej, ułożone, czytane od pierwszego do ostatniego, pokazują nam zwartą historię jednej kobiety, jej życia i strachu. Właściwie mamy tutaj wszystko, od prania, przez magię, drapieżny erotyzm i wspomnienia z dzieciństwa, aż po dzień dzisiejszy, bycie matką i próbę odnalezienia samej siebie.

J.K: Jak to jest: napisać książkę?

M.G: Szczerze mówiąc pojęcia nie mam. Pisałam wiersze, które – jak się potem okazało – stworzyły książkę. Nie pisałam książki, więc nie wiem. Wiem tylko jak to jest pisać wiersze (śmiech).

Czytając wiersze Magdy mam wrażenie zachłyśnięcia się chwilą, nabierania powietrza przed skokiem na główkę, prosto w paszczę lwa. Jakby wyczuwała zagrożenie, robiła mu zdjęcie, a potem odkładała aparat, prześwietlała kliszę. Już nieważne, czy to lęk, czy strach, poczucie niebezpieczeństwa jest wyczuwalne niemalże na skórze. Gdy czytam na przykład Ultrasonografię lub duet Czarnej procesji i Koralików nie mogę pozbyć się wrażenia bliskości z tematami, które porusza poetka. Przecież życie jednej kobiety tak naprawdę chyba nie różni się bardzo od życia drugiej.

J.K: Istnieje coś takiego, jak kobieca poezja? Czym jest, jeśli jest? Jakie są „objawy” ? W wierszu jesteś kobietą, czy mężczyzną?

M.G: Okropne pytanie (śmiech). Istnieje termin „poezja kobieca” ukuty przez panów poetów, niestety kojarzy się z naiwną i pensjonarską pisaniną o kwiatkach i czekoladkach, bo jak już baba pisze, to musi pisać albo sercem, albo macicą. Bzdura. Poetki piszą nie gorzej od poetów, czego przykładem jest choćby antologia poezji kobiet (!) „Solistki” wydana przez Staromiejski Dom Kultury w Warszawie. W wierszach mój podmiot liryczny jest z reguły kobietą, pisanie z pozycji kobiety jest dla mnie po prostu naturalne. Oczywiście próbowałam napisać wiersze, gdzie peelem byłby facet, ale póki sprawia mi to ogromną trudność. Sporo jeszcze jak widać muszę się nauczyć.

Nie mniej jednak nie jest to poezja przeznaczona tylko dla bab. Gałkowska momentami w swoich wierszach jest twardsza od niejednego faceta, bierze życie za pysk i prze do przodu, zaczyna wszystko od nowa :

[...] leczę rany
po wybuchu, wystawiam na słońce, jak twarz.

[z : trzydzieści trzy.]

W ogóle cała książka jest też przy okazji o metodzie prób i błędów, startowaniu, zaliczaniu dna i wybijaniu się pod samo niebo, nabieraniu perspektywy. Nie chcę się rozpisywać na temat konstrukcji tych wierszy, ale czuć w nich przestrzeń, nawet jeżeli przekazują skrawek historii, jakąś jej wyciętą z całości, intymną część. Skoro przy intymności jesteśmy:

J.K: Podobno wiersz to człowiek. Nie czułaś się nigdy naga przez swoje wiersze? Obnażona przed rodziną, znajomymi? Czy tekst jest najpierw wypluty, potem przemyty, a dopiero na końcu wystawiony na słońce? Niektóre Twoje teksty noszą w sobie ogromny ból, niektóre złość, wszystkie jednak dotyczą Ciebie, opowiadają Twoją historię. Jak to jest, kiedy o tym wszystkim czyta ktoś bliski?

M.G: Miałam z tym pewien problem, bo rzeczywiście to moje pisanie jest trochę konfesyjne. Obawiałam się jak niektóre wiersze odbiorą bliskie mi osoby np. moja rodzina, ale miło mnie ich odbiór zaskoczył. Zwłaszcza moja mama, która powiedziała mi, że zobaczyła i poznała zupełnie inna stronę mnie. Podobnie zareagowali znajomi. Zdaję sobie sprawę z tego, że poprzez moje wiersze można „zajrzeć mi do środka”, ale podjęłam to ryzyko. Nie potrafiłabym pisać inaczej, wszystko, co napisałam jest „ze mnie” i nie zamierzam się tego wypierać.

J.K: Co z odrobiną obsceniczności, perwersji, dwu-a właściwie jednoznaczności, w niektórych wierszach? Z czego bierze się potrzeba „wzięcia wiersza w usta”?

M.G: Właśnie z Markiem Kołodziejskim dyskutujemy nad kwestią, czy wiersz powinien odnosić się do jakiegoś „tu i teraz”, czy dozwolona jest totalna abstrakcja. Mnie nie interesuje poezja oderwana od rzeczywistości, od życia. Życie bywa obsceniczne i niejednoznaczne, bywa też romantyczne, zaskakujące, denerwujące i czasami męczy. I to wszystko znajduje odbicie w tym, co piszę.

To wszystko rzeczywiście znajduje odbicie w wierszach Magdy, ale jest tam też coś jeszcze, coś o wiele dojrzalszego, przetrawionego, co pokazuje, że poetka nie pisała tego wszystkiego z sufitu, ale miała jakieś oparcie, punkt odniesienia. Przodków?

J.K: Trochę o mistrzach. Parę razy zaznaczałaś, że są nimi dla Ciebie Lowell, Eliot, Larkin, Plath. Nie dość, że to nie Polacy, to jeszcze było to dawno temu. Obserwuję od pewnego czasu dużą dziurę w poezji. Są poeci, którzy debiutowali będąc dojrzałymi ludźmi, biorącymi odpowiedzialność za swoje słowa, potem nic, martwe pole, i młodzi na portalach. Nie masz wrażenia, że pokolenia, które teraz siadają i próbują pisać, nie mają na kim się oprzeć? Że wszystkie słowa, jakie padły do tej pory, są dla nich obce? Co to, koniec poezji?

M.G: Widzisz, ja obserwuję coś zgoła odmiennego. Te „pokolenia”, które teraz siadają do pisania to pokolenia w 90% epigonów, najczęściej Andrzeja Sosnowskiego, Marcina Świetlickiego, Edwarda Pasewicza czy Marty Podgórnik. Moim zdaniem jak najbardziej mają się na kim oprzeć i opierają się momentami zbyt – nazwijmy to – intensywnie. Nie wiem, czy słowa, które padły wcześniej są dla nich obce. Ja mogę mówić jedynie za siebie. Dla mnie słowa Lowella czy Rilkego nadal są bliskie, ważne, istotne mimo że dzieli mnie od moich mistrzów spory kawał czasu. No i nie jest do końca tak, że „nie Polacy i dawno temu” (śmiech), cenię także współczesnych poetów: Mariusza Grzebalskiego, Eugeniusza Dyckiego, Piotra Sommera, Darka Foksa, Marzannę Kielar, Adama Wiedemanna. Ostatnio zachwyciły mnie wiersze mojego kolegi po piórze Piotra Gajdy, jego najnowsza książkę „Zwłoka” targam ze sobą od kilku dni wszędzie i nie potrafię się z nią rozstać.

Ja też nie potrafię się rozstać z "Fabryką tanich butów". Właściwie nie 'rozstać' a 'oprzeć'. Książka Magdy, prócz tego, że składa się z wierszy przemyślanych, pisanych ze świadomością słowa, posiada jeszcze dar uwodzenia czytelnika. Przez bliskość.

Magdalena Gałkowska urodziła się 3 maja 1975 roku w Poznaniu. W 2008 roku wygrała XIV edycję konkursu poetyckiego im. Jacka Bierezina. W rok później ukazała się jej debiutancka książka poetycka "Fabryka tanich butów"( Łódź, Kwadratura 2009).

W pałacu możliwości. Wywiad z Wiolettą Grzegorzewską

2010-08-04T03:13:00.000-07:00

Kiedyś usłyszałem o jednej młodej poetce zdanie że ma "obsesję przeszłości" (nie był to w żadnym wypadku zarzut). To nie było o Tobie, ale pozwolę także i w stosunku do Twojej poezji użyć tego określenia: bo mnóstwo w Twoich tekstach czasu przeszłego, w Orinoko jest to głównie coś, co być może sama przeżyłaś, bo pojawiają się tam Twoi bliscy, a jeśli piszesz o nich w czasie teraźniejszym, to jako coś odrealnionego, na przykład sen: We śnie biegnę z mamą przez Bytowski Park. "XX widziadeł" z kolei nie jest tak nasiąknięte Twoją autobiografią, ale wybrałaś dla tego tekstu formę vilanelli, która sama potęguje wrażenie "obsesyjności" po przez uporczywe powtarzanie się pewnych fraz czy brzmień. A więc ile jest w tym wszystkim zwyczajnego zaciekawienia, a ile obsesyjnego zaciekawienia?

Wydaję mi się, że prawie wszyscy poeci żerują na jakiejś swojej obsesji. Im większe halo, tym lepsze wiersze ( śmiech). Czy męczy mnie, jak to nazwałeś, obsesja przeszłości? Chyba nie. Dręczy mnie pamięć, a tam przecież nie ma liniowego czasu. Próbuję złapać jak najwięcej słów, które niedługo będą archaizmami: osinobusy, datowniki, bednarze, buszłaty, parantele. Czas zwija się w języku, na mojej „płytce obrośniętej ciałem” i potem go rozpuszcza, przeobraża, a ja go tylko powrotem odwijam. Często stosuję w wierszach czas teraźniejszy, ponieważ tak odtworzony świat brzmi ciekawiej, jakbym odwijała nieskończone szpule, na których ktoś nagrał różne obrazy. Krytyk z Częstochowy - Arek Frania - napisał, że prognozuję przeszłość. Chyba miał sporo racji.

A moje widziadła to już zupełnie inna historia. Chyba nie wiążą się z żadną moją paranoją (śmiech). Kiedyś dostałam do poczytania maszynopis pewnego dziennika - rzecz spisana w Montrealu w 1955. Kiedy to przeczytałam, nie mogłam uwierzyć, że takie ciekawe notatki gniją w komodzie. Autor brał udział w wielu wojnach: austryjacko - rosyjskiej 1914-18, ukraińsko – polskiej 1918-119, polsko- bolszewickiej 1919-1920, a w czasie drugiej wojny walczył chyba w 15. Batalionie Dywizji Kresowej. Przez te wojny całe życie włóczył się po świecie. O, nawet jedną historyjkę z tego dziennika dokładnie pamiętam: „Rok 1913 był mokry. Wielkanoc. San wylał. Moi sąsiedzi, niejacy Marciniakowie, uciekając w nocy, nie pozamykali okien i woda zabrała im święcone babki i całą kiełbasę.” Dobre, co? Postanowiłam wtedy, że napiszę cykl wierszy, taki somnambuliczny poemat o dwudziestym wieku. Miałam już notatki o trzech siostrach Hildzie, Róży i Lisbeth z Tolkmicka (Prusy Wschodnie), o kołchozie Karabułaku i o Hucułach z „Soli ziemi”. Widziadeł miało być dwadzieścia, ale nie przypuszczałam, że pisanie tych rymowanych, skodyfikowanych form na granicy kiczu w końcu mnie tak zmęczy. Teraz mam tylko kilkanaście części i wymyślanie kolejnych „na siłę” byłoby prawdziwą obsesją.

Właśnie, forma. Z jednej strony, jak sama zauważasz, pisanie "pod foremkę" bywa męczące, z drugiej strony Twoje teksty są formalnie wyjątkowo dopracowane. Nie wydaje mi się, by była to tylko dbałość o warstwę brzmieniową czy też zabawa. I nie tylko w XX widziadłach, w których powtarzalność fraz kreuje określony klimat, ale i w "Orinoko" - "Wszystko o mojej babce" czy "Wszystko o moim ojcu" w formie swoistej litanii, inwokacji zyskują nieco, przepraszam za górnolotność, wymowę sakralną. Może więc jednak warto się "pomęczyć", zadbać o tą "pedanterię słowa", aby wiersz był w mniejszym stopniu aktem spontanicznym?

Tak, forma jest niezwykle istotna. Wiersz o ojcu kodowałam w myślach kilka lat. Jest pewna poetycka strona necie, gdzie można znaleźć zalążki mojej roboty, ale sam zapis litanii trwał ze dwie godziny po dwóch piwach. Pamiętam, że wróciłam wtedy z imprezy i pisałam do drugiej nad ranem.

Zapis wiersza nie jest aktem spontanicznym, to bardzo trudna praca. Tropię nadmiar zaimków, zbędne epitety, rymy-podrzutki, czuwam nad logiką tekstu, pilnuję rytmu i poprawnej składni i wciąż nie jestem zadowolona, ale często pozwalam sobie na językowe jazdy i lubię szarżować metaforami – o, choćby te śmieszne „wędzidła widziadeł”. Chyba się ze mną zgodzisz, że to dosyć ryzykowna metafora, a ja ją tak lubię. Kiedyś przeczytałam w słowniku etymologicznym, że „wiersza” to wędzidło, siatka i skojarzyło mi się to z pisaniem, jak człowiek wpadnie w taką pułapkę poezjowania, to koniec, czasem jest skazany na tę „dziwną gadkę” do końca życia (śmiech).

A, wspomniałeś coś o wymowie sakralnej? Mój kolega zauważył, że współczesna poezja poetów pochodzących ze Śląska jest przesiąknięta słownictwem katolickich obrzędów i modlitw. Mnie to nie dziwi. Na mój „język pierwszy” (to chyba termin Berezy) największy wpływ miały różne roraty, sumy, święcenia pól, peregrynacje, rekolekcje, katechezy itp.

"Wędzidła widziadeł" mnie nie odstraszyły, wręcz melodia tej metafory jest pociągająca. Ale ja o innym fragmencie teraz. Wataha śliniących się wilków pożera/ studentki w bawełnianych pidżamkach. Mnóstwo emocji i, przede wszystkim, intymności jest w tej frazie, z drugiej strony Twoje wiersze tętnią często nie intymnością, światem wewnętrznym, a mijanymi po drodze obrazami i szczegółami tego co obok Ciebie. Mimo wrażenia pewnej wstydliwości i strachu w podmiocie lirycznym wielu Twoich tekstów, a więc cech, które raczej powodowałyby odwrócenie się od świata zewnętrznego. Ile więc Twojej "poetyckiej osobowości" zwrócone jest do wewnątrz, a ile na zewnątrz?

O, bardzo trudne pytanie, ponieważ sama nie potrafię tego ocenić. Być może pisanie wynika ze wzajemnego ścierania się świata zewnętrznego i wewnętrznego i innych sprzeczności. Większość wierszy z „Orinoko” wysnułam z moich realnych doświadczeniach. Jako studentka mieszkałam w dziwnych miejscach: w robotniczym baraku przy ulicy Żyznej, gdzie nocowali handlujący na bazarach Rosjanie, w akademikach, u sióstr bezhabitowych, w żeńskim internacie, na prywatnej stancji. Niektóre moje przygody z tego okresu wystarczyłyby na powieść sensacyjną, a ja uparcie wybieram lirykę. Nieśmiałość i lęk, niezgoda na świat zewnętrzny, antropocentryzm i fotograficzna pamięć mojego podmiotu to rzeczywiście dobre ścieżki, które mogą pomóc zrozumieć niektóre moje teksty.

Zapewne nie jest to najistotniejsze dla Twojej twórczości, ale rzadko zdarza się ktoś, kto nie jest rusycystą i zna twórczość Symeona Połockiego (ba, nawet w twórczości rosyjskich poetów nie pamiętam cytatów ani nawiązań do tego poety). Co Cię tak "ruszyło" w twórczości akurat tego autora?

Nie znam dobrze twórczości Symeona Połockiego, ale często czytam poezję barokową. Na Wyspę Wight zabrałam „Helikon sarmacki”. Można studiować tę książkę tuż przed zaśnięciem. Polecam. Śnią mi się po niej cuda – wianki, ale wracając do Twojego pytania, najbardziej zauroczył mnie zamieszczony w helikonie dwuwers Białorusina pochodzącego z Płocka, który pisał po polsku i cerkiewnosłowiańsku. Kiedy studiowałam filologię polską, ekscentryczny profesor Andrzej Bańkowski, prezentując pozycję zwaną „kwiat lotosu”, recytował wiersze mnicha Połockiego na zajęciach z SCS. Mam nadzieję, że profesor nie będzie tego czytał, ponieważ z wszystkich jego wykładów zapamiętałam mały pokaz jogi i poezję Połockiego. Pomyślałam sobie wtedy, że chyba żaden z filozofów nie odważyłby się napisać, że człowiek jest jak siano, szkło, kwiat, punkt. Trzeba mieć niesamowitą wyobraźnię, żeby tak widzieć ludzi.

Twoje wiersze znalazły się w "Solistkach". Bo fakt faktem, często piszesz o kobietach, o matce, o babce, ale także w sensie intymnym, tak, że momentami nie wyobrażam sobie tych tekstów pisanych przez faceta: o podpaskach, o spojrzeniach śliniących się facetów... Czy wyobrażasz sobie, by wiersze takie jak Twoje (przynajmniej niektóre) były pisane przez mężczyznę?

Przywykło się uważać, że podmiot poetycki nie ma płci. Ja jednak w taką neutralność mowy i brak tożsamości płciowej w liryce nie wierzę. Jednocześnie nie przepadam za zbytnim demonstrowaniem tych spraw w poezji. Wiem z własnego doświadczenia, że tożsamość (seksualna także)bywa w różnych okresach życia bardzo płynna. Świat społeczny narzuca nam pewne role i konieczność ciągłego określania się, a poezja nie lubi ograniczeń i próbuje wszelkimi środkami wymigać się od takich konkretyzacji. Jednak język zawsze będzie nacechowany. To są bardzo trudne sprawy teorii literatury, którymi się nie zajmuję. Niedawno czytałam, że jeśli poczucie tożsamości w danej kulturze ulegnie załamaniu, według niektórych antropologów, wróży to zwykle schyłek danej cywilizacji.

Hm… chyba nigdy nie napisałam wiersza, w którym byłyby zdania o spojrzeniach śliniących się facetów (śmiech), a cytowany przez Ciebie wcześniej fragment o wilkach pożerających studentki w bawełnianych pidżamkach, nawiązuje do twórczości Angeli Carter. Aby przekonać się, czy moje wiersze mógłby napisać mężczyzna, musiałabym zrobić pewne doświadczenie i opublikować teksty pod pseudonimem. Na szczęście nie mam takiej potrzeby i nie chcę niczego udowadniać. Jakakolwiek ideologia sprowadza pisanie na manowce. Może pamiętasz mój wiersz „O śmierci”? Gdybym zmieniła końcówki gramatyczne, można by chyba sądzić, że ten tekst napisał facet. Mam też pewne wiersze biograficzne „Podróż dziadka do wnętrza ziemi”, „Oko waserwagi” i „Kapitan sięga pamięcią”, w których mój opowiadacz jest mężczyzną. Anna Świrszczyńska pisała prawie jak facet. Jej język kojarzy mi się z tekstami Grochowiaka i Różewicza, a jednak jej nazwisko wciąż pojawia się w opracowaniach, tfu! „poezji kobiecej”. Poza tym mój motyw rozmokłej podpaski pod prysznicem w żeńskim internacie to pikuś w porównaniu z cuchnącą, zawieszoną na krzaku dzikiej róży podpaską w wierszu Tadeusza Różewicza „Widziałem go”.

Jasne że nie są to wiersze ideologiczne, raczej chodziło mi o kobiecą intymność, i to nie wszystkich wierszy :) a kolejne pytanie (a właściwie dwa pytania w jednym) - mówiłaś sama, że XX widziadeł było zainspirowane pewnym dziennikiem, z drugiej strony inspiracja Symeonem Połockim, Seamusem Heaneyem... w czym znajdujesz najwięcej literackiej inspiracji, w poezji czy prozie? Ile jest, poza tym, prozy w Twojej poezji? Z jednej strony dbasz o poetycką formę, z drugiej strony cechuje Twoje wiersze iście "prozatorska" drobiazgowa plastyczność, dbałość o szczegóły w opisie.

Chciałabym odpowiedzieć na to pytanie cytatem z Emily Dickinson: „Mieszkam w pałacu Możliwości – Piękniejszy to dom od Prozy. O wiele więcej okien.”, chciałabym, ale byłby to jak zwykle w wywiadach, mój oczywisty unik i wykrętna odpowiedź, więc tym razem rozwinę moją wypowiedź. Parafrazując słowa Dickinson, wydaję mi się, że mieszkam gdzieś pomiędzy - w pałacu prozaiki. Morson pisze, że prozaika jest sposobem myślenia o ludzkich wydarzeniach, skupiającym się na zwyczajnych, nieuładzonych, pospolitych faktach z życia codziennego. U mnie można poczytać o łuskaniu bobu, zwożeniu na wózku z pola dojrzałych makówek, stypie i czuwaniu przy zwłokach bliskiej osoby, peregrynacji Obrazu Madonny, patroszeniu pstrągów, zjeżdżaniu na workach wypchanych sianem i tak dalej. Pomijając niektóre wiersze, o na przykład „Widziadła”, zdecydowanie inspiruje mnie codzienne doświadczenie. Jednak tę rzeczywistość staram się uchwycić w taki sposób, aby dotknąć tajemnic egzystencji, zanurzyć się w bezbarwnej rzece, o której pisał Marquez. Poeta nie jest kapłanem, uciekinierem rzeczywistości czy Szekspirowskim księciem i magikiem na wygnaniu, poeta nie staje się poetą za sprawą jakiś nadprzyrodzonych sił, lecz dlatego, że posiada pewne językowe zdolności, które pozwalają mu ciekawie i wyjątkowo opisać świat, świadomie używając formy i środków poetyckich. Poeta z greckiego „poietes” oznacza „wytwórcę”. Chciałabym bardzo, żeby ludzie wklejający wiersze na portale literackie, uświadomili sobie, że pisanie to trudna praca, a nie sprawka natchnienia. Wracając do moich inspiracji, mam oczywiście kilkadziesiąt książek, które mnie inspirują, ale łatwo wychwycić te aluzje w moich tekstach, więc chyba nie będę ich teraz wymieniać.

Ostatnie pytanie - z gatunku standardowych: kiedy się możemy spodziewać finalizacji Twojego nowego projektu? Czy jest to bliższa czy dalsza przyszłość?

Niestety nie wiem. Sądząc po odpowiedziach niektórych wydawców mój tomik z poematem „XX widziadeł” szybko się nie ukaże, a może nigdy nie będzie opublikowany w wersji papierowej. Ja tylko piszę wiersze i nie potrafię układać książek. Kiedy przychodzi taki czas i czuję, że trzeba w końcu zebrać teksty, ułożyć z nich książkę i wymyślić tytuł, męczę się wtedy strasznie.„Orinoko” wygląda jako tako, ponieważ organizatorzy „Tyskiej Zimy Poetyckiej” pomogli mi i poprosili znanego fachmana od poezji o redakcję nagrodzonej książki.

Rozmawiał Kuba Sajkowski /originally for www.poema.art.pl/

Dwa wiersze o stanach skupienia

2010-08-03T05:22:00.000-07:00

Jakub Sajkowski

The glass bottle trick

MG

Kiedy studiowałaś podręcznik do fizyki, dowiedziałaś się,
że można nagie, ugotowane jajko umieścić w butelce
przy pomocy zaledwie jednej zapałki.

Później miłość nazwałaś w wierszu chorobą
tego lata, gdy lipiec jest powodzią potu, a sierpień
tak wysusza gardło, że nie da się więcej mówić.

Dlatego dokończą za ciebie: plujesz krwią,
bo nie ma metafor, bo nazywałaś po imieniu,
a teraz jego imię przenika do płuc i do naczyń.

Szepczesz: uwolnij mnie; on mówi:
wedle wierzeń twoich bogów
jedyną drogą by uwolnić duszę jest rozbicie butelki -

będziesz naga, gładka i czysta jak jajko bez skorupki,
pójdziesz boso, po omacku, z wypaloną zapałką,
a ja będę nadal pożerał cię wzrokiem.

Justyna Krawiec

***

dla Artura.

zabrali mi słowa i od teraz będę niema,
więc naucz się słuchać dłoni. one opowiedzą ci
wszystko.

napisać wiersz, który wyjaśni całą złość i
wszystkie jej stany skupienia. wytłumaczy ci,
czemu się chowam, kiedy próbujesz mnie zobaczyć.
z niego mógłbyś się dowiedzieć: zrobiono ze mnie
pole bitwy. na takie rzeczy nie robi się zbliżenia.

ty jesteś bliżej i stąd wyjaśniam: od lat nie miałam
pór roku. rany pękały bez względu na temperaturę.
nie było różnicy, tylko równowaga a świat
zrobiony był z mleka i kości. z takiego mleka,
które białe jak kość tak samo było trwałe.

dlatego zrozum. boję się, więc nigdy ci nie powiem,
jak mocno mnie dotykasz. nie zacznę cię nazywać.
mogę cię jedynie nauczyć:

moja dłoń, która nocą leży ci na sercu:
ona przez sen upewnia mnie, że jesteś.